پاسخ های پیشنهادی فعالیت های مطالعات اجتماعی هفتم

 

 

درس 1 :

 

    فعالیت1-چند مورد از نعمت های الهی و حق برخورداری از آنها را توضیح دهید ؟

 

نعمت برخورداری عشق و محبت نعمت خانواده ، نعمت خوراک و پوشاک ، نعمت داشتن استعداد و توانایی و حق شکوفا شدن آن و حق راز و نیاز کردن . استفاده از گیاهان، جانوران و آب برای تغذیه، استفاده از هوا برای نفس کشیدن، استفاده از منابع و معادن برای تأمین نیازهای زندگی و ساختن ابزار و وسایل، برخوردار شدن از محبت دیگران، برخورداری از استعداد آموختن و داشتن قوهٔ عقل و شعور...

 

2 - آیا همه انسانها صرف نظر از قوم ، نژاد ، زبان ، اعتقادات ، ثروت ، فقر و ... دارای حقوق طبیعی هستند ؟ چرا ؟

 

بله انسانها صرف نظر از تفاوت هایی که از نظر نژادی ، اعتقادی و ... دارند . دارای حقوق طبیعی هستند ، زیرا خداوند همه را یکسان آفریده است و همه در انسان بودن مشترک هستند .

 

   

 

درس 2 :  

 

مربوط به فعالیت 1

 

1 - آقای مسعودی 40 سال دارد و پزشک است . او دارای همسر و سه فرزند است و در یک آپارتمان زندگی میکند . به نظر شما او در هر یک از نقش های زیر چه مسئولیتهایی بعهده دارد ؟

 

بعنوان پدر : وسایل مورد نیاز خانه را بخرد . در مواقع حساس تصمیمات لازم و مهم را بگیرد . مراتب محبت و احترام به فرزندان ، تلاش برای تربیت صحیح آنها فراهم آورد . امکانات تحصیل و شکوفایی استعدادهای فرزندان فراهم کردن غذا ،لباس و مسکن برای آنان .

 

 بعنوان همسر : محبت ، توجه و احترام به همسر همکاری و تقسیم کار با همسر در انجام امور منزل ، همکاری و هم دلی در تربیت فرزندان ، فراهم کردن وسایل زندگی مانند غذا ، لباس و مسکن مناسب .

 

بعنوان پزشک : به بیماران خود رسیدگی و برای بهبود آنها تلاش کنند .

 

بعنوان فرزند پدر و مادر خود : محبت ، توجه واحترام نسبت به پدر و مادر ، دیدار آنان ، برآوردن خواسته هایشان و کمک و رسیدگی به آنان .

 

بعنوان همسایه : محبت و احترام به همسایه ، جلوگیری از  ایجاد مزاحمت برای همسایه ، مشارکت در اداره ساختمان ، ارتباط مناسب و کمک و همدلی به همسایگان در موقعیت های مختلف .


 

مربوط به فعالیت 3 :

 

هدف :

 

نوشتن چنین نامه ای علاوه بر توجه دادن افراد و تفکر درباره نعمتهای الهی و آثار سودمند برای تربیت دینی، درتقویت روحیه و اعتماد به نفس افراد، نقش مؤثری خواهد داشت؛ زیرا ما انسانها معمولا از نعمتهایی که داریم، غافلیم و گاه بیشتر به آنچه نداریم، توجه میکنیم. تفکر درباره این موضوع موجب میشود که بیشتر، قدر چیزهایی را که داریم، بدانیم.

 

مربوط به فعالیت 4 :

 

یکی از شگفتی ها کلیه ها هستند . ما دو کلیه در سمت راست و چپ بدن خود داریم که کار آنها تصفیه خون و دفع سموم بدن است .

 

توجه کنید که این درس زمینه خوبی است برای آنکه دانش آموزان به ورود مواد مضر به بدن خود و فعالیتهای نامناسب حساس شوند. تداوم این حساسیتها در آینده در پیشگیری از روآوردن به سیگار یا مواد مخدر و... نیز سودمند خواهد بود. در این درس علاوه بر مراقبت از جسم، محافظت از روح و روان نیز مطرح شده است؛ به طوری که دوری از گناه و خطا و حفظ زبان و چشم و دست و پا از کارهای خطا، نیز مورد بحث قرار میگیرد.

 

فعالیت5 و 6:

 

پاسخ آزاد وبراساس سلیقه دانش اموز

 

 

 

درس 3 : 

 

فعالیت1

 

1 - همفکری کنید و بگوئید چه مشکلات و شرایط دیگری ممکن است در اردوی شما بوجود بیاید ؟

 

امکان دارد بعضی از اعضای گروه بدون اطلاع رهبر اردو را ترک کرده و به مکان های خطرناک بروند .

 

 

 

2 - اکنون نتیجه تصمیمات خود را به صورت مقررات اردوروی یک صفحه کاغذ بنویسید و در کلاس بخوانید .

 

           1 - نسبت به وسایل یک دیگر احساس مسئولیت داشته باشیم و هر کس در حفظ وسایل شخصی خود نهایت دقت را داشته باشد .

 

          2هنگام خواب از ایجاد صدای بلند و گوش خراش پرهیز کرده و آرامش را حفظ کنید .

 

           3 بعد از استفاده از وسایل و ظروف هر یک از آنها را در جای مخصوص خود قرار دهید .

 

          4 زمان حرکت و گردش گروهی در ساعت معین حضور داشته باشید .

 

 

 

 

 

 

 

3 - آیا همه اعضا حق اظهار نظر در باره موضوع را داشتند ؟

 

بله ، همه اعضای گروه با در نظر گرفتن ادب ، احترام ، می توانند نسبت به برنامه های گروه اظهار نظر کنند .

 

 

 

4 - اگر پس از تصمیم گیری یک نفر با تصمیم شما مخالفت می کرد چه می کردید ؟

 

با احترام به  او می گوئیم که تصمیمات گروهی برسلایق شخصی ارجحیت دارد .اگر چه به نظر او احترام می گذاشتیم . اما چون اردوی  کارگروهی است ، وسرنوشت افراد به یکدیگر وابسته است. همه باید تابع قوانین باشیم .

 

 

 

 5 - به این موقعیت ها توجه کنید و بگوئید هر کدام چه پیامدهایی دارد و کدام حقوق نادیده گرفته می شود ؟

 

الف)- فردی زباله های خانه خود را در گوشه پارکی مقابل محوطه بازی کودکان بریزد ؟

 

حقوق بچه ها و کودکان زیر پا گذاشته می شود و محیط زیست آلوده می شود .

 

 

 

ب- فردی بخواهد خارج از صف افرادی که در نانوایی ایستاده اند ، نان بگیرد ؟

 

 بی نظمی وهرج مرج و یا اختلاف و درگیری بین افرادحاضر درصف

 

نظم جمعی و وقت افرادی که در صف هستند زیر پا گذاشته می شود .

 

 

 

ج- فروشنده ای که رایانه ای را فروخته ، وقتی مشتری از او برگه خرید می خواهد به او نمی دهد ؟

 

حقوق آگاهی و انتخاب مشتری را نادیده گرفته است . نارضایتی  از خرید ونا راحتی ازفروشنده واختلاف

 

د-حق برخورداری امنیت و آرامش- تصادف راه بندان وترافیک سنگین

 

ه- حق برخورداری امنیت و آرامش عابران- برخورد با فردی ومصدومیت وی

 

 

 

6 - به چند گروه تقسیم شوید و یک مکان گروه اجتماعی را انتخاب کنید . جدولی دو ستونی رسم کنید که در آن مقررات مربوط به آن مکان را در یک ستون و کارکرد آن را در ستون مقابل نوشته شود

 

 

 

 

 

  پمپ بنزین    :      ورود با صف               نظم و احترام به حقوق دیگران

 

کتابخانه : رعایت سکوت هنگام مطالعه  ،احترام به حقوق دیگران ، ایجاد آرامش

 

  پارک     :       نریختن زباله در پارک              حفظ پاکیزگی محیط زیست ، جلوگیری از بیماری

 

 

 

ویا مکانی مانندمسجد را در نظر می گیریم:

 

مقررات

کارکرد مقررات

ــ در آوردن کفشها و قرار دادن آنها در

جاکفشی

ــ دست نزدن به درجه بخاری

احترام به شعائر دینی، حفظ بهداشت، نظم،

حفظ ایمنی و جلوگیری از آتش سوزی

ــ گذاشتن مهر و جانمازها در جای خود

پس از ادای نماز

حفظ نظم

ــ با صدای بلند حرف نزدن و نخندیدن

احترام به نمازگزاران

ــ خاموش کردن لامپها پس از خروج از

اتاق یا ...

(صرفه جویی در مصرف انرژی) احترام به حقوق دیگران

 

 

 

درس4 :

 

  فعالیت 3 صفحه 16 :

 

یعنی همه افراد کشورمان از زن و مرد در حمایت یکسان قانون قرار دارند و همه از حقوق انسانی ، سیاسی ، اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی با رعایت موازین اسلامی برخوردارند . قانون به طور یکسان در مورد همه افراد جامعه حکم صادر می کند . و مقام و پست و... تفاوتی در مقابل قانون نمی کند .

 

مثال: هر کس از چراغ قرمز عبور کند جریمه شود، چه بیسواد باشد، چه استاد دانشگاه، چه انسان فقیری باشد و چه پولدار. مثال دیگر: هرکس نسبت به دیگری افترا بزند یا دیگری را مضروب کند از هرقشر و طبقه ای که باشد، مرتکب جرم شده است.

 

 

 

درس5 :

 

فعالیت1 صفحه20

 

مجروح یا کشته افراد- بی خانمان شدن افراد- قطع آب وبرق- کمبود آذوقه و دارو- شیوع وگسترش بیماری هاو...

 

فهرست نیازهای مردم ممکن است شامل موادغذایی، دارو، پزشک و دستیار، خواربار، آب آشامیدنی، پتو، چادر و

 

خانه های موقت، تانکر آب برای مصارف بهداشتی، ظروف و وسایل زندگی، مددکار اجتماعی برای صحبت کردن و

 

 تسلی دادن به آسیب دیدگان، افرادی که بتوانند مجروحان را به مراکز درمانی منتقل کنند و... باشد.

 

فعالیت2-صفحه21

 

روزی روزگاری پسرك فقیری زندگی می كرد كه برای گذران زندگی و تامین مخارج تحصیلش دست فروشی می كرد. از این خانه به آن خانه می رفت تا شاید بتواند پولی بدست آورد. روزی متوجه شد كه تنها یك سكه 10 سنتی برایش باقیمانده است و این درحالی بود كه شدیداً احساس گرسنگی می كرد. تصمیم گرفت از خانه ای مقداری غذا تقاضا كند. بطور اتفاقی درب خانه ای را زد. دختر جوان و زیبائی در را باز كرد. پسرك با دیدن چهره زیبای دختر دستپاچه شد و بجای غذا ، فقط یك لیوان آب درخواست كرد.
دختر كه متوجه گرسنگی شدید پسرك شده بود بجای آب برایش یك لیوان بزرگ شیر آورد. پسر با طمانینه و آهستگی شیر را سر كشید و گفت : «چقدر باید به شما بپردازم؟ » .دختر پاسخ داد: « چیزی نباید بپردازی. مادر به ما آموخته كه نیكی ما به ازائی ندارد.» پسرك گفت: « پس من از صمیم قلب از شما سپاسگذاری می كنم»
سال ها بعد دختر جوان به شدت بیمار شد. پزشكان محلی از درمان بیماری او اظهار عجز نمودند و او را برای ادامه معالجات به شهر فرستادند تا در بیمارستانی مجهز، متخصصین نسبت به درمان او اقدام كنند.
دكتر هوارد كلی، جهت بررسی وضعیت بیمار و ارائه مشاوره فراخوانده شد. هنگامی كه متوجه شد بیمارش از چه شهری به آنجا آمده برق عجیبی در چشمانش درخشید. بلافاصله بلند شد و بسرعت بطرف اطاق بیمار حركت كرد. لباس پزشكی اش را بر تن كرد و برای دیدن مریضش وارد اطاق شد. در اولین نگاه او را شناخت. سپس به اطاق مشاوره بازگشت تا هر چه زودتر برای نجات جان بیمارش اقدام كند. از آن روز به بعد زن را مورد توجهات خاص خود قرار داد و سر انجام پس از یك تلاش طولانی علیه بیماری، پیروزی ازآن دكتر كلی گردید.
آخرین روز بستری شدن زن در بیمارستان بود. به درخواست دكتر هزینه درمان زن جهت تائید نزد او برده شد. گوشه صورتحساب چیزی نوشت. آن را درون پاكتی گذاشت و برای زن ارسال نمود.
زن از باز كردن پاكت و دیدن مبلغ صورتحساب واهمه داشت. مطمئن بود كه باید تمام عمر را بدهكار باشد.سرانجام تصمیم گرفت و پاكت را باز كرد. چیزی توجه اش را جلب كرد. چند كلمه ای روی قبض نوشته شده بود. آهسته ان را خواند:

 

بهای این صورتحساب قبلاً با یك لیوان شیر پرداخت شده است.

 

مربوط به فعالیت 3 صفحه 21 :

 

پاسخهای احتمالی:

 

گروه اول: چگونه کمکهای اولیه به مجروحان برسانیم؟ چگونه و با چه وسایلی مصدومان را به مراکز درمانی برسانیم؟ با کودکان چگونه رفتار کنیم؟ چگونه غذا و دارو را بین حادثهدیدگان توزیع کنیم؟ و....

 

گروه دوم: از اهالی محل یا دانش آموزان مدرسه بخواهیم کمکهای خود را در محلی با نظارت یک گروه جمعآوری کنند ( غرفه ای برای این کار تشکیل بدهیم) پتو، غذا، وسایل زندگی، اسباب با زی، دارو، چادر و... را جمع آوری می کنیم. شماره حسابی در بانک افتتاح و از مردم میخواهیم کمکهای نقدی خود را به این شماره حساب بریزند. در جمع آوری کمکها و اطلاع رسانی به مردم و بسته بندی کمکهای غیرنقدی همکاری میکنیم.

 

 

 

مربوط به فعالیت 4 - صفحه 23 :

 

طرح دادرس به معنی دانش آموزان آماده برای روزهای سخت مانند سیل و زلزله است ،دادرس یعنی بی‌اثر نبودن .

 

و بر همین اساس با همکاری هلال احمرآموزش‌های لازم (هشت مهارت امدادی ) به دانش‌آموزان داده می‌شود تا در زمان وقوع حوادث احتمالی، از خود و اطرافیانشان محافظت کنند.

 

 

 

مربوط به فعالیت 5 - صفحه 23 :

 

شعر از سعدی است و معنای آن این است:

 

جامعه انسانی مانند پیکر یک انسان است. همه انسانها را خداوند و یک خالق آفریده و سرشت مشابهی دارند و مانند پیکر واحد هستند؛ همان طور که در یک پیکر اگر عضوی بیمار باشد، بقیه اعضا نمیتوانند به کار خود ادامه دهند و ناآرام  اند، در یک جامعه انسانی نیز اگر بعضی افراد دچار گرفتاری و درد باشند، بقیه نمیتوانند ساکت بمانند و اگر تو از رنج دیگران فارغی، سرشت انسانی خودت را گم کرده ای.

 

 

 

 

درس6 :

 

فعالیت1- صفحه24

 

الف)بیمه ای است که براساس قرارداد اگر درطول سال تحصیلی برای دانش آموزان حادثه ای رخ بدهد به موجب قانون بیمه جبران خسارت می کند.

 

ب)8000 تومان

 

ج) -در صورت فوت بیمه شده بر اثر حادثه، مبلغ 50 میلیون ریال به افراد ذینفع قانونی پرداخت خواهد شد.

 

-در نقص عضو کلی و جزئی دائم ناشی از حادثه مبلغ 100 میلیون ریال و

 

-جبران هزینه‌های سرپایی و بیمارستانی ناشی از حادثه نیز مبلغ 10 میلیون ریال غرامت برای بیمه شده پرداخت می‌شود.

 

-بیمه‌شدگان می‌توانند تا مبلغ 15 میلیون ریال از مزایای بخش درمان بیمه‌نامه بهره‌مند شوند.

 

-هزینه‌های درمان اعمال جراحی ناشی از بیماری به شرط بستری در بیمارستان، مازاد بر تعهدات بیمه پایه شامل خدمات درمانی، تامین اجتماعی و سایر سازمان‌های بیمه ای را تا سقف پنج میلیون ریال قابل پرداخت اعلام کرد.( براساس تعهدات سال1393)

 

د) یک سال تحصیلی

 

 

 

مربوط به فعالیت 2 صفحه 27 :

 

امام علی (ع ) در قبال از کارافتادگان و بازنشستگان معتقد بودند، حکومت در برابر آنها موظف است. در واقع تکلیف جامعه وتوجه به روزهای سختی و ناتوانی افراد را در آموزه های دینی مان نشان میدهد.-- ترویج فرهنگ بیمه-

 

 

 

 

 

مربوط به فعالیت 3- صفحه27

 

الف)بیمه درمان- حوادث تحصیلی- منازل مسکونی- بیمه عمر- بیمه بدنه وشخص ثالث اتومبیل و.....

 

-درزمان وقوع حوادث تمام یا بخشی از خسارات را جبران می کنند و موجب می شوند خانواده بدون نگرانی و دلهره به زندگی ادامه دهند.

 

ب)بیمه سرقت لوازم منزل وخودرو – ازکارافتادگی-بیمه روستائیان- مستمری زنان خانه دار . اطلاع ندارند ویا به اهمیت ان ها پی نبرده اند.

 

فعالیت4- ص 27

 

قبل وقوع حادثه با پرداخت مبلغی اندک زندگی خودرا دربرابر حوادث معینی بیمه کنند.

 

 

 

درس7 :

 

مربوط به فعالیت 1 صفحه 30 :

 

الف ) برای مثال مداد ، چوب درختان جنگل، اره برای بریدن ، کارگر، ماشین برای حمل الوار، زغال مخصوص، پول برای احداث کارخانه و... .  – ادامه زندگی مشکل ویا غیرممکن می شد --- در کارگاه ها وکارخانه ها به وسیله کارگران

 

ب) مداد : چوب، کاغذ، مغز گرافیتی،دستگاه های مختلف، نیروی انسانی، زمین و سرمایه

 

فعالیت 2 صفحه 32 :

 

 در بین عوامل تولید، نیروی انسانی نقش محوری دارد. به عبارت دیگر انسان با نیروی فکر و کار خود میتواند منابع طبیعی را استخراج و به وسایل مورد نیاز خود تبدیل کند. همچنین انسان ابزار و وسایل کار و تولید را ابداع و اختراع کرده است.

 

 

 

 

 

فعالیت 3 صفحه 32 :

 

به نظر میرسد ابزار تولید بیشترین تغییر را داشته اند. این ابزار در واقع همان سطح فناوری در هر دوره   تاریخی است. سایر عوامل تغییرات محدودتری داشته اند. البته پیشرفت ابزار تولید خود موجب شده است  که منابع طبیعی با سرعت و شدت بیشتری استخراج شوند یا این پیشرفت، قدرت و توانایی انسان را برای تولید بیشتر و ابداعات جدید، افزایش داده است. بیشترین تغییرات در ابزار تولید مربوط به دو سه قرن اخیر پس از انقلاب صنعتی است که استفاده از ماشین بخار و جایگزینی ماشین به جای نیروی انسانی، شکل عمومی به خود گرفته است.

 

 

 

 

 

مربوط به فعالیتهای صفحه 33 : 

 

فعالیت  8 : 

 

تولید در مدرسه است. ممکن است دانش آموزان بتوانند با هماهنگی شما و مسئولان مدرسه در فضایی از مدرسه برای مثال سبزیجات بکارند و پرورش دهند یا محصولی را برای ارائه به سایر دانش آموزان آماده کنند.

 

فعالیت9 – صفحه34

 

بله- ( مربوط به شهر زنجان)پنج شنبه بازار ، جمعه بازار و دوشنبه بازار- که پنجشنبه بازار درنزدیکی و اطراف مزار پایین وبالا دایر می شود ولی جمعه بازار  دوشنبه بازار در بخش غربی شهر— بسیاری از ملزمات و مایحتاج شهرنشینان مخصوصا قشر ضعیف جامعه

 

 مربوط به فعالیت 10 صفحه 34 : 

 

  توجه به موضوع عدم گرانفروشی و کم فروشی و غلّ وغش در فروش و  توجه به اصول کسب و کار حلال.

 

 

 

 

 

درس8 :

 

فعالیت1

 

پول کاغذی – چک پول ها- کارت های بانکی- کارت های اعتباری و خریدهای اینترنتی

 

 

 

مربوط به فعالیت شمارۀ 2 صفحۀ 37 :

 

تاریخ تولید وانقضاء – علامت استاندارد – شماره پروانه ساخت – شماره پروانه بهداشت- آدرس ومحل تولید-قیمت کالا – مواد به کارفته در آن – هشدارها ونکات ایمنی

 

فعالیت3- صفحه37

 

کالایی که مهر استاندارد دارد- زیرا مطمئن تر وسالم تراست

 

فعالیت4 - صفحه 38 :

 

پیروی از مد، خودنمایی، چشم و همچشمی و ریخت وپاش درمهمانی ها وجشن ها

 

فعالیت5 – ص38

 

 آسیبهای اخلاقی- فشار برطبیعت برای استخراج مواداولیه- اسراف وریخت وپاش – مدگرایی – چشم وهم چشمی – آلودگی محیط زیست – اختلافات خانوادگی – کاهش روابط اجتماعی – گسترش انواع بیماری ها مثل سرطان( مثل دور ریختن باتری ها)

 

فعالیت 6 صفحه 39 :

 

یک علامت بین‌المللی است که برای عمل بازیافت مواد، برگزیده شده‌است. این علامت شامل سه پیکان است که همدیگر را دنبال می‌کنند و به معنی چرخه بی‌پایان است. نحوهٔ چرخش پیکان‌ها تداعی کنندهٔ نوار موبیس است.( نوار موبیوس (Möbius strip) نواری است که دو لبه آن بر هم قرار گرفته و حلقه‌ای را بوجود می‌آورد. البته باید یک لبه انتهایی قبل از اتصال به لبه دیگر نیم دور چرخانده شود. می‌توان بین هر دو نقطه از سطح این نوار، بدون قطع کردن لبهٔ آن، خط ممتدی کشید. بنابراین نوار موبیوس فقط یک سطح و فقط یک مرز (لبه) دارد. این نوار مستقلاً و به طور جداگانه توسط دو ریاضیدان آلمانی به نام‌های آگوست فردینانند موبیوس و جان بندیکت در سال ۱۸۵۸ کشف و به ثبت رسید.)

 

 توضیحات تکمیلی:

 

در سال ۱۹۶۹ و اوایل ۱۹۷۰ توجه جهانی به مسئله حفظ محیط زیست در روز زمین به اوج خود رسیده بود. به همین دلیل بنیاد شیکاگو که تولیدکننده بزرگ مقوای بازیافت شده است یک مسابقه طراحی و هنری را بین تمام دانش آموزان دبیرستان‌ها و کالج‌های آمریکا برای بالا بردن سطح آگاهی در مورد معضلات زیست‌محیطی برگزار کرد. در این مسابقه طرح «گری اندرسون» از دانشگاه جنوبی کالیفرنیا برنده شد و اکنون آن طرح، علامت عمومی بازیافت مواد است.

 

همه چیز درباره علامت بازیافت

 

 

آیا تا بحال کنجکاو شده اید این اعداد و ارقامی که ته ظرف های پلاستیکی حک شده چه هستند؟ اگر دقت کرده باشید وسط آرم بازیافت معمولا حروف یا اعداد و گاهی هر دو نوشته شده است.

 اسپی دژ :

 اگر هم ندیده اید نگران نباشید، متاسفانه هر لحظه ای که اراده کنید دور و برتان آنقدر ظرف پلاستیکی زیاد است که کافی است دستتان را دراز کنید تا یکیشان را بردارید. اما داستان این اعداد: پلاستیک ها با توجه به نوعشان به 7 گروه تقسیم بندی می شوند. با این شناخت پلاستیک های قابل بازیافت، خطرناک ، کم خطر و ... قابل شناسایی خواهند بود.

شماره 1: PETE یا ََPET که همان بطری های آب معدنی است که نسبتا بی خطرند اما بدلیل متخلخل بودن آن امکان نفوذ باکتری ها به درون بطری وجود دارد پس متاسفم که بگویم بهتر است آنها را استفاده مجدد نکنید.به زباله های خشک بسپاریدشان

شماره2: HDPE یا پلی اتیلن متراکم. پلاستیک بی خطری است. کدر رنگ است . ظروف مایع ظرفشویی و سایر مواد شستشو از این قبیل پلاستیک ها هستند و برای بازیافت ظروف مناسبی هستند.

شماره3: PVC که معمولا لوله ها از این جنس اند و همچنین مواد اولیه پلاستیک هایی که روی ظروف غذا می کشند و بطری های روغن مایع. این گونه از پلاستیک به هیچ وجه نباید نزدیک حرارت در هنگام پخت غذا شوند چراکه گرما باعث آزاد شدن مواد شیمیایی درون PVC شده و به درون مواد غذایی در حال پخت نفوذ می کند که باعث اختلالات هورمونی می شوند پس تا جایی که می توانید از استفاده ی ظروف با این جنس خودداری کنید . هرگز مواد را با پلاستیک رویش در مایکروویو نگذارید . راستی این PVC ها بد قلقند و به راحتی بازیافت نمی شوند.

شماره 4: LDPE یا پلی اتیلن با تراکم کم. همان کیسه های نایلونی خرید . این کیسه ها بی خطرند اما متاسفانه و متاسفانه معمولا غیر قابل بازیافت.

شماره 5: PP یا پلی پروپیلن . ظرف ماست و ظروف مشابه که دهانه گشادی دارند. همچنین نی نوشیدنی ها . بی خطرند و به راحتی بازیافت می شوند.

شماره 6:PS یا پلی استیرن ها. همان ظروف یکبار مصرف . در این ظروف مواد سمی بالقوه وجود دارد بویژه هنگام گرم شدن . تا جایی که می شود از این ظروف استفاده نکنید. بیشتر مواقع غیر قابل بازیافتند.

شماره 7: همان گزینه معروف سایر موارد. از کیس کامپیوتر و iPod گرفته تا ظروف غذا. استفاده از این جنس پلاستیک بویژه برای غذا همیشه آخرین گزینه تان باشد و این شماره 7 هم معمولا غیر قابل بازیافت است.

 

 

 

 

 

 

فعالیت های درس 9

 

فعالیت1 – ص42

 

روستای مهدیه دردامنه کوه های البرز قرار گرفته وبه علت مجاورت با کویر آب وهوای گرم وخشکی دارد.و زمین های آن پوشیده از شنزار ونمکزار است کشاورزی محدودی دارد... اما روستای ونّایی درغرب ایران ودر زاگرس مرطوب قرارگرفته و دارای آب وهوای معتدل ومرطوب است دارای رودهای پرآب وزیادی است به همین علت کشاورزی آن بسیار پر رونق است.

 

فعالیت 2 –ص44: 

 

هدف از این پرسش تقویت مهارت طرح سؤال است که اولین مقدمهٔ هر کاوشگری است.

 

مربوط به فعالیت 3و4 : 

 

 نقشه ناهمواری ها: کو هها، جلگه ها، قله های بلند، کوهپایه ها با رنگ قهوه ای تا زرد کم رنگ

 

و ارتفاعات با رنگ سبز مشخص شده است.

 

نقشۀ گردشگری: هتل ها، بوستان ها، فضای سبز، ترمینال، فرودگاه، موزه ها، بناهای تاریخی و...

 

نقشۀ تقسیمات کشوری: استان ها، مراکز استان، شهرستان ها و...

 

نقشۀ راه ها: را ههای اصلی و فرعی، بزرگراه و آزاد راه، پمپ بنزین، پل، راه آهن و...

 

 

 

مربوط به فعالیت 5و6  ص45: 

 

5- از میدان انقلاب تا ابتدای بلوار کشاورز، روی نقشه حدود 4 سانتی متر است که روی مقیاس مدرج معادل 800 متر خواهد بود.

 

6-از میدان انقلاب تا چهارراه فلسطین نیز حدود 5/ 5 سانتی متر است که روی مقیاس مدرج معادل 1100 متر می باشد.

 

( یک کیلومتر و 100 متر) 100 / 1 =1000 / 1100

 

 

 

مربوط به فعالیت 7- ص46

 

عکس شماره 1:  یک روستا را نشان می دهد.

 

روستا در دامنهٔ کوه واقع شده است و جاذبهٔ گردشگری دارد؛ چون در این منطقه

 

صنایع دستی نیز برای فروش گذاشته شده اند. خانه های این روستا حالت پلکانی دارند. ودر منطقه کوهپایه ای واقع شده.  احتمالاً بخشی از درآمد مردم این روستا از طریق گردشگری و فروش کالا به مسافران تأمین می شود

 

 عکس شمارهٔ 2:  یک دشت سرسبز میانکوهی  را نشان می دهد. بارش برف و باران کافی در منطقه،  موجب روئیدن مراتع در کوه ها شده و منطقه برای پرورش دام مساعد است و فعالیت دامداری می تواند برای مردم درآمد داشته باشد. احتمالاً این منطقه مستعد زندگی کوچ نشینی است.

 

 

 

 

 

درس10 :

 

فعالیت شماره 2 ص50 :

 

پاسخ های احتمالی  : کمک به بازیافت زباله، نریختن زباله در مکان های عمومی مانند جوی های آب و معابر، قدردانی از رفتگران، پرداختن به موقع عوارض نوسازی، حفاظت از اماکن و وسایلی که شهرداری جهت رفاه حال شهروندان در شهر ایجاد کرده است؛ مانند نیمکت های بوستان ها و وسایل بازی، صندلی ها و وسایل بازی در بوستان ها، فرهنگ سرا، حفاظت از گل کاری ها و فضاهای سبز....  

 

فعالیت شماره 3 –ص50:

 

شهرداری سالی یکبار مبالغی از شهر نشینان تحت عنوان عوارض نو سازی دریافت می کند که جزء ردیفهای درآمدی شهرداری می باشد ، در چارچوبی که قانون برای آنها تعیین کرده وظیفه دارند در قبال اخذ مبالغی مشخص خدماتی را به شهروندان ارائه دهند .

 

 

 

درس11 :

 

مربوط به تصاویر ص 56 :

 

 کل و گرگ : منطقهٔ کوهستانی با پوشش مرتعی                خرس : جنگل

 

گاندو یا تمساح پوزه‌کوتاه : ناحیه ساحلی خلیج فارس         عقرب و شتر: کویر

 

فعالیت شماره 2 :

 

در ناحیهٔ شمال سه عامل دست به دست هم داده وباعث بارندگی دراین ناحیه شده که اگر یکی از این عوامل حذف شود بارندگی هم تقریبا ازبین خواهدرفت.

 

1-تبخیر آب دریای خزر

 

2- وزش بادهای شمالی وشمال غربی به این ناحیه که رطوبت را به جنوب این ناحیه مر راند

 

3- وجود رشته کوه های مرتفع البرز که مانع عبور توده هوای مرطوب می شود و هنگام صعود هوای مرطوب شرایط تشکیل ابر وبارندگی را فراهم می آورد.

 

 

 

فعالیت شماره 3 :

 

الف-  معتدل و مرطوب خزری  ----- ساری – رشت-گرگان- بابل- بندرانزلی

 

ب-  معتدل و نیمه خشک کوهستانی  ----- مشهد – زنجان – کرمانشاه- سنندج –تبریز- شیراز

 

ج-   گرم وخشک داخلی ------- یزد – کرمان – زاهدان- اصفهان-قم-اهواز

 

د-   گرم و شرجی سواحل جنوب --------- بندر عباس  - بوشهر-آبادان – بندرچابهار

 

 

 

درس12 :

 

فعالیت 1 -صفحه 63 :  

 

مهم ترین عامل تخریب طبیعت انسان است

 

پاسخ احتمالی : گونه های  در خطر انقراض مانند پلنگ ایرانی، گوزن زرد ایرانی، مارال، خرس قهوه ای

 

به منظور حفظ همیشگی وضعیت زیست بوم و همچنین ایجاد محیط مناسب برای تکثیر و پرورش جانوران وحشی

 

فعالیت شماره 2 -66 :

 

طبیعت متعلق به همهٔ موجودات است. همه مردم باید نسبت به طبیعت، احساس مسوولیت کنند و بدانند که طبیعت خانه همه آن ها وهمه موجودات است و هرگونه تخریب محیط زیست، تیشه زدن به ریشه خود انسان ها است. ما باید این حس را در خود ایجاد و تقویت کنیم که علاوه بر لذت بردن از مواهب طبیعی، وظیفه حفاظت از آن را هم برعهده داریم.

 

 

 

فعالیت شماره 3 :

 

آیه99 انعام: وَ هُوَ الَّذی أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَخْرَجْنا بِهِ نَباتَ کُلِّ شَیْ‏ءٍ فَأَخْرَجْنا مِنْهُ خَضِراً نُخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُتَراکِباً وَ مِنَ النَّخْلِ مِنْ طَلْعِها قِنْوانٌ دانِیَهٌ وَ جَنَّاتٍ مِنْ أَعْنابٍ وَ الزَّیْتُونَ وَ الرُّمَّانَ مُشْتَبِهاً وَ غَیْرَ مُتَشابِهٍ انْظُرُوا إِلى‏ ثَمَرِهِ إِذا أَثْمَرَ وَ یَنْعِهِ إِنَّ فی‏ ذلِکُمْ لَآیاتٍ لِقَوْمٍ یُؤْمِنُونَ

 

ترجمه آیه:

 

و اوست کسى که از آسمان، آبى فرود آورد؛ پس به وسیله آن از هر گونه گیاه برآوردیم، و از آن [گیاه‌] جوانه سبزى خارج ساختیم که از آن، دانه‌هاى متراکمى برمى‌آوریم، و از شکوفه درخت خرما خوشه‌هایى است نزدیک به هم. و [نیز ]باغهایى از انگور و زیتون و انار -همانند و غیر همانند- خارج نمودیم. به میوه آن چون ثمر دهد و به [طرز] رسیدنش بنگرید. قطعاً در اینها براى مردمى که ایمان مى‌آورند نشانه‌هاست

 

پیام آیه 99 سوره انعام : ما را به شگفتیهاى جهان آفرینش، و شناسایى خداوند از طریق آن دعوت مى‏کند.

 

ایات

 

آیات 32 تا 35 یس : وَ إِنْ کُلٌّ لَمَّا جَميعٌ لَدَيْنا مُحْضَرُونَ  32  وَ آيَةٌ لَهُمُ الْأَرْضُ الْمَيْتَةُ أَحْيَيْناها وَ أَخْرَجْنا مِنْها حَبًّا فَمِنْهُ يَأْکُلُونَ  33  وَ جَعَلْنا فيها جَنَّاتٍ مِنْ نَخيلٍ وَ أَعْنابٍ وَ فَجَّرْنا فيها مِنَ الْعُيُونِ  34  لِيَأْکُلُوا مِنْ ثَمَرِهِ وَ ما عَمِلَتْهُ أَيْديهِمْ أَ فَلا يَشْکُرُونَ 35 

 

 پیام:نشانه قدرت پروردگار عالم و حق شناسى و شکر گزارى انسانها، که شکر منعم نخستین گام معرفت کردگار است.

 

آیه 60 سوره هود : وَأُتْبِعُواْ فِی هَذِهِ الدُّنْیَا لَعْنَةً وَیَوْمَ الْقِیَمَةِ أَلَا إِنَّ عَاداً کَفَرُواْ رَبَّهُمْ أَلَا بُعْداً لِّعَادٍ قَوْمِ هُودٍ

 

پیام:عصیان و انجام کارهای زشت و عدم شکر نعمت مستوجب غضب الهی و انتقام دنیا و عذاب آخرت است .

 

آیات 10 تا12 سوره الرحمن : وَالأرْضَ وَضَعَهَا لِلأنَامِ ﴿١٠﴾ فِیهَا فَاکِهَةٌ وَالنَّخْلُ ذَاتُ الأکْمَامِ ﴿١١﴾ وَالْحَبُّ ذُو الْعَصْفِ وَالرَّیْحَانُ ﴿١٢﴾

 

پیام:گستراندن مواهب و نعمتهای خداوندی در زمین وکفر نورزیدن بر آن .

 

فعالیت6- ص 69 :

 

نکتهٔ مهم  اصل 50 این است که حفاظت از محیط زیست یک وظیفهٔ عمومی و همگانی است.

 

جمله:« دانش آموزان عزیز، حفاظت از محیط زیست مخصوص این سازمان نیست، بلکه وظیفه همه ماست.»  همین مفهوم را می رساند.

 

 

 

درس13 :

 

فعالیت 1 و 2 :

 

پاکستان177م

ایران75م

ترکیه73م

عراق31م

افغانستان29م

عربستان16م

آذربایجان9م

ترکمنستان5م

کویت3

ارمنستان3

 

ایران ازنظرجمعیت، رتبه دوم را دارد.

 

فعالیت3 – ص73

 

قسمت اول:جمعیت جوان کاهش و تعداد سالمندان افزایش می یابد و جامعه از نیروی جوان که می تواند  کار کند و با فعّالیّت های اقتصادی و آموختن علم به پیشرفت کشور کمک کند، محروم می شود در واقع باکمبود نیروی کار مواجه می شویم  و فعالیت اقتصادی مان به خوبی انجام نمی گیرد . با رشد جمعیت زیاد ، جمعیت جوان افزایش می یابد . از آنجا که این گروه سنی افرادی اند که فعالیت های اقتصادی کشور را انجام می دهند؛ پس  کشورمان در آینده نیازمند نیروی کارنخواهد بود.

 

قسمت دوم:جمعیت جوان ، افزایش نیروی کار، افزایش نیروهای دفاعی ، افزایش شانس پیشرفت های علمی وفنی کشور

 

 

 

فعالیت5 – ص74

 

تراکم جمعیت استان های سیستان و بلوچستان و البرز از تقسیم جمعیت برمساحت به دست می آید.  تراکم استان سیستان و بلوچستان، 14 نفر در کیلومتر مربع است. تراکم استان البرز، 471 نفر در کیلومتر مربع است. تراکم استان البرز بسیار بسیار بیشتر است.

 

سیستان وبلوچستان                   البرز

 

 

 

فعالیت6 – ص76

 

ناحیه

عامل مؤثردرپراکندگی جمعیت

دشت کویر ولوت

کمبودبارندگی- آب وهوای گرم وخشک- خاک نامساعد وشور

تهران

تمرکزادارات، دانشگاه ها، بیمارستان ها وصنایع

جلگه های کناره خزر

باران فراوان، هوای معتدل و خاک حاصلخیز

ناحیه خوزستان

داشتن منابع بزرگ نفت وگاز

کوهپایه های البرز وزاگرس

خاک های حاصلخیز و بارندگی کافی

 

 

 

فعالیت7  - صفحه76

 

استان زنجان : منطقه پرجمعیت ( با تراکم 48 نفر در کیلومتر مربع)

 

 

 

درس 14

 

 فعالیت1  - صفحه 77

 

برای آشامیدن ، شستشو ، پخت و پز ،  استحمام،   ماهیگیری  ،  آبیاری زمین و صنایع ،  وسایل گرمایشی وسرمایشی ، دام  ها و تولید برق و...

 

 فعالیت2 – ص 77

 

مراحل چرخه آب

 

1-تبخیر: وقتی که خورشید آب رودخانه ها یا دریاچه ها و یا اقیانوس ها را گرم می کند، آب یه شکل بخار در می آید.

 

 این بخار آب در جو بالا می رود.

 

2- انتقال: به وسیله باد ها به نواحی دور دست انتقال می یابد

 

3-تراکم: بخار آب در هوا سرد می شود و دوباره به قطرات مایع کوچک تبدیل می شود و ابرها تشکیل می شوند.

 

4-بارش: هنگامی که مقدار زیادی آب متراکم شوند به طوری که هوا نتواند وزن آن را تحمل کند، آب از ابرها به شکل باران،

 

تگرگ یا برف دوباره به زمین بر می گردد.

 

5-نفوذ: وقتی که آب به صورت باران تگرگ یا برف می بارد، مقداری از آن به زمین نفوذ می کند.

 

6-رواناب: مقداری از آب به زمین فرو نمی رود بلکه در رودخانه ها و نهرها می ریزد.(جاری می شود )

 

 

 

فعالیت3  - ص78

 

می توان نتیجه گرفت که ایران از مناطق خشک جهان محسوب می شود.وهمواره تأمین آب یکی از مشلات ودغدغه های مردم ایران بوده است.میزان متوسط بارندگی ایران(230 م.م) حدود سه برابر از متوسط بارندگی جهان(700م.م) پایین تر است.

 

 

 

فعالیت شمارهٔ 5  - ص79:

 

  پاسخ این است که آب دریاها شور و غیر قابل استفاده برای آشامیدن و کشاورزی است. وهمچنین به علت اختلاف ارتفاع این منابع غیرقابل دسترس است.

 

 فعالیت 8  - ص83: 

 

 لیتر 800 =10×20= 200     200 ×4

 

 

 

 

 

 فعالیت 9  - ص83:  

 

در فرودست انگار، کفتری می‌خورد آب.

 

یا که در بیشه دور، سیره‌یی پر می‌شوید.

 

یا در آبادی، کوزه‌یی پر می‌گردد.

 

آب را گل نکنیم:

 

شاید این آب روان، می‌رود پای سپیداری، تا فرو شوید اندوه دلی.

 

دست درویشی شاید، نان خشکیده فرو برده در آب.

 

زن زیبایی آمد لب رود،

 

آب را گل نکنیم:

 

روی زیبا دو برابر شده است.

 

چه گوارا این آب!

 

چه زلال این رود!

 

مردم بالادست، چه صفایی دارند!

 

چشمه‌هاشان جوشان، گاوهاشان شیرافشان باد!

 

من ندیدم دهشان،

 

بی‌گمان پای چپرهاشان جا پای خداست.

 

ماهتاب آن‌جا، می‌کند روشن پهنای کلام.

 

بی‌گمان در ده بالادست، چینه‌ها کوتاه است.

 

مردمش می‌دانند، که شقایق چه گلی است.

 

بی‌گمان آن‌جا آبی، آبی است.

 

غنچه‌یی می‌شکفد، اهل ده باخبرند.

 

چه دهی باید باشد!

 

کوچه باغش پر موسیقی باد!

 

مردمان سر رود، آب را می‌فهمند.

 

گل نکردندش، ما نیز

 

آب را گل نکنیم.

 

شعری دیگر:

 

بیا تا قدر این نعمـت بدانیم   

که در بحران بی آبی نمانیم

بیا از بهر حفظ آن بکوشیم   

وجود آب را ارزش شماریم

از این سـرمایه خوب الهی   

برای نسل خود باقی گذاریم

چنین فرموده بر ما حیّ دانا  

که زنده هر چه را از آب داریم

بـیا تا در نگـاه تشـنه آب      

به سان ابـر بـارانی بـباریم

برای مصرف خوب و درستش

نهال صرفه جویی را بکاریم

نجات آب بر ما شد وظیفه  

بر انجامش بـیـا همـت گذاریم

صدای آب یعنی زندگانی      

بیا دل را به این نجوا سپاریم

 

 

 

 

 

فعالیت شمارهٔ 10 :

 

در این تصویر انسان از میوه و سبزی وغلات استفاده می کند. به عبارت دیگر بخشی از غذای انسان را گیاهان تشکیل می دهند و گیاهان نیز برای رشد و نمو به خاک نیاز دارند ومواد غذایی خود را از خاک می گیرند. همچنین بخش دیگری از غذای ما از جانوران تأمین می شود. این جانوران مانند دام ها نیز برای تغذیه از علف استفاده می کنند. به عبارت دیگر این حیوانات گیاهخوارند و گیاهان مورد استفاده در خاک رشد می کنند. علاوه بر غذا، انسان ها از خاک برای ساختن ظروف و وسایل زندگی، جاده و خانه و… استفاده می کنند.

 

خاک اساس هستی ،تولید وانبار مواد خام است وبدون داشتن خاک سالم حیات روی زمین امکان پذیر نخواهد بود 95در غذای انسان مستقیم ویا غیرمستقیم از زمین حاصل می شود .

 

 

 

فعالیت 11 :

 

دانش آموزان با انجام این فعالیت پی می برند که هر مادهٔ غذایی که در جدول بنویسند، به خاکبستگی دارد و به عبارت دیگر اهمیت خاک بهتر لمس می شود.

 

 



 

درس15                                    


فعالیت  ص 89 
3 -کاهش هزینه سفر -افزایش امکانات و زیرساخت‌های مناسب گردشگری ازقبیل هتل ومسافرخانه-تبلیغات در زمینه جذب گردشگر، تسهیلات مناسب-افزایش کیفیت خدمات گردشگری – افزایش شغل ودرآمد مردم- امنیت در راه ها


فعالیت  ص 90 
4-مشاغل وابسته به گردشگری : راهنمای گردشگران – هتلداری – رستوران داری – کارهای خدماتی ازقبیل جابجایی گردشگران - صنایع دستی وغذاهای محلی- رواج بازی ها وآداب ورسوم محلی


درس  16                               


فعالیت  ص 94   

2-بهاءالدین محمد بن‏ حسین عاملی معروفبه شیخبهائی (زاده ۸اسفند ۹۲۵ خورشیدی در بعلبک، درگذشته۸ شهریور ۱۰۰۰  خورشیدی در اصفهان) دانشمند نامدار قرن دهم و یازدهم هجری است که در دانش‌های فلسفه، منطق، هیئت و ریاضیات تبحر داشت. در حدود ۹۵ کتاب و رسالهازاو   ر سیاست، حدیث، ریاضی، اخلاق، نجوم، عرفان، فقه، مهندسی و هنر و فیزیک بر جای مانده است. به پاس خدمات ویه علم ستاره‌شناسی، یونسکو سال ۲۰۰۹ را به نام او سال «نجوم و شیخ بهایی» نامگذاری کرد  

ب

 

 

 

 

محمدتقی جعفری ( مرداد ۱۳۰۴ - ۲۵ آبان ۱۳۷۷ ه.ش )، از جمله روحانی و فیلسوفان مسلمان و  مولوی‌شناسان  معاصر ایرانی می‌باشد 

 

فعالیت های مهم فصل نهم(9)              

 

درس17                  


فعالیت  ص 102 
-1فرش -کتاب -بناهای تاریخی- سکه های قدیمی- اشیا تاریخی . که هگی بسیار باارزش هستند زیرا جزء میراث فرهنگی ما می باشد 


فعالیت  ص  106

5- گنبد سلطانیه- مقبره چلبی اوغلو- معبد داش کسن- کاروانسراسنگی- امامزاده سیدابراهیم- آتشکده ساسانیان درطارم و.....

فعالیت ص 112

2-رودکارون

-رودهای پرآب- سرزمین جلگه ای وحاصلخیز- درامان ماندن از تهاجم دشمنان به علت وجود موانع طبیعی مثل رودها ورشته کوه هاو دریاها- همسایگی با تمدن های بین النهرین

4-داشتن حکومت - داشتن قوانین ونوشتن آن بر روی لوح های گلی - داشتن خط مخصوص روی آجرهای چغازنبیل- داشتن هنر ومعماری منحصربه فرد مانند چغازنبیل.


فعالیت ص113

5-تصویر1: حضرت نوح(ع) - تصویر2: حضرت ابراهیم(ع) -تصویر3حضرت موسی

6-  الف) نوح- یوسف- هود- ابراهیم- یونس- طه(ازنام های پیامبراکرم)- محمد(ص)

ب) این آیات با بیان داستان موسی بن عمران (علیهماالسلام‏) شروع شده و از جزئيات آن يعني آمدنش به نزد فرعون و ادعايش بر اينكه خداوند مرا به سوي تو رسالت داده تا نجات بني اسرائيل را از تو بخواهم و آن دو معجزه را كه خداوند در شب طور به وي كرامت فرموده ذكر مى‏كند .

 در آيات بعدي اجمالي از بقيه داستان آنجناب در ايامى كه در مصر در مىان بني اسرائيل مى‏زیسته و عذاب‏هایی كه بر قوم فرعون نازل شده ، و نجات بنی اسرائیل و داستان نزول تورات و گوساله ‏پرستی بنی اسرائیل و داستانهای متفرقه و عبرت‏ انگیز دیگری از بنی اسرائیل را ذكر میكند .

 

درس نوزدهــــــــــم (19)                     

 


فعالیت  ص 117  
-1     لیبی – مصر-فلسطین-لبنان-سوریه-ترکیه-اردم-ارمنستان-گرجستان-اذربایجان- افغانستان- پاکستان- ایران 


فعالیت  ص 118 
- 2  بشر از دیرباز به جاودان ساختن خواست ها، باورها و اندیشه های خود در قالب نقاشی، کنده کاری، سنگ تراشی و حجاری، ساخت تندیس ها، سنگ نوشته ها، ستون های یادبود، سنگ های مرزی و... پرداخته است. یکی از هنرهای ارزشمند سرزمین کهنسال ایران که از سابقه یی بسیار طولانی برخوردار است، هنر حجاری بر سینه کوه ها و صخره ها است. نقش برجسته ها در حقیقت برگ هایی از کتاب مصور تاریخ و فرهنگ و هنر ایران هستند که در پس آن اندیشه های فراوانی نهفته و تا امروز تمام مفاهیم آنها به درستی آشکار نشده است. کوه نشینان زاگرس، آغازگران نقش برجسته های صخره یی هستند. هنر حجاری در دوره هخامنشی زینت بخش کاخ های پاسارگاد و تخت جمشید بوده و هنرمندی سنگ تراشان هخامنشی بیشتر در کاخ های این دوره تبلور یافته است. جدا از نقوش بناها، سنگ نگاره های صخره یی هخامنشی را می توان در کوه بیستون و نمای آرامگاه های نقش رستم و تخت جمشید ملاحظه کرد. یکی از با ارزش ترین آثار دوره هخامنشی که از یادگارهای تاریخی و ادبی ایران به شمار می رود نقش برجسته داریوش در بیستون است.  هنر حجاری در این دوره، مسیر تکامل خود را با الهام از تجربیات گذشته همچون نقوش لولوبی ها، عیلامی ها و مادها و هنر سایر اقوام امپراتوری مانند مصری ها و آشوری ها طی کرد. هنر حجاری هخامنشی همچون سایر هنر های این دوره، هنری فاخر بود و با گزینشی سنجیده از بهترین هنرهای اقوام دیگر، ترکیب هماهنگ و تازه یی پدید آورد. -مصور ساختن تاریخ یک ملت -  به سه زبان مهم دنیای آن روز یعنی فارسی باستان، عیلامی و بابلی 


فعالیت  ص120 
3- - اشکانیان(480سال)   * مادها- هخامنشیان-سلوکیان - اشکانیان- ساسانیان  

  4- الف- 2015  -  ب-   (248+2015=2253  )  -  ج- ( 2015-260=1955

                    

5-چون آن ها را حکومتی بیگانه می دانستند.

 

درس بـیـستـــــــــم( 20 )                                     


فعالیت  ص122 
1-بعلت گستردگی قلمرو هخمنشیان که اقوامی با خط و زبان های مختلف را شامل می شد، سه نوع خط رایج بود .

2- قدرت مطلق شاهان درامور اداری، نظامی ومذهبی - شیوه حکومت پادشاهی بود - حکومت موروثی بود- شاهان حکومت خود را ازجانب اهورامزدا می دانستند


فعالیت  ص123 

3- بعلت گستردگی قلمرو هخمنشیان که اقوامی با خط و زبان های مختلف را شامل می شد،  .


4 -دادن اطلاعات محرمانه از وقایع اتقاقیه مملکتی  - بازرسی ممالک تابعه و نظارت بر آنها- شناسایی سرزمین و بررسی امکانات دشمن – بازرسی امور حاکمان- نظارت بر امور مختلف کشور را به گونه‌ای نامحسوس-

 
فعالیت  ص124 
الف) هخامنشیان         ب)در نقشه کتاب


فعالیت  ص126 


6-الف) طمع به خاک کشور دیگر ورسیدن به منافع مادی- تحت تسلط قراردادن کشورهای دیگر- اختلاف مرزی ومنطقه ای – اختلافات سیاسی قومی ومذهبی- روحیه خودخواهی وقدرت طلبی حاکمان- گسترش قلمرو- غارت و کسب غنیمت- بیگانه ترسی و دفع خطر از خود- قدرت نمایی- مقابله به مثل  
ب) هف لشکرکشی های گذشته:  جنگ نتیجه طبیعی قدرتمندی است- جنگ محصول تنفر و خشم ملل از یکدیگر است- جنگ محصول احساس تحقیر ملل نسبت به یکدیگر است-

هدف از جنگ های جهان امروز: جنگها علل مذهبی و عقیدتی داشته اند- جنگها به علت منافع مادی ماهیت استعماری داشته‌اند- جنگها به دلیل نیاز به استقلال و رهایی از استعمار ماهیت ضد استعماری داشته‌اند - اختراع و توسعه تسلیحات نظامی - دسترسی به مواد اولیه ارزان و بازار فروش تولیدات  


7-لباس پیاده نظام :

طور عموم عبارت از یک قبای دراز که تا پایین زانو می‌رسیده و روی آن کمربند یا شالی بسته می شده و شلوار که تا ساق پاها را می پوشانیده است. کلاه افراد به طور معمول از نمد مالیده و محکم و به شکل گرد (پارسی‌ها) یا چند ترک (مادی‌ها) یا دراز و نوک تیز ( سکاها ) بوده است. سلاح اصلی ایشان عبارت از یک نیزه بلند، یک شمشیر یا تبرزین بود که با دست راست به کار می بردند و یک سپر کوچک که از ترکه‌ی محکم بافته شده بود و در دست چپ می‌گرفتند و به سینه خود هم جوشن می‌بستند. سایر افراد پیاده به تیر وکمان یا فلاخن و زوبین مسلح بودند که در میدان رزم به عنوان دسته های امدادی به کار می‌رفتند. 


سواره نظام:

سواره نظام ایرانی در آن دوران مجهز به زره پولکی ، کلاه خود ، زانوبند ، گرز ، نیزه ، خنجر ، شمشیر ، کمان و تیردان های حاوی 30 تیر بوده اند . حتی اسب های آنها نیز بازره و پیشانی بند ، زانو بند مجهز شده بودند . سواره نظام آهنین از سوارن و اسب هایی تشکیل شده بود که غرق در آهن بودند 


8-پارتیزان به رزمنده جنگ چریکی می‌گویند.پارتیزا ن یعنی پیرو ،اصل این کلمه فارسی است که در زبان لاتین وارد شده است ومنسوب به پارتها می باشد پارتیزان واژه‌ای فرانسوی و برگرفته از قوم پارت در دورهحکومت اشکانیان در ایران است که به روش نامنظم با دشمنانشان مبارزه می‌کردند. 

توضیح اضافه :

یکی از معروف‌ترین فرماندهان پارتی سورنا بود که با این روش جنگی توانست سپاه بزرگ روم به رهبری کراسوس را شکست دهد. در معنی انگلیسی این واژه، به شمشیر بلند و بُرّان و پیرو متعصب نیز اشاره شده‌است. چریک (یا پارتیزان) معمولاً به اعضای گروه‌های نظامی اطلاق می‌شود که در گروه‌های کوچک و بصورت قابل انعطاف، نامنظم و بدون خط نبرد خاصی می‌جنگند. شیوه ی جنگهای چریکی از شیوه‌های بسیار قدیمی جنگی است. مبدع این شیوه مبارزه، جنگجویان قوم پارت بوده اند. در مقابل نحوه عملکرد ارتش های بزرگ جنگ های چریکی را جنگ های نامنظم نیز می نامند چریک (یا پارتیزان) معمولاً به اعضای گروه‌های نظامی اطلاق می‌شود که در گروه‌های کوچک و بصورت قابل انعطاف، نامنظم و بدون خط نبرد خاصی می‌جنگند. شیوه جنگهای چریکی از شیوه‌های بسیار قدیمی جنگی است. مبدع این شیوه مبارزه، جنگجویان قوم پارت بوده اند. در مقابل نحوه عملکرد ارتش های بزرگ جنگ های چریکی را جنگ های نامنظم نیز می نامند پارتیزان واژه‌ای فرانسوی است و از نام جنگجویان قوم پارت (اشکانی) که در ایران پیش از اسلام می‌زیستند گرفته شده. پارتیزان به رزمنده جنگهای نامنظم می‌گویند.

9- برعهده خود دانش اموز

 

درس بیست و یکـــــــــــم ( 21 )                          

 
فعالیت  ص131 
1- خانواده درایران باستان : در خانواده ابتدایی پدر نقش بسیار مهمی داشت. او سرپرست یعنی خانه سالار خوانده می شد واز اقتدار بی حد وحصری برخوردار بود . وظایف او شامل اجرای مراسم مذهبی ، حفظ امنیت خانواده ، حفظ اصالت خون وقضاوت بود. تشکیل خانواده درایران کهن اهمیتی مذهبی داشت . زیرا ایرانیان ازدواج رامشارکت نیک ، توسعه آفرینش ، مساعدت با کار خدا و به بار آوردن موجودات اهورایی می دانستند و ترویج آن را تبلیغ می نمودند. .افراد متاهل یگانه کسانی بودند که از حقوق شهروندی برخوردار می شدند و مرد زمانی قادر بود شغل ومقامی راتصاحب نماید که خانه سالار خوانده شود .  اصل تعدد زوجات اصل تشکیل خانواده به شمار می رفت. 
خانواده های امروزی : خانواده در جوامع جدید به دلیل صنعتی شدن ، توسعه شهرنشینی، تحرک جفرافیایی ، برخی از کارکردهای خود را از دست داده است . از سوی دیگر با ورود رسانه به درون خانواده ارتباط خانواده ها روز به روز کمتر شده به طوری که در خانواده امروزی نبودن یکی از افراد  خانه کمتر محسوس می شود در سوی دیگر به جای آنکه پدر و مادر به بچه های خود آموزش بدهند این امر از طریق رسانه ها ی امروزه صورت می گیرد  و نقش پدر ومادر به کمترین حد خود کاهش پیدا می کند ،  و دیگر ذهن کودکان در اختیار والدین نمی باشد ، و از سوی دیگر چه بسا روزها این آموزش از طریق مهد های کودک انجام بگیرد امروزه خانواده . تنها مصرف‌کننده کالاها و خدمات است و نه تولید‌کننده آنها 

 

فعالیت  ص134 

3-الف – تحصیل فرزندش   ب- نپذیرفتن درخواست کفشگر بدلیل مغایرت خواست کفشگر با نظام طبقاتی    ج- وجود نظام طبقاتی دربین مردم ونداشتن حق تحصیل برای بعضی طبقات اجتماعی مردم .

             

4- امروزه برخلاف گذشته همه مردم از هر طبقه ای حق تحصیل وبا سوادشدن راداراهستند ومی توانند با توجه به استعداد وعلاقه به جایگاه های علمی برسند.

 

درس بیست و  دوم ( 22 )                                         


فعالیت  ص136 
1-خلبانی – متخصص رایانه- تعمیرکار موبایل- برقکار- مکانیک .زیرا ای شغلها ،نتیجه پیشرفت علم می باشد که بدلیل اینکه در جهان باستان علوم درمرحله ابتدایی پیشرفت خود قرار داشت این شغلها وجود نداشت 


2-کشاورزی-دامپروری-نجاری-اهنگری-شیشه گری- کفاشی . درگذشته این بصورت ابتدایی وبا وسایل ابتدایی وبا بهروری کمتر انجام می شد ولی امروزه این شغلها بدلیل پیشرفت علم ،باوسایل وامکانات بیشتر وبهروری افزونتر انجام می گیرد 


فعالیت  ص138 
3-الف-زیرا ایران تمایل داشت که ابریشم چینی توسط بازرگانان ایرانی به روم صادر شود ویا اینکه ابریشم خام چس از آنکه در کارگاههای ایرا تبدیل به پارچه شد به روم فروخته شود واز این راه سود تجاری زیادی می بردند 


ب- جاده ابریشم به عنوان پلی بین چین و کشورهای اروپا ، آسیا و آفریقا برای تبادلات مادی و تمدنی شرقی و غربی سهم مهمی ادا نموده است . تبادلات فرهنگی از طریق جاده ابریشم همانند تجارت مواد گسترده بود .  طبق استنباط ها ، مذهب بودا از هند و از طریق جاده ابریشم در چین رواج یافته است. راه ابریشم با گذر از چندین کشور بزرگ و گسترده، مهمترین پل پیوند میان اقوام و ملل آن روزگاران بوده است.

 

 درس بیست وســـــوم ( 23 )                                  

 
سوالی در صفحه 143کتاب – انواع اسیاب برای آرد کردن : در گذشته با ساییدن دو تکه سنگ گندم را آسیاب می‌کردند. با گذشت زمان دیگر از جانوران برای چرخاندن سنگ آسیاب بهره گرفته‌شد. کم کم آسیاب‌های بادی و آبی نیز به کار گرفته شدند تا امروز که فراوری آرد در کارخانجات انجام می‌شود. 


فعالیت  ص144 
1-  پوشاک مردان :بطورکلی لباس ایرانیان باستان عبارت بود از یک بالا پوش شبیه شنل ویک دامن پرجین که بالاپوش ودامن درمحل کمر دارای یک کمربند چرمی بوده است بالاپوش پوششی مانند شنل بود که بلندی آن به اندازه بالاتنه بود و دامن پارسیان بردونوع بود نوع اول یک راسته چین ودومی دارای دوراسته چین. کلاه آنان ازجنس نمد بودوکفش آنان بسیار ساده وچون جوراب به پا کشیده میشد

واما پوشاک زنان عبارت بود: از پوششی ساده بلند یا دارای راسته چین وآستین کوتاه که تا مچ پا می رسید .


2-سوسیس –کالباس-همبر- ماکارونی پفک . اینها درنتیجه توسعه صنعت ایجاد شده است (ویا هرجواب درست دیگر)


فعالیت  ص145 
3-چوگان ، کشتی ، ورزشهای رزمی، سوارکاری و تیراندازی با کمان


4-فوتبال –هندبال- بسکتبال- راگبی . زیرا این ورزشها متعلق به ملت های دیگر است و یا در دوران معاصر و بتدریج بوسیله انسانها بوجود امده است 


فعالیت  ص147 
5-دعای تحویل سال نو  یا مقلب القلوب و الابصار (  ای دگرگون کننده ی قلب ها و چشم ها )

یا مدبر اللیل و النهار (ای گرداننده و تنظیم کننده ی روزها و شبها  )

 یا محول الحول و الاحوال (ای تغییر دهنده ی حال انسان و طبیعت )

حول حالنا الی احسن الحال   (حال ما را به بهترین حال دگرگون فرما)

 

 6- الف - آنچه که در این سفره قرار می‌گیرد، باید دارای پنج ویژگی زیر باشد:

پارسی باشد؛با بند واژه  س  آغاز شود؛ریشه گیاهی داشته باشد؛خوردنی باشد؛اسم مرکب نباشد.نام آنها از واژه های ترکیبی ( مانند سبزی پلو، سیر ترشی، سیب زمینی و مانند آنها) ساخته نشده باشد.؛ 
با نگرش به آنچه که آمد، شگفتی بزرگیست که در بیست میلیون واژه‌های پارسی، نمیتوان هشتمی را برای هفت سین‌های نوروزی پیدا کرد که دارای این پنج ویژگی باشند.بنابراین هر آنچه که دارای این ویژگی‌ها نباشد - اگر چه با بندواژه «س» هم آغاز شده باشد - نمی‌توان جزء هفت سین به حسابش آورد. در زبان پارسی، تنها هفت چیز هستند که این ویژگی‌ها را دارا هستندو می تواند جزء هفت سین باشدو سین دیگری وجود ندارد: 
در دین زرتشت شش فرشته بزرگ یا ابر فرشته داریم که با اهورامزدا هفت تامی شوند  وهرکدام ازاین سین ها نماد یکی از آنها است سیر : نماد اهورامزدا – نماددرمان وداروسیب: نماد فرشته سپندار مذ(اسفند)، فرشته زن، باروری و پرستاری استسبزی:نماد فرشته اردیبهشت و نماد زندگی دوباره است.سنجد : نماد فرشته خرداد و نماد عشق است.سرکه: نماد فرشته امرداد و نماد صبر و شکیبایی و جاودانگی است.سمنو : نماد فرشته شهریور و نماد خوارباروفراوانی وثروت است.سماق: نماد فرشته بهمن و نماد باران یا رنگ طلوع خورشید است.

ب- دانستنی های آشپزی : طرز تهیه سمنو 
طرز تهیه سمنو 
مواد لازم: 
گندم یک کیلو 
آرد نان سنگک ۳  کیلو 
طرز تهیه: 
گندم را تمیز کرده و بشویید. مدت سه روز آن را در آب خیس کنید و طی این مدت چند بار آب آن را عوض کنید تا نوک گندم جوانه بزند. سپس آن را در دستمالی تمیز و خیس بریزید تا ریشه درآورد.بعد از درآوردن ریشه آن را در چند عدد سینی پهن کرده و پارچه ای خیس روی آن بیندازید تا گندم ساقه نقره ای بزند.بعد گندم نقره ای شده را چرخ کرده یا بکوبید.مقداری آب روی آن بریزید و خوب مخلوط کنید. سپس از صافی رد کنید به طوری که شیره از پوسته گندم درآید. چون شیرینی سمنو از همین شیره سفید رنگ می باشد. باید دقت کنید که گندم خوب نرم شده و شیره ی آن گرفته شود.آرد را در قابلمه ی مناسبی ریخته و شیره ی گندم را کم کم به آن اضافه کنید تا آرد در شیره حل شده و به صورت مایع رقیقی درآید. ظرف را روی شعله ی اجاق قرار دهید و آن را مرتب هم بزنید تا مایع جوش آمده، کم کم غلیظ شود. مایع سمنو را باید مرتب هم بزنید تا ته نگیرد و مثل حلوا شود. وقتی آب سمنو کشیده شد، آن را کمی تفت دهید و در این مرحله مقداری آب سرد به سمنو اضافه کنید تا کمی رقیق تر و خوش رنگ تر شود. سمنو را در ظرف گردی ریخته و مدت نیم ساعت در فر یا روی اجاق با حرارت ملایم قرار دهید تا دم بکشد. در صورت تمایل می توانید مقداری خلال پسته و بادام به سمنو اضافه کنید.هرگز در سمنو شکر نریزید، زیرا شیره ی گندم به اندازه ی کافی شیرین می باشد. 
نکات تغذیه ای : تغییراتی که در یک دانه درحین جوانه زدن رخ  می دهد، بسیار جالب است و این مساله است که ارزش تغذیه ای آن را افزایش می دهد. انرژی و کربوهیدرات آن کاهش می یابد و در عوض پروتئین، کلسیم، پتاسیم، سدیم، آهن و فسفر آن بسیار بالا می رود و ویتامینA،B2، B3وC آن هم بسیار بالا می رود. خصوصاً برای مردان مصرف آن بسیار پرفایده است.جوانه گندم منبع غنی ویتامین های گروهB و نیز ویتامینE است. ویتامین های گروهB برای بهبود وضعیت پوست ، تقویت موی سر و جلوگیری از ریزش آن مفید هستند. همچنین به علت دارا بودن خاصیت آنتی اکسیدانی باعث پیشگیری از سرطان می شود. 


درس بیست و جهــــــــــارم (24 )                               


فعالیت  ص149 
2-ویل دورانت در تاریخ تمدن خود می نویسد : مهمترین گامی که انسان به سوی مدنیت برداشت همانا اختراع خط است .بین او و دیگر اعضای جامعه باید وسیله ی ارتباطی حاکم باشد تا منظور خو د را به دیگران بفهماند و از منظور دیگران نیز  با خبر شود  این نیازمندیهای متقابل او را مجبور ساخت تا از سمبول ها و اشاره های لفظی و کتبی و قرار دادی که بین او و دیگر اعضای جامعه مشترک بود استفاده نماید. در واقع هنگامی که بشر خواست آن چه را که در اندیشه ی خود دارد نقش نماید زمانی است که گام نخست را به عرصه ی نگارش گذاشت .انسان به کمک آن توانست دانسته های خود را محفوظ نگهداشته و تاریخی از خود به جای بگذارد . در نتیجه در خاطر انسان این فکر ایجاد شد که اندوخته های ذهنی خود را بر روی اشیائ مذکور ثبت کند.بدین طریق خط اولیه رفته رفته بوجودآمد  پس می توان گفت خط موجود نتیجه ی تکامل خط های انسان های اولیه و تلاش و زحمت و گذشت سالیان دراز می باشد . بزرگترین و شاید تنها عامل انتقال و گسترش فرهنگ و تمدن بشری از نسلی به نسل دیگر خط الفبایی بوده است . مبناى تمدن انسان به روزگارى بر مى گردد که ((خط)) پدید آمد. 


3-خط میخی آغازین در اصل نوعی خط تصویر نگاری بوده که آنرا بر لوح نقش می کرده اند ، تصویر ها رفته رفته حالت ساده تر و زاویه مانندی به خود گرفتند و سرانجام علامت های تشکیل دهنده این خط به شکل میخ در آمدند .  این خط مرکب از خطوط افقی و مورب است به شکل میخ که برای هر حرف یا مخرج چند خط افقی و عمودی و مورب ترکیب می شوند ، اکدیان ، آشوریان ، کلدانیان ، عیلامیان ، هیتی ها ، پارسیان و ارمنیان این خط را برای نوشتن خود اختیار کردند . در خطوط میخی ملل دیگر نیز چند نقش از هشتصد تا سه هزار علامت بکار می رفته است که الفبای پارسی باستان شامل ۳۶ حرف ، ۲ واژه جداکن ، ۸ علامت اندیشه نگار و نشانه هایی هم برای نشان دادن اعداد بوده که تنها برخی از آنها به جای مانده است هر یک از حرف های الفبای میخی بجز سه حرفی که برای نشان دادن مصوت ها بکار می رود – مصوتی هم همراه دارد – به همین علت الفبایی هجایی است ، الفبای پارسی باستان از چپ به راست نوشته و پس از هر حرف نقطه گذاشته می شود ، این الفبا تا پایان حکومت هخامنشی رایج بوده و بعد ها فراموش شده است . 


4-خط عیلامیها میخی است که عیلامیها آنرا از سومری ها دریافت کردند.این خظ بعدها با خطوط دیگرازجمله  خط بابلی ادغام شد که توسط پادشاهان مختلف انجام گرفت.البته درتصویر فوق که لوحه‌ی کشف شده در شوش است خط عیلامی مقدم(خط تصویری- خط ماقبل عیلامی) 


فعالیت  ص151 
7- زیرا خانه های مردم معمولی بدلیل نداشتن استحکام واستفاده از مصالح غیر مقاوم ازقبیل خشت درطول زمان نابود شده اند. 

 

خدایا چنان کن سرانجام کار                     که تو خشنود باشی وما رستگار

 

   والسلام علی من اتبع الهدی