سوالات متن درس به درس مطالعات پایه ی هشتــــــــــــــــــم با پاســـــــــــــــخ

 

 

 

سوالات درس 1                     

 

1-تعاون یعنی چه؟

تعاون به زبان ساده یعنی همکاری و یاری رساندن به یکدیگر

 

2-آیا ما می توانیم نسبت به تفاقاتی که برای دیگران می افتد بی تفاوت باشیم ؟

از آنجایی که انسان هم موجودی اجتماعی و هم مسئول، آفریدهشده است؛  هیچکس نمیتواند اعمال و رفتار و زندگی خود را از اجتماعجدا کند و نسبت به آنچه در جامعه میگذرد و اتفاقاتی که برای دیگرانمی افتد، بی تفاوت بماند و زندگی خود را از دیگران جدا کند.

 

 

3-نظر دین اسلام در زمینه رابطه فرد با اجتماع و همکاری چیست ؟

یکی از کارهایی که قرآن کریم به آن امر فرموده «تعاون » است.

در کارهای نیک و پرهیزکاری، یکدیگر را یاری کنید؛ و در گناه وستمکاری همکاری نکنید. سورۀ مائده، آیۀ 2

                                                                                                                   

امیرالمؤمنین علی‌ (ع) :

از پیامبر اکرم)ص( شنیدم که فرمود کسی که یک مشکل از مؤمنی رفع کند، مانند کسی است که تمام عمرش را به عبادت سپری کردهاست.

 

 

4-خداوند در چه اموری اجازه همکاری با دیگران را به ما داده است ؟

خداوند از ما خواسته که در کارهای نیک به یکدیگر کمک کنیم، اما درامور ناپسند گناه و ستمکاری، همکاری نکنیم.

همکاری نکردن در گناه یعنی اینکه اگر کسی کار ناپسند یا گناهیانجام می دهد ما  او را تشویق نکنیم یا طوری رفتارنکنیم که انگار با او موافق هستیم .

           

5-تعاون و همکاری  به چه  شکل های مختلفی می تواند انجام شود؟

  اظهار دوستی و محبت، همدلی و خوشحال کردن یکدیگر، هدیهدادن، کوشش برای ایجاد صلح و آشتی میان مؤمنان، عیادت از بیمار،قرض دادن، رفع  مشکلات مردم و یاری رساندن به آنها در گرفتار یها،مشارکت کردن برای رفع نیازهای مالی فقرا، امر به معروف و نهی ازمنکر و…

 

6-تعاون و همکاری  در سطحی از جامعه ممکن است صورت گیرد؟

 خانواده و خویشاوندان، مدرسه، محلّه، شهر و روستا یا اعضایجامعه

 

  

7-نتیجه همکاری و همدلی در خانواده چیست ؟

باعث صمیمیت و محبت بیشتر بین اعضای خانواده می شود. باتقسیم وظایف و مسئولیتها، هر عضوی از خانواده احساس میکند  که مفید است و همه کارهای خانه بر دوش یک نفر قرار نمی گیرد.

 

8- در محیط مدرسه در چه زمینه هایی می توان همکاری کرد ؟

در نظافت کلاس و مدرسه، کمک به همکلاس یهایی که در درسضعیف هستند، همکاری در مراسم صبحگاهی و از این  قبیل.

 

9- نتیجه همکاری در بین افراد یک محله چیست؟

همدلی و همکاری بین افرادی که در یک محله زندگی  میکنند، علاوهبر ایجاد صمیمیت و همبستگی، موجب م یشود که  کارها بهتر پیشبرود

 

10-همکاری و تعاون در محله به چه شکلهایی ممکن است صورت گیرد؟

عیادت از همسایه بیمار، کمک و خوشامدگویی به همسایه جدیدی کهبه محلّه نقل مکان نموده، همکاری در نظافت و پاکیزگی محله  ومراقبت از اموال عمومی و همکاری در جشنها یا مراسم مختلف ازجلو ههای تعاون در محله است .

 

 

سوالات درس  2                           

 

1-آیا تعاون وهمکاری محدود به مکان خاصی می شود؟

تعاون، تنها به خانه و مدرسه و محلّه، محدود نمیشود. گاهی افرادنیکوکار در سطح  جامعه به صورت فردی و گاهیبه صورت گروهی به دیگران یاری می رسانند و کمک  میکنند

 

2-انفاق به چه معناست؟

افراد از طریق بخششمال، علم، تواناییها، و زمان عمر خود بهکسانی که نیازمند هستند،  

یاری م یرسانند. به این بخشش «انفاق » میگویند 

 

3- نمونه هایی از سازمان های  مردم نهاد   و موسسات خیریه را که با هدف کمک به نیازمندان فعالیت می کند را نام ببرید:

 انجمنهای حمایت از بیماران خاص، انجمنهای نگهداری از معلولین و سالمندان، درمانگا ههای خیریه، مؤسسات نگهداری و حمایت از ایتام و خیّرین مدرس هساز و کتابخانه ساز

 

4- وقف به چه معناست؟

از دیرباز افراد نیکوکار بناهایی مانند مدرسه علمیه، پل، کاروانسرا،آبانبار و حمام عمومی  می ساختند تا مردم بتوانند از آنها استفاده کنند.گاهی نیز دستور  میدادند از منافع و  درآمدی که از فعّالیتی در یک مکان حاصل  میشود مثلاً از زمین کشاورزی یا کارگاه تولیدی، به افراد نیازمند کمک شود.

 

5- به کدام داراییها و اموال موقوفات گفته می شود؟

به اموال و داراییهایی که وقف میشود، موقوفات میگویند و کسی حق تصرف در آنها را ندارد یعنی تا ابد باید به همان صورت که  واقف  معین نموده است، استفاده شود.

 

6- شرکتهای تعاونی چگونه تشکیل می شود؟

هرگاه گروهی از مردم برای رفع نیازهای معیشتی و شغلی خود دورهم جمع شوند و بر طبق قانون تعاونیها، در فعّالیتی سرمایه گذاری وهمکاری کنند و در سود و زیان آن شریک شوند، در واقع یک شرکتتعاونی، تأسیس

 کرده اند و هر یک از آنها را عضو شرکت تعاونی مینامند.

 

7- ویژگیهای شرکتهای تعاونی چیست؟

٭ براساس قانون، هر شرکت تعاونی حداقل با 7 عضو، رسمیت پیدامیکند. اعضا  از بین خود هیئت مدیره ای را

انتخاب  میکنند. همه اعضای شرکت تعاونی در تصمیم گیر یهامشارکت می کنند و رأی  میدهند.

در تعاونی، همه افراد با هم برابر هستند یعنی هر کس با هر مقدارسرمایه )سهم(  عضو شود، یک حق رأی دارد.

 

8- تفاوت شرکتهای تعاونی با شرکتهای غیر تعاونی چیست؟

در تعاونی، همه افراد با هم برابر هستند یعنی هر کس با هر مقدارسرمایه ) سهم( عضو شود، یک حق رأی دارد.

در شرکتهای غیرتعاونی، هرکس سرمایه و سهامش بیشتر است،قدرت بیشتری  در تصمیم گیر یها د ا ر د 

 

9- هدف شرکتهای تعاونی چیست؟

در شرکتهای تعاونی، گروهی از افراد به طور داوطلبانه برای یک هدفمشترک تلاش  میکنند. هدف شرکتهای

تعاونی معمولاً حل مشکلات اقتصادی و ایجاد رفاه و زندگی بهتر برایاعضای آن است  و منافعی نیز که از همکاری و فعّالیت گروهی )جمع(حاصل میشود، به طور عادلانه بین همهٔ اعضا، توزیع میشود.

 

 

سوالات درس   3                                            

 

     1- نوع حکومت کشور ما چیست  و چگونه اداره می شود؟

حکومت کشور ما جمهوری اسلامی است که به وسیله سه قوّهٔمقننه، قضائیه و مجریّه،  زیر نظر مقام رهبری ادارهمیشود. 

 

     2- رئیس قوه مجریه  یا رئیس دولت  کیست و چه مسئولیتی دارد؟

قوّهٔ مجریه همان دولت و سازما نهای وابسته به دولت است. رئیسقوّه مجریه، رئیس  جمهور نام دارد که پس از مقام رهبریعالیترینمقام رسمی کشور است و مسئولیت  اجرای قانون اساسی و ریاست قوّهٔ مجریه را بر عهده دارد  

 

 

     3- رئیس جمهور برای چه مدت و چگونه انتخاب می شود و برای چند دوره به صورت متوالی می تواند رئیس جمهور شود؟

رئیس جمهور برای مدت چهار سال   با رأیمستقیم مردم  انتخابمیشود و تنها برای  یک دورهٔ  چهارسالهٔ دیگر به صورت متوالی انتخابمجدد او مانعی ندارد. 

 

     4  - مراحل انتخاب یک فرد به عنوان رئیس جمهور چگونه است؟

افراد با داشتن شرایط ریاست جمهوری ، داوطلب میشوند و پس از تأیید صلاحیتشان توسط شورای نگهبان ،از طریق تبلیغات انتخاباتی درصدا و سیما، روزنامه ها و مجلات و اینترنت، و سخنرانی در مساجد وسالنهای اجتماعات، پیا مهای خود را به مردم میرسانند.در روز رأ ی گیری، همهٔ کسانی که ایرانی و تبعهٔ جمهوری اسلامی ایران هستند حتی ساکنین خارج  در انتخابات شرکت و به فرد مورد نظرشان رأیمیدهند. حداقل سن رأ ی دهندگان هیجده سال تعیین شده است .

 

 

     5- در چه مرحله ای از انتخاب رئیس جمهور نیاز به تنفیذ می باشد؟

پس از آنکه رئیس جمهور با حداکثر آرای مردم انتخاب شد، برای شروعبه کار، حکم وی توسط رهبر امضا و تنفیذ

 میشود .

 

     6- رئیس جمهور چه زمانی مراسم تحلیف )سوگند( را انجام می دهد؟

در مرحلهٔ بعد،( پس از تنفیذ) رئیس جمهور در مجلس شورای اسلامیبا حضور نمایندگان مجلس و شورای نگهبان و رئیس قوّهٔ قضائیه درپیشگاه قرآن کریم سوگند یاد  میکند که وظایف خود را به درستیانجام دهد. رئیس جمهور و دولتی که تشکیل می دهد در برابر ملتایران، رهبر و مجلس شورای اسلامی مسئول هستند و باید پاسخگوباشند.

 

 

    7-هیئت دولت یا کابینه از چه کسانی تشکیل می شود ؟

رئیس جمهور، معاونان و وزیران

 

    8- وزیران انتخابی رئیس جمهور در چه صورت می توانند به عنوان وزیر در وزارتخانه مشغول به کار شوند؟

   رئیس جمهور در شروع کار خود، وزیرانی را انتخاب و به مجلسمعرفی میکند. هر وزیر در برابر نمایندگان  ملت در مجلس، برنامههایخود را ارائهمی دهد. سپس نمایندگان دربارهٔ صلاحیت  او برای وزارت،اظهارنظر   میکنند. سپس دربارهٔ هر وزیر رأ یگیری می شود و درصورتی  که اکثریت نمایندگان مجلس به وزیر رأی اعتماد  بدهند، او میتواند به عنوان وزیر، کار خود را  شروع کند.  

  

 

     9-ضرورت وجود وزارتخانه های مختلف در کشور چیست؟

  امور مختلف کشور را به بخ شهایی تقسیم کرده اند و هر بخش رابرعهده یک  مسئول به نام وزیرگذارد هاند. هر وزیر مسئول یکوزارتخانه است و ساختمانی که دفتر  وزیر در آنجا قرار دارد،  وزارتخانه نامیده میشود.  

 

      10- مقرّ هیئت دولت و وزارتخانه ها کجاست؟

 در تهران

 

سوالات درس   4                                          

 

1- چه کسانی شهروند ایران محسوب می شوند؟

همهٔ کسانی که تابعیت دولت جمهوری اسلامی ایران را دارند، چهشهری باشند، چه روستایی و عشایر، چه در  داخل کشور زندگی کنندو چه در خارج از کشور، شهروند ایران محسوب میشوند.

 

2- شهروندان کشور از چه حقوقی در رابطه با دولت باید برخوردار باشند؟

آنها حق دارند از خدمات دولت در زمینه های مختلف بهره مند شوند، وحق دارند آزادی بیان، اظهار نظر و انتقاد داشته باشند.

 

3—شهروندان کشور چه مسئولیتهایی نسبت به دولت دارند؟

شهروندان وظیفه دارند به قوانین و مقررات کشور احترام بگذارند وآنها را رعایت کنند،  با دولتمشارکت و همکاری صمیمانه داشته باشند، مالیات خود را بپردازند ودر هنگام  جنگ  از کشور دفاع کنند.

 

4-دولت براساس قانون اساسی چه وظایفی بر عهده دارد؟

بر طبق قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، دولت موظف استشرایط و لوازم سواد  و آموزش، بهداشت، شغل

مناسب، رفاه، امنیت، فرهنگ و اخلاق اسلامی را در جامعه فراهمکند. دولت، همچنین  وظیفه دارد تجهیزات زیربنایی وخدمات عمومیمانند ساختن راه و جاده، پل، بیمارستان،  مسکن، مدرسه، سد،مخابرات، آب، برق و گاز و ... را در کشور، گسترش دهد.

 

5- رئیس جمهور چه وظایف و اختیاراتی دارد؟

رئیس جمهور علاوه بر آنکه وزیران را هدایت و بین آنها هماهنگی ایجادمی کند، وظایف

 و اختیارات دیگری نیز دارد؛برای مثال، امضایقراردادهایی که بین ایران و کشورهای دیگر بسته  میشود، اجرای قوانین و مصوبات مجلس )پس از تصویب مجلس شورای اسلامی(،امضای استوارنامهٔ  سفیران کشور ما و پذیرش  استوارنامهٔ سفیرانسایر کشورها، اعطای نشا نهای دولتی و … . 

 

 

6- تنظیم لوایح (لایحه ها ) بر عهده کیست؟

دولت

 

7-لوایح (لایحه ها) تنظیم شده توسط دولت برای قانونی شدن و تصویب به کجا فرستاده می شود؟

به مجلس شورای اسلامی

 

8-وظیفه نظارت بر فعالیت های دولت بر عهده کیست؟ چگونه؟

  نمایندگان مجلس بر فعّالیتهای دولت نظارت میکنند و حق سؤالکردن از رئیس جمهور و وزرا و یا استیضاح ایشان را دارند

 

9- چه کسانی حق سوال واستیضاح از رئیس جمهور  و وزیران را دارند؟

نمایندگان ممکن است از عملکرد رئیس جمهور یاهر یک از وزیرانسؤال کنند. در این صورت رئیس جمهور

یا وزیری که از او سؤال شده باید در مجلس حاضر شود و به سؤالنمایندگان پاسخ دهد.  گاهی نیز ممکن است مجلس وزیری رااستیضاح کند.

  

10-دولت درآمدهای خود را در چه اموری هزینه می کند؟

دولت فعّالیتهای مختلفی را در زمینه آموزش، بهداشت، اوقات فراغت،حفاظت از محیط زیست، مسکن، کشاورزی، صنعت و… انجام  میدهد.همچنین دولت برای اقدامات عمرانی مثل ساختن پل،جاده، فرودگاه، نیروگاه برق و… باید سرمایه گذاری کند.

 

    11-درآمد دولت از چه راههایی می باشد؟

درآمدهای حاصل از صادرات نفت

درآمدهای حاصل از مالیات

سایر درآمدها

 

12- دولت بیشتر درآمدهای خود را از چه راهی به دست می آورد؟

نفت

 

13-علاوه برنفت ومالیات ، دولت از چه راههای دیگری درآمد کسب می کند؟

بخش دیگری از درآمدهای دولت که در مقایسه با موارد دیگر کوچک تراست از سایر

 منابع، تأمین میشود. برای مثالدرآمدی که دولت ازبابت ارائه خدمات برق، آب، گاز و تلفن  به مردم، به دست میآورد یادرآمدهای مربوط به خدماتی مانند صدور گواهینامهٔ رانندگی، سندمالکیت، گذرنامه و نظایر آن، یا درآمدهای ناشی از سرمایه گذاری درصنایع بزرگ از دیگر درآمدهای دولت هستند.

  

14-بودجه چیست؟

بودجه به زبان ساده یعنی پیش بینی دخل و خرج دولت یا هماندرآمدها و هزینه ها. بودجه  سندی است که دولت در آن درآمدها وهزینه های یک کشور را  برای یک سال، معین  میکند

 

15-تنظیم لایحه بودجه برعهده کیست؟

برعهده دولت

 

16-تصویب لایحه بودجه بر عهده کیست؟

مجلس

 

 

سوالات درس   5                                       

 

1-  بلوغ چیست و در چه دوره سنی رخ میدهد ؟

 تغییرات جسمی دوره نوجوانی ( 12  تا  18 سال)  را بلوغ می گویند

 

2-  در دوره ای که بلوغ رخ می دهد  علاوه بر تغییرات جسمی ، چه تغییرات دیگری رخ می دهد ؟

تغییرات ذهنی و اجتماعی

 

3- چرا افراد در دوره نوجوانی بیشتر در معرض آسیب های اجتماعی قرار دارند؟

به دلیل برخی خصوصیاتی که در دوران بلوغ به وجود میآید، افرادحسا س ترند و ممکن است روحیهٔ هیجانی و کنجکاوی آنها باعثشود که بیشتر در معرض آسیبهای اجتماعی قرار بگیرند.

 

4-برخی از مهمترین آسیب های اجتماعی دوران نوجوانی وبلوغ را نام ببرید؟

پرخاشگری و نزاع و اعتیاد

 

5-پرخاشگری ونزاع ، که از آسیب های اجتماعی است نتیجه چیست؟

پرخاشگری و نزاع، نتیجهٔ کنترل نکردن خشم است

 

6- به چه کسانی پرخاشگر میگویند؟

افرادی که را ههای درست ابراز خشم را یاد نگرفته و نمیتوانند به طورمعمول خشم خود را کنترل )مهار( کنند، به

افراد پرخاشگر تبدیل میشوند

 

7- رفتارهای پرخاشگرانه به چه شکلهایی ممکن است بروز کند؟

رفتارهای پرخاشگرانه درجات گوناگون دارد و  ممکن است بهشکلهای مختلفی مانند

 آزار و اذیت، کتکزدن، مسخره کردن و تحقیر دیگران،  بی ادبی نمودن و ناسزا گفتن وشکستن و تخریب وسایل

 

8-  پرخاشگری چه صدماتی به فرد پرخاشگر می زند؟

نوجوانان پرخاشگر، تحمل کمی دارند. پرخاشگریهمچنین مشکلاتیرا در یادگیری و  تحصیل به وجود میآوردو زمینه را برای سایر آسیبهای اجتماعی فراهم میکند. گاهی پرخاشگری ممکن است اثرات جبرا ن ناپذیری درزندگی فرد به وجود بیاورد 

 

9-  سه قاعده ای که هنگام خشم و عصبانیت باید رعایت کنیم را ذکر کنید.

1-نباید به خودم صدمه بزنم.

 2-نباید به دیگران صدمه بزنم.

3- نباید به وسایل یا اموال خودم و دیگران، صدمه بزنم.

 

10- زمانی که ما از دست کسی عصبانی می شویم چه اقداماتی باید انجام دهیم؟

-  به خدا پناه ببریم و با گفتن ذکر و نام و یاد  خدا ، خود را آرام کنیم.

-  نفسهای عمیق بکشیم و از یک تا ده  بشماریم.

-   با رعایت سه قاعد ه ای که در بالا گفته شد، علت عصبانیت خودرا مؤدبانه و آرام بیان کنیم.

- اگر نمی توانیم خود را آرام کنیم، محیط ناراحت کننده را ترک کنیم.

-   برای آرام کردن خود از گفت وگو و مشورت با بزر گترها کمکبگیریم.

 

11- زمانی که  دیگران  از دست ما عصبانی می شوند چه کاری باید انجام داد؟

-   به آرامی از او سؤال کنیم چرا از دست ما عصبانی است و علتچیست؟

-   به حر فهای طرف مقابل، خوب گوش کنیم و حر فهای او را قطعنکنیم.

-   اگر اشتباهی مرتکب نشد ه ایم، با آرامش توضیح دهیم و اگراشتباهی کرد ه ایم عذرخواهی کنیم و راهی برای جبران اشتباه، پیداکنیم.

-  اگر کسی از دست ما خیلی عصبانی است، به طوری که حاضر بهشنیدن حر فهای ما نیست و ممکن است به ما صدمه بزند، فوراً صحنهرا ترک کنیم و ازبزرگتر ها کمک بخواهیم

 

12- به چه موادی  مخدّر  می گویند ؟ (ویژگیهای مواد مخدّر چیست؟)

موادّ مخدّر، موادی هستند که مصرف آنها تغییراتی روی سیستمعصبی ایجاد میکند و 

باعث کم شدن هوشیاری وبیحسی و بیحالی میشوند اما پس از تمام شدن اثر آن 

روی مغز،فرد حال بسیار بدی پیدا  می کند و مجبور است دوباره به سمت آنماده برود. به عبارت دیگر فرد به آن وابستگی پیدا می کند و حاضراست برای به دست آوردن آن ماده، هر کاری بکند.  

 

13- علت گرایش افراد به مواد مخدّر چیست؟

بعضی از افراد ادعا می کنند برای فرار از مشکلات به این سمتکشیده شد ه اند. برخی از نوجوانان و

جوانان که جرأت و مهارت «نه گفتن » را ندارند، تحت تأثیر دیگران قرارمی گیرند و به خواسته های آنها پاسخ مثبت می دهند و فریب می خورند. بعضی دیگر از افراد از روی کنجکاوی یا خودنمایی و اینکهنشان دهند، دیگر بچه

نیستند، سیگار و موادّ مخدّر را تجربه )آزمایش( می کنند.

 

14- نظر قانون در ارتباط با افرادی که با مواد مخدّر سرو کار دارند چیست؟

بر طبق قانون، نگهداری و مخفی نمودن، خرید و فروش و پخش،مصرف و واردات و 

صادراتموادّ مخدّر، جُرماست و افرادی که موادّمخدّر را در جامعه پخش یا خرید و فروش

 کنند با شدیدترین مجازا تهاروبه رو می شوند  

 

 

سوالات درس   6                              

 

1- چه کسانی باید از نوجوانان در برابر آسیب ها و تهدیدات ، محافظت کنند؟

الف-خود نوجوان با کمک گرفتن از خدا   

ب-پدر ومادر که  حق قانونی برای تربیت فرزندانشان

ج-معلمان و مسئولان مدرسه

د-قانون

و-برخورد نیروی انتظامی با قانون شکنان

 

2-     چرا وجود نهادی مثل قوه قضاییه در جامعه لازم است؟

در هر جامعه ای افرادی وجود دارند که با زیر پا گذاشتن قانون تخلّفمی کنند. همچنین در هر جامعه ای اختلافاتیبین افراد، به وجود می آید. این اختلافات ممکن است در اثر آگاه نبودنو ندانستن قانون پیش بیاید و یا افرادی

 عمداً از قانون سرپیچی کنند.

 

3-     قوه قضاییه چگونه نهادی است؟

در هر جامعه ای باید نهادی وجود داشته باشد که عدالت اجتماعی رابرقرار سازد، بر اجرای قوانین

 نظارت کند، با تخلفاتبرخورد کند ومتخلفان را به مجازات برساند. این نهاد، قوّهٔ قضائیه 

 است که پشتیبان حقوق فردی و اجتماعی افراد است. 

 

4-     حل اختلاف مردم از وظایف کدام یک از قوای سه گانه می باشد؟

قوه قضاییه

 

5-     در دادگاهها چند نوع دعاوی مطرح می شود؟ مثال بزنید

دعاوی )اختلافات( کیفری:

مربوط به اعمالی است که دادگاه برای فردی که مرتکب جرمی شدهاست، مجازات

تعیین می کند.    مثال : فحاشی و افترا --- قدر ت نمایی و تهدید --غصب و جعل عنوان

 

دعاوی )اختلافات( حقوقی:

مربوط به اعمالی است که دادگاه مجازاتی تعیین نمی کند،  بلکهافراد را ملزم می کند که تکالیفشان را انجام دهند یا حقوق قانونیدیگران را بدهند  مثال : تخریب بخشی از خانه همسایه هنگام ساختمان سازی – تصرف زمین فروشنده بیش از مقدار درج شده در سند

 

6-     دو مورد از ویژگی های قاضی را بنویسید:

عادل و آشنا با قوانین

 

7-  وکیل کیست؟

وکیل کسی است که در رشتهٔ حقوق درس خوانده و به قوانینآشناست و پروانهٔ ) اجاز هنامه( وکالت دارد.

در همهٔ دادگا هها، افراد حق دارند فردی را به عنوان «وکیل » انتخابکنند تا از حقوق آنها دفاع کند.

 

 

سوالات درس   7                                              

 

1- انسان تا چه اندازه به ارتباط نیاز دارند ؟ چرا؟

ارتباط برقرار کردن   یکی از نیا زهای مهم بشر است. بدون ارتباط مانمی توانیم زندگی کنیم. دنیایی را تصوّر کنید که در آن همه چیزداشته باشیم اما با کسی ارتباط نداشته باشیم. به راستی در چنین دنیایی ادامهٔ زندگی ممکن نیست. ارتباط، انسان را قادر می کند تاخواسته ها و نیازهای خود را به دیگران منتقل کند.

 

2-  انسان از طریق ارتباط کدام خواسته ها ونیاز ها ی خود رامی تواند به دیگران منتقل کند ؟

محبت کردن، تبادل افکار و اعتقادات، تبادل اطلاعات، در میان گذاشتناحساسات )اندوه و خوشحالی و…(، حل کردن مسائل، درک کردندیگران، همه و همه از طریق ارتباط بین انسا نها میسّر می شود.

 

3- شبکه ارتباطی که ما در آن به سر می بریم شامل چه چیز و چه کسانی می شود؟

ما در شبکه ای از ارتباطات به سر می بریم. این شبکه از خانواده ودوستان و محله و مدرسه شروع می شود و سپس به کمک وسایلارتباط جمعی  می توانیم حتی در سطح ملی   و فراملی  ارتباط برقرارکنیم.

  

4- عناصر ارتباط یعنی چه ؟

ارتباط یعنی جریان ارسال و دریافت پیام.

 

5- هر ارتباطی چند  عنصر اصلی دارد؟

1 فرستنده )ارسا ل کننده پیام(

2 گیرنده )دریافت کننده پیام(

3 پیام.

 

6-با یک مثال   ، پیام   ، فرستنده پیام و گیرنده پیام را مشخص کنید .

 برای مثال وقتی به دوستی سلام می کنیم یا به او لبخند می زنیم، ما فرستندهٔ یک پیام و دوستمان گیرندهٔ آن است. پیام هم سلام یالبخند ماست.

 

 

7-منظور از   بازخورد   چیست؟

اگر گیرنده نیز به فرستنده پیامی بفرستد و او را متوجه کند که معنیپیام را دریافت کرده به این عمل «بازخورد » میگویند.

 

8-پیامهای ارسالی یا دریافتی ما با چه ابزار و روشهایی فرستاده می شوند؟

 ممکن است با کلام باشد یا با رفتار و حرکات، از طریق نوشته باشد یاتلفن و…

 

 

9-     رسانه چیست؟

هر وسیله ای که پیامی را از فرستنده به گیرنده منتقل کند، رسانه نامدارد.

 

10- چه ابزارهایی رسانه محسوب می شوند؟

در یک ارتباط کلامی، زبان یک رسانه است. بنابراین رسانه از ابزاریمانند زبان تا ابزارهای چاپی )علائم، کتا بها، روزنامه ها و مجلّات و…(و ابزارهای الکترونیکی )تلفن، رادیو، تلویزیون، اینترنت و…( را دربرمی گیرد.

 

11- وزارت ارتباطات وفناوری اطلاعات چه خدماتی به مردم ارائه می کند؟

 

این وزارتخانه خدمات پستی، مخابراتی، رادیویی، صدا و تصویر را بهمردم ارائه می کند و مسئولیت توسعهٔ وسایل ارتباطی در کشور را بهعهده دارد.

 

12- کدام سازمانها زیر نظر وزارت ارتباطات وفناوری اطلاعات فعالیت می کنند؟

 شرکت ارتباطات سیّار )همراه اول(  -- پُست بانک ایران   )پستمالی(  --سازمان فناوری اطّلاعات ایران

شرکت مخابرا ت ایران -- شرکت ایرانسل -- شرکت پُست

 

 

سوالات درس   8                                 

 

1-     نمونه هایی از کاربرد فناوری اطلاعات وارتباطات در زندگی روزمره را نام ببرید.

 

1-     تلفن همراه(برای ارتباط سریع با دیگران)

2-      پست الترونیک یا ایمیل (برای مکاتبه)

3-     اینترنت (برایفعالیت های علمی )

4-     استفاده از کارتهای اعتباری به جای پول (خرید و فروش )

5-     پرداختها وثبت نام ها به صورت الکترونیک (استفاده از خدمات دولت به صورت الکترونیکی )

6-     آموزش از طریق ویدئو کنفرانس

7-     استفاده از دوربین برای حفاظت از مکانها و کنترل ترافیک

8-     استفاده از خدمات بانکی به صورت الکترونیک

9-     استفاده آنلاین اخبار هواشناسی ، سیاسی و.. با تلفن همراه متصل به اینترنت

 

    2-مزایای استفاده از فناوری ها چیست؟

در وقت و هزینه ها صرفه جویی شود، رفت و آمدها در شهرها کمتر شود و به علاوه بتوانیم در24 ساعت شبانه روز، و نه فقط در 

ساعاتی معین، از این خدمات بهر ه مند شویم.

 

  3-برخی از فناوری های جدید را مثال بزنید.؟

-روشن و خاموش کردن  وسایل خانه از راه دور، با تلفن همراه

-ثبت میزان مصرف بر روی قبض آب و برق و گاز ، بدون مراجعه به منازل

 

 

4-تأثیرات وسایل ارتباط جمعی بر روی مردم تا چه اندازه است؟

امروزه صاحبنظران معتقدند که رسانه های ارتباط جمعی، تأثیر زیادی بر سبک زندگی و هویتافراد می گذارند. آنها چنین بحث می کنند که رسانه ها می توانند موجب شوند که مردم به شیوه های خاصی فکر کنند و یا وقایع را همان طور که آنها می خواهند ببینند. به عبارت دیگر رسانه هاروی باورها و افکار و رفتار انسا نها اثر می گذارند. این اثرات ممکن است مثبت

یا منفی باشند.

 

5-برخی از اثرات منفی رسانه های ارتباط جمعی را ذکر کنید.

-پرخاشگری نوجوانان با تأثیر گرفتن از فیلم ها

-رواج بی بند وباری های اخلاقی از طریق اینترنت

-گسترش مصرف گرایی به وسیله آگهی بازرگانی

-کم شدن تماس چهره به چهره افراد وکم شدن دیدی وبازدید های اقوام و دوستان

 

 

6-تبلیغات وآگهی های بازرگانی چه تأثیری بر سبک زندگی و فرهنگ عمومی می گذارد؟

اما اثر تبلیغات از این نظر مهم است که آنها سعی می کنند راه  و  روشهای مخصوصی برای لباس پوشیدن، غذ اخوردن، خریدن اتومبیل، سرگرمی و… را به همه

افراد جامعه انتقال دهند و آن ر و ش ها را تبدیل به  فر هنگ عمومی و سبک زندگی

 کنند .

 

 

7-آثار منفی آگهی های بازرگانی چیست؟

-گسترش مصرف گرایی – تغییر سبک زندگی – مفید جلوه دادن کالاهای مضرّ

 

 

8-هنگام استفاده از اینترنت به چه مواردی باید توجه کرد؟

-بررسی وتحقیق درباره اطلاعات درج شده در اینترنت

-واردنکردن اطلاعات ، عکس و فیلم شخصی

-فاش نکردن رمز ایمیل و رمز کارتهای بانکی

-استفاده محدود

 

9-آیا به اطلاعات موجود در اینترنت می توان اعتماد کرد؟چرا؟

همه اطلاعاتی موجود در اینترنت ، صحیح نیستند چون از سوی منابع و افراد مختلف منتشر میشوند. پس درباره درستی منبع و پایگاه آنها، تحقیق و پر س وجو کنید

 

سوالات درس   9                        

 

1-ویژگی جغرافیایی شبه جزیره عربستان چیست؟

شبهجزیرهٔ عربستان که جزیر ةالعرب نیز نامیده میشود در جنو بغربی آسیا واقع شده

 است وحدود سه میلیون کیلومترمربع مساحت دارد. بخش وسیعی از این سرزمین را 

بیابا نها و ریگزارها و قسمت دیگری 

را نواحیکوهستانی تشکیل می دهند.

  

 

2-کدام شهرهای عربستان در منطقه کوهستانی حجاز قرار گرفته اند؟

حجاز از جمله مناطق کوهستانی واقع در غرب جزیر ة العرب است و شهرهای مکه، یثرب )مدینه( و طائف در این منطقه قرار دارند.

 

3-شغل مردم عربستان چه بود ؟

آب و هوای گرم و خشک و کمبود آب، باعث شده بود که اغلب ساکنان عربستان زندگی 

صحرانشینی داشته باشند و ازطریق پرورش تعداد کمی دام از جمله شتر، نیازهای

 روزانهٔ خود را تأمینکنند. البته در مناطق برخوردار از آب، مانند یثربو یمن، کشاورزی

 نیز رونق محدودی داشت.همچنین تعدادی از مردم عربستان از طریق کاروا نهای تجاری 

با نقاط مختلفداد و ستد می کردند

  

4-مهمترین ایستگاهها و توقفگاه تجاری عربستان کدام شهرها بودند؟

مکه ومدینه

 

5- قبل از  ظهور اسلام اوضاع اجتماعی و فرهنگی عربستان چگونه بود؟

ساکنان جزیر ة العرب را قوم عرب تشکیل می دادند. آنان به شکل قبیل های زندگی می کردند. حتیساکنان شهرها نیز وابستگی و خُلق و خوی قبیله ای خود را حفظ کرده بودند. در آستانهٔ ظهوراسلام بیشتر قبایل عرب، پراکنده و  فاقد حکومت بودند. اوضاع و شرایط اجتماعی و فرهنگی مردمعربستان در دوران پیش از بعثت، به گونه ای بود که از آن به عصر جاهلیت یاد می شود.

 

6-مردم عربستان قبل از ظهور اسلام پیرو چه دین وآئینی بودند؟

در آن زمان بیشتر عر بها بت می پرستیدند و کعبه، خانهٔ خدا را از بتهای گوناگون پر کرده بودند.البته گروهی از عر بها

 نیز پیرو حضرت ابراهیم و یا دینهای یهود، مسیح و زردشت بودند.

 

7-چه مقدار از اعراب دوران جاهلیت با سواد بودند؟

اعراب در دوران جاهلیت بهرهٔ چندانی از علم و دانش نداشتند و عده کمی از آنها  می توانستندبخوانند و بنویسند

 

 

8-عوامل گسترش درگیریهای قبیله ای و رواج غارتگری چه بود؟

-تعصبات کورکورانه قبیله ای (بدون توجه به شناختن گنهکار)

-کمبود غذا و سایر نیازهای زندگی

 

9-خلاصه ای از زندگی حضرت رسول (ص)   (دوره زمانی تولد تا بعثت ) را بنویسید.

در شهر مکه به دنیا آمد – تحت تأثیر محیط نامناسب مکه قرار نگرفت آنچنان که او را محمد امین می خواندند-برای عبادت به غار حرا می رفت – در 27 رجب در 40 سالگی به پیامبری مبعوث شد.

 

10نخستین افرادی که به پیامبر خدا ایمان آوردند چه کسانی بودند؟

حضرت خدیجه (س) و  حضرت علی (ع) نخستین کسانی بودند که به رسول خدا ایمان آوردند.حضرت خدیجه از زنان ثروتمند مکه بود و تمام دارایی خود را در راه نشر اسلام، کمک به فقیرانو آزادی بردگان خرج کرد.

 

 

11-چگونگی دعوت مردم به خدا از سوی پیامبر را شرح دهید.

ابتدا به صورت فردی و پنهانی و پس از سه سال به صورت آشکارا مردم را به سوی خدا دعوت کرد.

 

12-مهمترین مخالفان گسترش دین اسلام که از اشراف وبزرگان قبیله قریش بودند چه نام داشتند؟

ابولهب، ابوجهل و ابوسفیان

 

13-مشرکان برای منصرف کردن پیامبر از ادامه دعوت مردم به سوی خدا چه اقدامی انجام داد؟

مشرکان پس از آنکه نتوانستند ابوطالب، بزرگ خاندان بنی هاشم را در پشتیبانی

 از رسول خدامنصرف کنند، به شیوهٔدیگری روی آوردند. آنان نخست به حضرت

 محمد (ص) پیشنهاد کردند که ریاست قبیله و قوم و دریافت ثروت فراوان را بپذیرد و از عقاید خود دست بردارد. 

 

14-پاسخ پیامبر در مقابل پیشنهاد مشرکان برای دست برداشتن از عقاید خود چه بود؟

پیامبر اسلام در برابر این پیشنهاد فرمود: «من برای گردآوری مال و فرمانروایی مبعوث نشد ه ام،خدایم مرا به عنوان پیا م آور به سوی شما فرستاده، هر گاه از من بپذیرید، این موجب سعادت شمادر دو جهان

 است واگر آن را رد کنید، من در این راه استقامت میورزم تا خدا میان من و شماداوری 

کند  

 

 

15-مشرکان پس از پاسخ قاطعانه پیامبر  وناامیدی آنان از دست برداشتن ایشان از عقاید خود چه رفتاری با مسلمانان داشتند و واکنش پیامبر چه بود؟

سران مشرکین، خشمناک از پاسخ پیامبر، تصمیم گرفتند ایشان و مسلمانان را 

مورد آزار و شکنجهقرار دهند. هر چهزمان میگذشت بر شدت سختگیری و شکنجهٔ  مشرکان افزوده    میشد. آنان بدترین دشنا مها و تهمتها را به رسول خدا نسبت 

میدادند و برخوردهای زشت وناپسندی با آن حضرت میکردند. پیامبر اسلام در برابر 

چنین رفتارهایی بردبار بود و با مهربانی مردم را به اسلام فرا می خواند.   

 

 

16-نام چند تن از پیروان پیامبر اسلام را که توسط مشرکان شکنجه نام ببرید؟

یاسر وسمیه (نخستین شهدای اسلام ) – عمّار پسر یاسر – بلال حبشی

 

17-چه چیز سبب شد که پیامبر از مسلمانان بخواهد که به حبشه مهاجرت کنند ؟

آزار و اذیّت مشرکان نسبت به پیروان اسلام آن قدر افزایش یافت که پیامبر از مسلمانان خواست به حبشه مهاجرت کنند.

 

18چرا مشرکان دست به تحریم اقتصادی مسلمانان زدند؟

مشرکان پس از آنکه متوجه شدند با شکنجه و سرکوب نمی توانند مانع گسترش اسلام شوند،تصمیم گرفتند مسلمانان را تحریم کنند.

 

19-عهد نامه ای که مشرکان برای تحریم اقتصادی مسلمانان امضاء کردند شامل چه مواردی بود ؟

بر اساس آن هرگونه خرید و فروش و رابطهٔ اجتماعی )ازدواج( با پیروان اسلام ممنوع شده بود

 

20-پس از شروع تحریم اقتصادی ، مسلمانان به کدام منطقه مکه رفتند؟

. به دنبال این تحریم، رسول خدا و یارانش به پیشنهاد ابوطالب به یکی از درّ ه های اطراف مکه بهنام «شعب ابوطالب » پناه بردند. آنها حدود سه سال شرایط بسیار سختی را در این درّه تحمل کردند.

 

 

21- برخورد مردم یثرب با پیامبر  پس از ورود ایشان به این شهر چگونه بود؟

حضرت محمد  (ص) چند روز پس از خروج از مکه، در میان هیجان و شادی مسلمانان به یثربرسید.  جوانان آن شهرکه دربارهٔ اخلاق نیکو و پسندیدهٔ رسول خدا مطالبی شنیده بودند، 

به استقبال ایشان رفتند. 

 

22-چه زمانی یثرب به مدینة النبی تغییر نام یافت ؟

پس از ورود پیامبر

 

23-به چه کسانی انصار وبه چه کسانی مهاجرین گفته می شد ؟

در تاریخ اسلام به گروهی از ساکنان مدینه که با پیامبر 9 پیمان بستند و آن حضرت را یاری کردند،انصار )یاری کنندگان( می گویند.

همچنین گروه دیگری از مسلمانان که اموال و دارایی خود را رها نمودند و از مکه به مدینه رفتند،به مهاجرین )هجرت کنندگان( معروف هستند.

 

24-نخستین اقدام پیامبر پس از ورود به یثرب چه بود؟

نخستین اقدام مهم پیامبر پس از ورود به مدینه، ایجاد مسجدی برای انجام امور عبادی، اجتماعی، علمی و سیاسی بود.

 

 

25-چه کسانی در ساخت اولین مسجد د رمدینه (یثرب ) شرکت کردند و ساخت مسجد از چه نظر اهمیت داشت؟

آن حضرت خشت اول مسجد را خود حمل کرد و مسلمانان به خصوص زنان در بنای

 مسجد مشارکتورزیدند. مسجد علاوه بر آنکه مکانی برای عبادت و اجرای مراسم 

مذهبی به شمار می رفت، مرکزی برای مشورت و تصمیم گیری 

دربارهٔ امور سیاسی و نظامی نیز بود؛ مسجدهمچنین کانون اصلی سوادآموزی و

 فراگیری علم و دانش محسوب می شد.

  

26-پیامبر برای از بین بردن تعصبات قومی وقبیله ای چه اقدامی انجام داد؟

مسلمانان ساکن مدینه یعنی مهاجرین و انصار از قبایل مختلف بودند. بعضی از این

 قبایل در گذشته نسبت به هم کینه و دشمنی شدیدی  داشتند. پیامبر به منظور ایجاد محبّت و دوستی بین مسلمانان،آنها را دو به دو با یکدیگر برادر اعلام کرد. این کار پیامبر گامی در جهت ایجاد امّت )جامعه(اسلامی بود. رسول خدا، علی بن ابیطالب  (ع) را به برادری خود برگزید.

 

27-پیامبر با چه اقدامی به رسمی تأسیس حکومت اسلامی را اعلام کرد؟

تدوین وامضای پیمان نامه میان مسلمانان ویهودیان ساکن مدینه برای ایجاداتحاد سیاسی

 

28-علت جنگهای پیامبر چه بود؟

پیامبر هرگز برای کشور گشایی و جمع آوری غنیمت نمی جنگید در جنگهایی مانند احد و خندق با حمله مشرکان مجبور به دفاع شد  و علت جنگ با یهودیان ، پیمان شکنی واتحاد آنان با مشرکان بود.

 

29-پیامبر در هنگام جنگ چه توصیه ای به مسلمانان می کرد؟

پیامبر همواره پیروانش را به رعایت اصول اخلاقی و ارز شهای انسانی در جنگ ها توصیه می نمود؛ او به ویژه سفارش می کرد با اسیران خو ش رفتاری نمایند و از تخریب و غارت اموال مردمدر جنگ پرهیز کنند. آن حضرت همچنین 

مراقب بود که مسلمانان همانند مشرکان رفتار نکنند.

 

30- چرا پیامبر به حاکمان کشورهایی چون ایران ، روم  وحبشه نامه نوشت و به اسلام دعوت کرد؟

هدف دین اسلام هدایت همهٔ مردم جهان است

 

31-خلاصه ای از واقعه غدیر خم را  بنویسید.

پیامبر در بازگشت از آخرین سفر حج ، در محلی به نام غدیر خم پس از تأیید حاضران مبنی بر اولویت خدا و پیامبرش به تصمیم گیری برای مؤمنان ، به مردم فرمود : هر که مرا پیشوای خود می داند پس از من  ، علی (ع) سپیشوای اوست . خدایا با دوستانش دوست و با دشمنانش دشمن باش و سپس همه حاضران به علی (ع) تبریک گفتند.

 

32-چند مورد از اخلاق و شیوه حکومتی پیامبر را ذکر کنید.

مهربان ، با گذشت ، پارسا ، ساده زیست  بود هدفش از بعثت را ترویج ارزشهای اخلاقی  وتربیت و رستگاری انسانها می دانست . برپایه تعالیم اسلام حکومت تشکیل داد و در مهمترین مسایل هم مشورت می کرد . مانند کندن خندق به پیشنهاد سلمان فارسی در جنگ خندق و رفتن به بیرون شهر  برای جنگ به رأی جوانان در جنگ اُحُد

 

 

سوالات درس   10                             

 

1-پیامبر در چه تاریخی وفات یافت؟

حضرت محمد (ص)در 28 صفر 11 هجری در مدینه وفات یافت و در همان شهر به خاک سپرده شد

 

2-در منطقه سقیفه بنی ساعده چه ماجرایی اتفاق افتاد ؟

لحضاتی پس از رحلت حضرت رسول ، عده ای از مهاجرین وانصار در منطقه  سقیفه بنی ساعده بدون توجه به وصیت پیامبر در غدیر خم ابوبکر را که از مهاجرین کهنسال بود  به عنوان خلیفه اول برگزیدند.

 

3-چرا امام علی (ع) در مقابل ماجرای سقیفه ی بنی ساعده و انتخاب ابوبکر سکوت کرد؟

 علی (ع)  با سکوت خود مانع بروز تفرقه و درگیری میان مسلمانان شد تا اسلام پایدار بماند.

 

4-هر کدام از سه خلیفه قبل از امام علی (ع ) چند سال حکومت کردند و چه اقداماتی در زمان آنان انجام شد؟

[1]- ابوبکر (2سال) – قبل از مرگ ، عمر بن خطّاب را جانشین خود کرد

[2]- عمر (10 سال) – ایران ، سوریه ، لبنان ، فلسطین  و مصر را تصرف کرد و با تشکیل شورا توسط وی عثمان  خلیفه سوم شد.

[3]- عثمان (حدود 13 سال) رواج زندگی اشرافی – خوشگذرانی اطرافیان خلیفه – تسلط خاندان بنی امیه بر بیت المال مسلمانان

– تبعید یاران نزدیک پیامبر از جمله ابوذر،عمّار ومالک اشتر

 

5-عثمان چرا و چگونه کشته شد؟

عملکرد اطرافیان خلیفهٔ سوم، نارضایتی گروهی از مسلمانان را برانگیخت. آنان از نقاط مختلف بهمدینه آمدند و اعتراض خود را نسبت به عملکرد عاملانش اعلام کردند.

امام علی(ع) تلاش زیادی کرد که مخالفانرا آرام کند و مانع بروز درگیری و خونریزی شود،

 اماسرانجام معترضان خشمگین به خانهٔ خلیفه هجوم بردند و او را کشتند. 

  

6- ویژگیهای منحصر به فرد امام علی (ع) نسبت به دیگر اصحاب پیامبر چه بود؟

امام علی (ع) فرزند ابوطالب در کعبه به دنیا آمد. دورانکودکی و نوجوانی را در خانهٔ   پیامبروتحت تربیت وی به سربرد. وینخستین مردی بود که به پیامبر اسلام ایمان آورد و  همواره   پیامبر  را در راه گسترش اسلام یاری داد. شهامت و فداکاری امام علی(ع)   و خوابیدن در بستررسول خدا، سبب شد که پیامبر بدون آسیبی از مشرکان، مکه را به سوی مدینه ترک کند. دلاوری وشجاعت امیرمؤمنان در جنگهای دوران پیامبر مشهور است.

 

 

7-امام علی (ع) در زمان سه خلیفه قبل قبل از خود چه اقداماتی انجام داد؟

در دوران سه خلیفهٔ قبلی، آن حضرت به تفسیر قرآن، تربیت شاگردان و پاسخ گویی به سؤالاتدینی مردم می پرداخت. همچنین ایشان به عمران و

آبادی و احداث نخلستان ها توجه زیادی داشت.

 

8-چه زمانی وچرا مردم از امام علی (ع) خواستند تا خلافت را بر عهده بگیرد؟

پس از کشته شدن عثمان، مردم دریافتند که جامعهٔ اسلامی بی سرپرست مانده است. بسیاری ازمهاجرین و انصار خواهان بیعت با علی (ع)شدند، اما آن حضرت تمایلی به پذیرش خلافت نداشت.سرانجام با  اصرار زیاد مردم، امام علی (ع)منصب خلافت را پذیرفت. اکثر مهاجرین و انصار به 

جزتعدادی از اشراف بنی امیه با امام  در مسجد مدینه بیعت کردند .

 

9-چرا ریاست طلبان و ثروت اندوزان جنگهایی چون جَمَل ، صِفَّین و نَهروان را بر امام علی (ع) تحمیل کردند؟

اصرار امام علی (ع)  بر عمل به قرآن و سنت پیامبر و اجرای عدالت و اطمینان  ریاست طلبان وثرو ت اندوزان به اینکه  امام به دلخواه آنان عمل نخواهد

 

10- امام علی (ع) برای جلوگیری از خونریزی میان مسلمانان قبل از شروع جنگها چه اقدامی انجام داد ؟

از آنجا که امام علی (ع) هیچ گونه تمایلی به جنگ و خونریزی میان مسلمانان نداشت، کوشید ازطریق گفت وگو و نصیحت بیعت شکنان و شورشیان را قانع کند که دست از تفرقه و آشوببردارند؛ اما شورشیان اقدام

 به جنگ کردند.

 

11-نتیجه جنگ جمل و صفین چه شد ؟

امام در جنگ جمل بیعت شکنان را شکست داد. در صِفّین امام علی (ع)  به مقابلهٔ با سپاه معاویهرفت و آنها را ظالمین نامید. پایداری یاران امام علی (ع) به ویژه مالک اشتر آثار شکست را برچهرهٔ سپاه ستمگر آشکار ساخت، اما در آخرین 

لحظات، نیرنگ عمروعاص مانع پیروزی سپاهیان امام علی (ع) شد.

 

12-امام علی (ع) چند سال حکومت کرد و چرا کوفه را مرکز خلافت خود قرار داد؟

امام علی (ع) حدود 5 سال مطابق تعالیم اسلام و روش )سنت( حضرت محمد(ص) حکومت کرد.امام در ابتدای حکومت خود، برای دفع تهدیدات بیع تشکنان و دشمنان عدالت از مدینه رهسپارعراق 

شد و شهر کوفه را مرکز خلافت خود قرار داد.

 

13-مهم ترین ویژگی ها و دستاوردهای حکومت امام علی (ع)  چه بود؟

[1] ساده زیستی و مقابله با اشراف یگری

[2] تأکید بر عدالت

[3] برگزیدن افراد صالح به حکومت ولایات

[4] مدارا با مخالفان

 

14-اشرافی گری چگونه میان مسلمانان شکل گرفت و امام علی (ع)   برای گسترش ساده زیستی چه کرد؟

فتوحات مسلمانان اگرچه موجب ورود اسلام به سرزمین های پهناوری شد، اما ثروت و غنایمحاصل از فتوحات، سبب ثرو ت اندوزی وتقویت اشرافی گری در میان عد ه ای گردید. امام سعی می کرد با گفتار و کردار خویش توجه مردم را به ارز شهای دینی و سنت پیامبر جلب نماید.  خطبه هایفراوانی از ایشان در این موضوع باقی مانده است. آن حضرت با زندگی بسیار ساده و به دور ازتجملات، الگوی  مناسبی برای دیگران بود.

 

15-چه مواردی سبب شد برخی از افراد متوجه مصمّم بودن  امام علی (ع)   در اجرای عدالت شوند وبا وی به دشمنی بپردازند؟

در حکومت  امامعلی(ع)  تمامی مسلمانان از احترام و حقوق برابر برخوردار بودند. امام   در توزیعبیت المال هیچ مسلمانی را بر مسلمان دیگر برتری نمی داد و برای عرب و 

غیرعرب  سهمی یکساندر نظر م یگرفت. کسانی که پیش از آن، سهم بیشتری از  بیت  المال میگرفتند در برابر این شیوهٔعادلانهٔ امام مقاومت کردند. آنها وقتی پی بردند  

 

که امام علی (ع)  در اجرای عدالت مصمّم است، بهدشمنی با ایشان پرداختند.

 

16- امام علی (ع)   در انتخاب افراد برای حکومت ولایات چگونه عمل می کرد؟

امام افراد را بر پایهٔ شایستگی و لیاقت برای حکومت ولایات برمی گزید و حاضر نبود برای رسیدنبه هدف، از اشخاص ناصالح و ستمگر استفاده کند.

 برخی از یاران امام علی (ع)  به آن حضرتپیشنهاد می کردند به افرادی که برای حکومت مشکل ایجاد می کنند، مقام بدهد؛ امام می فرمود: «آیا من پیروزی را با ستم به دست آورم؟

 

17-معاویه  از چه زمانی حاکم شام (سوریه امروزی) بود  و شرط  وی برای اطاعت از امیر مؤمنان علی (ع) چه بود؟

 معاویه پسر ابوسفیان که از زمان خلافت عمر حاکم شام )سوریهٔ امروزی (

 بود، اعلام کرد درصورتی از امام اطاعتمی کند که حکومت شام و مصر به او واگذار شود

؛ اما امام با شناختی که ازدشمنی امویان با اسلام و پیامبر داشت فرمود: 

خداوند دوست ندارد که من «گمرا ه کنندگان » رایاور خود قرار دهم.

 

 

 

18-برخورد امام علی (ع) با مخالفان و منتقدان چگونه بود؟

امام علی (ع)  با مخالفان مدارا می کردند و از انتقادهای آنان ناراحت و خشمگین نمی شد و حتیسهمشان را از بیت المال نیز پرداخت می کرد.   امام زمانی با مخالفان برخورد می کرد که آنهادست به شمشیر می بردند.

 

19- امام حسن (ع) چه زمانی به خلافت رسید؟

پس از شهادت امیر مؤمنان در 21 رمضان سال 40 ه.ق. مردم کوفه با امام حسن (ع) بیعت کردند.

 

20-چرا امام حسن (ع) مجبور به صلح با معاویه شد؟

معاویه در اولین روزهای خلافت امام حسن (ع) به عراق لشکر کشید و بادادن وعده هایی چون مقام وپول حتی یاران نزدیک امام را فریب داد وامام حسن (ع) با شرایطی مجبور به صلح شد.

 

21-معاویه پس از تحمیل صلح بر امام حسن (ع) و نشستن بر مسند خلافت در شام  چه اقداماتی انجام داد؟

او که سیاستمداری فریبکار بود با دادن پول و مقام افراد زیرکی چون عمرو عاص را که نقش مهمی در شکست نخوردن در جنگ صفین داشت را جذب خود کرده بود -

همچنین به موارد ذکر شده در پیمان نامه عمل نکرد  - و به دستور او بر منبر ها و نمازجمعه از امام علی (ع) بدگویی میکردند.

 

22-چه زمانی وچگونه زمینه های قیام امام حسین (ع) فراهم شد؟

  امام حسین(ع) سا لها در کنار پدرش امیر مؤمنان و برادرش امام حسن(ع) در صحنهٔ جهاد و مبارزه حاضر بود. آن حضرت پس از شهادت برادر، با سخنرانی و نامه های افشاگرانه علیهحکومت ظالمانهٔ معاویه مبارزه کرد. پس از مرگ معاویه، 

پسرش یزید طبق وصیت او به خلافترسید. یزید مانند جوانان دوران جاهلیت 

رفتار می کرد. ظلم و فساد آشکار او در جهان اسلام شهرتداشت.

 

23-چرا امام حسین (ع) پس از به قدرت رسیدن یزید از مدینه به مکه رفت؟

امام حسین(ع)  که نمی خواست با یزید بیعت نماید، با خانواده و بستگان خود از مدینه راهی مکهشد. امام قصد

 داشت که در پناه خانهٔ خدا و با استفاده از ایام حج، مردم را برای مخالفت با حکومت ستمکار و فاسد یزید آماده کند.

 

24-چرا امام حسین (ع) به سوی کوفه حرکت کرد؟

مردم کوفه که از حرکت آن حضرت به سوی مکه آگاه شده بودند با نوشتن نامه های فراوان، ایشانرا به آن شهر دعوت کردند. امام نخست اعتنایی به آن نامه ها نکرد، اما با اصرار کوفیان، پسرعموی خود مسلم بن عقیل را روانهٔ آنجا کرد. پس از ورود مُسلم به کوفه، هزاران نفر با مسلم بهنمایندگی از امام حسین(ع)  بیعت کردند.

 امام نیز پس از دریافت نامهٔ مسلم، عازم کوفه شد.

 

25-یزید پس از شنیدن  خبر حرکت امام حسین(ع) چه اقدامی انجام داد؟

یزید با شنیدن اخبار کوفه، عبیدالله بن زیاد را که مردی سنگدل و خونریز بود به 

حکومت آنجامنصوب کرد. عبیدالله با ایجاد رُعب و وحشت مردم را ترساند و مسلم بن عقیل را دستگیر کرد و به شهادت رساند. او سپس مردم کوفه را وادار کرد که آمادهٔ جنگ با فرزند پیامبر شوند. سپاه یزیدمانع رسیدن امام و یارانش به کوفه  شدند و کاروان آن حضرت را ناچار به توقف در سرزمین گرم وخشک کربلا )نینوا( نمودند

 

26-لشکریان یزید که امام ویارانش را در کربلا مجبور به توقف کرده بودند چه برخوردی با آنان کردند؟

. لشکریان یزید که تعدادشان بسیار زیاد بود، امام حسین(ع)  و یارانش را محاصره و در روزعاشورا جنگ را آغاز کردند. امام و یارانش که مرگ در راه عقیده و ایمان را

 سعادت و زندگی درسایه حکومتستمگران را ننگ می دانستند،  شجاعانه جنگیدند

 و در راه حق به شهادت رسیدند.

 

27-چرا قیام کربلا و شهادت امام حسین (ع ) نیاز بود؟

اینکه نیم قرن بعد از رحلت رسول خدا، فرد فاسد و گنه کاری چون یزید به عنوان

 خلیفهٔ مسلمانانبه قدرت رسید، نشانمیدهد که جامعهٔ اسلامی    دچار انحراف بزرگی شده بود. فقط حرکتی عظیم مانند قیام کربلا و شهادت امام حسین و فرزندان، بستگان و یارانش می توانست از گسترش اینانحراف جلوگیری کند.

 

28- امام حسین (ع) برای قیام خود چه اهدافی را برشمرده است؟

امام حسین(ع)  در وصیت نامهٔ خویش، دربارهٔ هدف قیام خود فرموده است: «هدف من اصلاح امتجدّم رسول الله، امر به معروف و نهی از منکر و پیاده کردن سیرهٔ ,  رسول الله و پدرم علی بنابیطالب است .»

 

29-اهداف قیام کربلا چگونه بر همگان آشکار شد؟

حضرت زینب پس از شهادت برادر خود، در دوران اسارت با سخنران یهای روشنگرانه، اهدافقیام کربلا و چهرهٔ واقعی حکومت ستمکار بنی امیه را برای همگان آشکار کرد.

 

30-قیام کربلا وحادثه عاشورا چه تأثیری بر مردم جهان گذاشته است؟

تاریخ گواهی می دهد که از آن پس قیام های زیادی در جهان اسلام و نواحی دیگر از قیام عاشوراالگو گرفته اند. این قیام تأثیر بسیاری در روحیهٔ ظلم ستیزی مسلمانان به ویژه شیعیان بر جای نهاده است. 

 

 

سوالات درس   11                                            

 

1-چه زمانی را میتوان پایان دوره ی ایران باستان دانست؟

از زمان  ورود اعراب مسلمان به کشور ما و فروپاشی حکومتساسانی

 

2-همزمان با ظهور اسلام در عربستان چه کسی بر ایران حکومت می کرد واوضاع ایران چگونه بود؟

خسرو پرویز بر ایران، حکومت می کرد. او دعوت پیامبر (ص) را برایقبول اسلام نپذیرفت. وقتی خسروپرویز به دست پسر خود به قتلرسید، رقابت و دشمنی در درون دربار ساسانی، بیشتر شد؛ بهطوری که در مدت چهارسال، بیش از ده نفر بر تخت شاهی نشستند .

 

3-چه عواملی سبب ضعف وسقوط ساسانیان شد؟ (اوضاع ایران در آستانه حمله اعراب  چگونه بود؟)

*کاهش توان جنگی و ضعیف شدن روحیه سپاهیان به خاطر شورشهای فرماندهان و دخالت های آنان در رقابت های سیاسی

*نارضایتی مردم به دلیل وجود نظام طبقاتی ، بی عدالتی ها وتبعیض های اجتماعی ومالیاتهای سنگین

*گسترش قحطی (کمبود غذا) بر اثر طغیان رودهای دجله و فرات وشیوع بیماری طاعون ووبا

 

4-فرمان حمله به مرزهای حکومت ساسانیان  وامپراتوری روم شرقی را کدام یک از خلفا صادر کرد ؟

ابوبکر

 

5-ایران چه زمانی وچگونه توسط اعراب مسلمان فتح شد؟

 به فرمان ابوبکر اعراب با حمله به مرزهای ایران مناطقی از بین النهرین (سواد) را تصرف کردند در زمان عمر قسمتهای زیادی از ایران فتح شد .ساسانیان در نبرد قادسیه شکست خوردند ورستم فرخ زاد فرمانده سپاه ساسانیان کشته شد وتیسفون پایتخت ساسانیان تصرف شد. در جنگ نهاوند یزدگرد سوم آخرین پادشاه ساسانی شکست خورد و شهرهای ایران به تصرف اعراب درآمد.

 

6-پس از  کدام جنگ شههای ایران با سرعت بیشتری به تصرف اعراب درآمدند ؟

نهاوند

 

7-حکومت ساسانیان بر ایران چه زمانی پایان یافت ؟

با ورود اعراب به خراسان، یزدگرد سوم به دست آسیابانی در مرو بهقتل رسید ) 31 ق( و امپراتوری ساسانی که بیش از چهارصد سال برایران فرمانروایی کرده بود، به پایان رسید.

 

8-ویژگی های دوران خلافت امویان را بنویسید.

*بنانهادن حکومت بر پایه خشم وظلم

*پای بند نبودن به دستورات دینی

*حکومت اشراف و سران قبایل عرب بر ولایات ایران

*برتر دانستن قوم عرب بر سایر اقوام وتحقیر  اقوام غیر عرب از جمله ایرانیان

 

9-مرکز خلافت امویان کدام شهر بود ؟

 شهر شام (دمشق امروزی)

 

10-امامانی که در زمان اومیان به شهادت رسیدند را نام ببرید.

در دوران بنی امیه، علاوه بر امام حسن و امام حسین، امام سجاد وامام محمد باقر : نیز به شهادت رسیدند و شیعیان، آزار و اذیت فراوانی را تحمل کردند.

 

11-چرا ایرانیان با شور و شوق به قیام مختار پیوستند؟

مردم ایران که از ظلم و ستم و قو مگرایی امویانبه ستوه آمدهبودند، از هر فرصتی 

 برای مخالفت و مبارزه   با حکومت اموی، استفاده می کردند. ایرانیان در بسیاری 

از قیا مها و شورشهایی که علیهامویان به وقوع پیوست، حضور مؤثری داشتند. 

وقتی   مختار ثقفی  در کوفه به خونخواهی امام حسین (ع) و یارانش قیام کرد، ایرانیانبا شور و شوق به او پیوستند.

 

12-عباسیان چگونه به خلافت رسیدند؟

خاندان عبّاسیان از مخالفان بنی امیه بودند. در اواخر حکومت اموی،آنها نمایندگانی را به نقاط مختلف ایران از جمله خراسان فرستادند ومردم را به قیام 

علیه بنیامیه و حکومت یکی از افراد خاندانپیامبر(ص) دعوت کردند، اما نمی گفتند    منظورشان از آن فرد چهکسی است. ایرانیان مسلمان و به ویژه خراسانیان، دعوت 

عباسیان راپذیرفتند. سرانجام ابومسلم، سردار ایرانی در خراسان قیام کرد. 

اوموفق شد امویان را شکست دهد و سَفّاح  از خاندان عباسیان را بهخلافت برساند.

 

13  -مرکز خلافت عباسیان چه شهری بود و چه کسی آن را بنا کرد؟

منصور، خلیفهٔ دوم عباسی، شهر بغداد را بنا کرد و آن را مرکز خلافتعباسیان قرار داد.

 

14-شباهت وتفاوت عباسیان با امویان چه بود؟

عباسیان نیز در ظلم و ستم، دست کمی از امویان نداشتند. خلفایعباسی از جمله منصور،

 هارون الرشید و متوکل،امامان شیعه را بهسبب مبارزه با ظلم و ستم،  به زندان 

انداختند و به شهادت رساندند.آنها نیز همچون اُمویان در کا خها به خوشگذرانی

 می پرداختند.خلفایعباسی بر خلاف اُمویان از ایرانیان در سمت های مهمی 

چون وزارت وفرماندهی سپاه و حکومت شهرها،استفاده می کردند

 

15-ایرانی که به خدمت عباسیان درآمدند چه سرنوشتی پیدا کردند؟

بسیاری از ایرانیانی که به خدمت خلافت عباسی درآمدند، سرنوشتیتلخ و ناگوار داشتند؛

 چنانکه منصور عباسی ناجوانمردانه ابومسلمخراسانی را به قتل رساند.

 

 

16-برمکیان که بودند و چه موقعیتی در زمان خلافت عباسیان داشتند و چه سرنوشتی پیدا کردند؟

بَرمکیان نیز که از خاندان های مشهور ایرانی بودند، به سرنوشتابومسلم دچار شدند. این خاندان در زمان خلافت هارون، عهده داروزارت و حکومت ولایات شدند و نفوذ و

قدرت فراوان کسب کردند. خلیفه ناگهان بر آنان خشم گرفت و و دستور داد آنها را از قدرت برکنار و زندانی کنند و به قتل برسانند.

 

17-ضعف وتجزیه قلمرو عباسیان از چه زمانی آغاز شد؟

در قرن سوم هجری، خلافت عباسی رو به ضعف نهاد. در چنینشرایطی بود که 

به تدریج حکومت هایی در نقاط مختلفایران شکلگرفت و تجزیهٔ قلمرو پهناور خلافت

 آغاز شد. 

 

18-کدام ایرانی نخستین بارر به حضور پیامبر رسید ومسلمان شد ؟ در کدام جنگ به مسلمانان کمک کرد ونظر پیامبر درباره او چه بود؟

به گفته برخی از مورّخان، سلمان فارسی نخستین ایرانی بود که درمدینه به حضور حضرت محمّد(ص ) رسید و به دین اسلام مشرف شد.سلمان در جنگ احزاب )خندق( حضور داشت و پیشنهاد کرد برایدفاع از شهر مدینه در مقابل حملهٔ مشرکان، 

خندقی حفر شود. پیامبردربارهٔ او فرمود: «سلمان از اه لبیت ماست »

 

19-نام چند تن از یاران باوفای امام علی (ع) را بنویسید.

. سلمان مقداد، ابوذر و عمّار،

 

20-حاکمان ایرانی یمن  چه زمانی مسلمان شدند؟

در  زمان رسول خدا به مدینه رفتند و به دین اسلام ایمان آوردند.

 

21-علل علاقه مندی ایرانیان به دین اسلام چه بود؟

. پیام اسلام، برابری و برادری بود؛ این پیام برای مردم ایران که ازامتیازات طبقاتی اشراف ناخشنود بودند، جذابیت فراوانی داشت.علاوه بر آن، اخلاق و رفتار پیامبر(ص)

 و امامان شیعه، نقش مهمی درعلاقه مندی ایرانیان به دین اسلام داشت. 

امام علی (ع) در دورانحکومت خود هیچ برتری و امتیازی برای اعراب، نسبت به 

غیراعراب درنظر نم یگرفت.از این رو، ایرانیان علاقه و ارادت خاصی به آن حضرت وفرزندانش پیدا کردند. 

حضور امام رضا (ع) و خواهرش حضرتمعصومه و برادرش حضرت شا هچراغ و 

دیگر امامزادگان در ایران، تأثیر زیادی بر توجه و گرایش مردم ایران به دین اسلام گذاشت.

 

سوالات درس   12                                   

 

1-در زمان عباسیان چگونه شرایط برای تشکیل سلسله های ایرانی بوجود آمد؟

خلافت عباسیان پس از یک قرن فرمانروایی، ضعیف شد و خلفا دراداره  قلمرو پهناور 

خود ناتوان بودند. از اینرو، شرایط مناسبی برایتشکیل سلسله های ایرانی به وجود آمد

 

2-در زمان سلطه عباسیان بر ایران (بین قرن 3 تا 5 هجری ) کدام سلسله ها بر برخشهایی از ایران حکمت می کردند؟

سلسلههای طاهریان، صفاریان، علویان، سامانیان و آل بویه ،مهمترین سلسله های

 ایرانی بودند که در فاصله  قرن های سوم تاپنجم هجری بر بخشهایی از ایران

 حکومت می کردند. این سلسله هابه جز علویان طبرستان، ریشه و تبار ایرانی داشتند. آنها به تدریج بهحکومت عباسیان بر ایران پایان دادند.

 

3-سلسله های طاهریان ، صفاریان ،علویان ، سامانیان و آل بویه چگونه به قدرت رسیدند وروابط آنها با خلفای عباسی چگونه بود؟

*طاهر ذوالیمنین  مؤسس سلسله طاهریان    و  امیر اسماعیل سامانی  مؤسس سلسله سامانیان  به فرمان وتأیید مأمون عباسی به قدرت رسیدند .  رابطه دوستانه با خلیفه داشتند ودر اداره امور مستقل بودند.

*یعقوب لیث مؤسس سلسله صفاریان بدون اجازه خلیفه عباسی وبا حمایت مردم وگروه عیاران به قدرت رسید و او دشمن خلیفه بود.

*علویان به دلیل پیروی از مذهب شیعه از حکومت عباسیان اطاعت نمی کردند و دشمن خلیفه عباسی بودند.

*آل بویه پس از تصرف بغداد خلفای عباسی را مجبور به اطاعت از خود کرد.

 

4-کدام سلسله ها پیرو مذهب شیعه بودند و چه اقداماتی انجام شد؟

علاوه بر علویان طبرستان، آل بویه نیز پیرو مذهب شیعه بودند. دردوران حکومت آنها، 

معارف و فرهنگ شیعه در ایران مورد توجه قرارگرفت و گسترش یافت

به دستور فرمانروایان آل بویه به خصوص عضدالدوله که مشهورترینفرمانروای آل بویه بود، حرم مطهر امامان : در نجف، کربلا و کاظمینبازسازی شد و مراسم 

روز عید غدیر و مجالس سوگواری امام حسین(ع) با شکوه برگزار می شد.

 

5-تأثیر اسلام بر فرهنگ ایرانی وتأثیر دانشمندان ایران بر اسلام چگونه بود؟

اسلام روح و جان تاز های به جامعه و فرهنگ ایرانی دمید و به آنتحرک و پویایی 

خاصی بخشید. ایرانیان سابقه ای طولانی در علم ودانش و هنر داشتند؛ آنان پس از پذیرش اسلام، از تمام توان 

واستعداد خود برای پیشرفت و گسترش فرهنگ و تمدن اسلامی،استفاده کردند . ایرانیان مسلمان در تأسیس و 

گسترش معارفاسلامی، علوم انسانی و علوم تجربی، هنر و ادبیات پیشگام بودند

 

6-عالمان و دانشمندان مسلمان ایرانی در چه رشته هایی آثار سودمندی ارائه کردند؟

در معارف اسلامی،   تفسیر قرآن  ، فلسفه، تاریخ، جغرافیا وموسیقی

ایرانیان حتی در زبان و ادبیات عربی نیز پیشتاز بودند و قواعد صرف ونحو و دستور زبان و ادبیات عربی توسط ادیبان ایرانی تدوین شد .

 

7-افرادی چون عبدالله بن مُقَّفَع در انتقال میراث ادبی و تاریخی ایران باستان به جامعه اسلامی در قرون نخست هجری چه نقشی داشتند؟

. نویسندگان و مترجمان ایرانی مانند عبدالله بن مُقَّفَع ]مشهور بهروزبه ایرانی[، کتا ب هایی را در موضوع تاریخ پادشاهان و قهرمانانکهن ایران و نیز اندرزنامه ها و آداب کشورداری از زبان پهلوی به زبانعربی ترجمه کردند.

 

8-کدام سلسله ها نقش بیشتری در رونق وشکوفایی فرهنگ و تمدن ایرانی – اسلامی داشتند؟

سامانیان و آل بویه    بیشتر فرمانروایان این سلسله ها به علم و ادبعلاقه مند بودند و برای عالمان، دانشمندان و ادیبان، ارزش و احترام فراوانی قائل می شدند

. پایتخت این سلسله ها، مرکز دانش و محل پژوهش بزرگان علم وادب بود . وزیرانی که در آن زمان امور کشور را اداره می کردند، اغلبمردانی بافرهنگ و دانش دوست بودند. برخی از آنان مانند خاندانجیهانی  و خاندان بلعمی )وزیران سامانیان( در شمار عالمان و ادیباننامدار قرار داشتند.

 

9-دو وزیر دانشمند دوره سامانیان را نام ببرید .

 بلعمی  - جیهانی

 

10-زبان اداری و زبان گفتاری پس از ورود اسلام به ایران چه بود؟

پس از ورود اسلام به ایران تا مدّت ها، عربی، زبان اداری ایران بود.فرما نها و نامه های اداری به زبان عربی نوشته می شد و دانشمنداننیز کتا بهای خود را به عربی می نوشتند. مردم ایران اگرچه به عربیبه عنوان زبان قرآن احترام می گذاشتند، اما همچنان به زبان فارسی،سخن می گفتند.

 

11-از چه زمانی توجه به زبان فارسی بیشتر  و رونق ادبیات فارسی آغاز شد؟

از قرن سوم هجری به بعد، در نتیجه علاقهٔ امیران و وزیران، حکومتهای صفاریان و سامانیان به فرهنگ و زبان ایرانی، رونق ادبیاتفارسی آغاز شد. 

رودکی، پدر شعر فارسی با تشویق و حمایتسامانیان، اشعار خود را سرود.

 فردوسی نیز در اواخر دورهٔ سامانیان،سرودن شاهنامه را آغاز کرد .

 

12- معماری ایران در دوره اسلامی چگونه بود و در کدام بناها هنر ومعماری ایرانی به چشم می خورد؟

معماری و هنر ایران در دوران اسلامی در ادامه معماری عصر باستانبود.  مساجد از نخستین جلو ه های مهم معماری ایرانی  اسلامیبودند. برخی از مساجد در ابتدای از ورود اسلام به ایران براساساصول معماری دوره ساسانی ساخته شدند. آرامگا هها،

 جلوه شکوهمند دیگری از میراث معماری ایرانی  اسلامی به شمار می روند. آرامگاه امیراسماعیل سامانی در بخارا و آرامگاه قابوس وشمگیردر گنبد قابوس از آن جمله اند .

 

درس 13                                        

 

1-سه سلسه ترک تبار که از اواخر قرن 4 تا اوایل قرن 7 در ایران حکومت کردند را نام ببرید.

غزنویان – سلجوقیان – خوارزمشاهیان

2- غزنویان که بودند و چرا به این نام مشهور شدند؟

غزنویان دودمانی تر ک تبار بودند که چون حکومت خود را از شهر غزنین )غزنه( آغاز کردند بهاین نام مشهور شدند.

 

3-غزنویان چگونه پس از سامانیان به قدرت رسیدند؟

پس از ضعف سامانیان ، محمود غزنوی که حاکم غزنه بود، خراسان را تصرف کرد. خلیفهٔ عباسینیز حکومت او را به رسمیت شناخت. سلطان محمود غزنوی به پشتوانهٔ سپاه نیرومند خود در اغلبجنگها، پیروز ی هایی به دست آورد و قلمرو غزنویان را تا رِی  در مرکز ایران گسترش داد.

 

4-علت شهرت سلطان محمود غزنوی در تاریخ چیست؟

به سبب لشکرکشی های متعدد سلطان به هندوستان

 

5-علت اصلی لشکر کشی سلطان محمود غزنوی به هندوستان چه بود؟

به بهانهٔ رواج اسلام اما در اصل به طمع ثروت هنگفتی بود که در این کشور وجود داشت.

 

6-سلطان محمود غزنوی در حمله به هندوستان چه اقداماتی انجام داد و چه غنائمی به دست آورد؟

وی در این لشکرکشی ها مناطقی از هندوستان را تصرف نمود و معبد سومَنات را 

خراب کرد. اواسیران زیادی را با خود به سرزمین های دیگر برد و ثرو تها و غنائم زیادی به دست آورد که بخشیرا به 

خلیفهٔ عباسی پیشکش کرد.

 

7-پس از سلطان  محمود چه کسی حاکم غزنویان شد و چه تفاوتی با وی داشت؟

پسرش سلطان مسعود  -اگر چه، سلطان مسعود فرمانروایی بیباک وجسور بود اما تدبیر پدر رانداشت .

 او از سلجوقیان شکست خورد و مدتی بعد توسط سپاهیان شورشی خود 

به قتل رسید.

 

8-قدرت وحکومت غزنویان  بر چه چیزی استوار بود ؟ چرا ؟

بر نیروی نظامی استوار بود و آنها از محبوبیت و مقبولیتی که صفاریان و سامانیان 

و آل بویه در بینتودهٔ مردم داشتند، بی بهره بودند.

 

9-رابطه غزنویان با خلفای عباسی چگونه بود؟

رابطهٔ حکومت غزنویان با خلفای عباسی دوستانه بود و سلاطین غزنوی به ویژه سلطان محمود،خود را مطیع و تابع

خلافت عباسی می دانستند.

 

10-سسلجوقیان چگونه به قدرت رسیدند ؟

سلجوقیان نیز طایفه ای از ترکان بودند که پس از پذیرش اسلام به ماوراءالنهر مهاجرت کردند.

یکی از نوادگان سلجوق )جدّ سلجوقیان( به نام طُغِرل پس از شکست سلطان مسعود غزنوی، درنیشابور بر تخت نشست.

 

11-چرا خلیفه عباسی به طُغرِل لقب «سلطان رکن الدین» را داد و حکومت او را بر ایران و عراق تأیید کرد؟

  الف -  براندازی حکومت شیعه مذهب آل بویه

    ب - از میان برداشتن خطری که از جانب خلافت فاطمی مصر متوجه خلافت عباسی بود.

 

12-اوج قدرت سلجوقیان در زمان کدام حاکم سلجوقی بود ؟ چرا؟

آلب ارسلان، برادرزاده و جانشین طُغِرل بود وتوانست با راهنمایی خواجه نظام الملک

 وزیر، رقیبانداخلی را سرکوب کند و بر قدرت و استحکام حکومت سلجوقی بیفزاید.

 آلب ارسلان همچنین به ارمنستان و گرجستانلشکرکشی کرد. او در نبرد مَلازگِرد 

در سال 463 ق رومیان را شکست سختی داد و امپراتور رومشرقی را به اسارت گرفت.

در نتیجهٔ این پیروزی، بخشهای وسیعی از آسیای صغیر  بهتصرف سپاهیان سلجوقی 

درآمد . 

 

13-قلمرو سلجوقیان در زمان چه کسی گسترش پیدا کرد ؟ وبه کدام شهر توجه بیشتری کرد؟

ملکشاه، پسر آلب ارسلان، از دیگر پادشاهان مشهور سلجوقی بود. 

وی مناطقی از ماوراءالنهر و شامرا فتح کرد وحکومت سلجوقیان در دورهٔ او به اوج

 قدرت رسید. به طوری که در آن دوره،محدودهٔ جغرافیاییایران با زمان ساسانیان

برابری  می کرد و از ماوراء النهر در شرق تا دریای مدیترانه در غرب گسترش یافته بود.

در آن زمان اصفهان که پایتخت سلجوقیان بود به شهری بزرگ و آباد تبدیل شد.

 

14-از چه زمانی تجزیه  و فروپاشی قلمرو سلجوقیان آغاز شد؟

پس از مرگ ملکشاه، شاهزادگان و فرماندهان نظامی برای رسیدن 

به تاج و تخت به جان یکدیگر افتادند و این اختلافات تا سقوط سلجوقیان، ادامه پیدا کرد.

 

15- خوارزمشاهیان حاکم کدام منطقه بودند و چه زمانی سلجوقیان را شکست دادند؟

خوارزم، ناحیه ای حاصلخیز و آباد در جنوب دریاچهٔ خوارزم )آرال( بود و از عهد باستان به شاهانآنجا، 

خوارزمشاهمی گفتند. خوارزمشاهیان، نخست دست نشاندهٔ سلجوقیان بودند

 اما وقتی حکومت سلجوقی ضعیفشد، آنها از فرمانبری

سرپیچی کردند و سرانجام یکی از فرمانروایان خوارزم آخرین سلطان سلجوقی را

 شکست داد و بربخش های زیادی از ایران چیره شد.

 

16- چرا پایه های  حکومت خوارزمشاهیان چندان محکم نبود و این مسأله سبب هجوم چه قومی به ایران شد؟

از یکسو، خلیفهٔ عباسی فرمانروایی آنها را به رسمیت نمی شناخت

از سوی دیگر، تسلطی بر فرمانروایان محلی نداشتند

. در چنین شرایطی بود که چنگیزخان مغول به ایران هجوم آورد

 

 

درس       14                                                              

 

1-چرا ازمیان سه سلسله ترک تبار ، سلجوقیان مهم تر بودند؟

الف - تأثیردر تحولات ایران و سایر سرزمین های اسلامی

 ب - وسعت قلمرو

 ج) گسترش علم ودانش هنر ومعماری

2-تشکیلات اداری و حکومتی سلجوقیان برگرفته از کدام سلسله ها بود؟

برگرفته از سامانیان و غزنویان   - البته تشکیلات آن دوره ها نیز برگرفته از نظام اداری و حکومتی ایران باستان بود

 

3-در دوره سلجوقیان چه کسی قدرت معنوی و چه کسی قدرت سیاسی ونظامی داشت؟

در رأس حکومت سلجوقی، سلطان قرار داشت. در آن دوره، خلیفهٔ عباسی بیشتر ریاست معنوی و دینی داشت و

قدرت سیاسی و نظامی در اختیار سلاطین بود.

 

4- چرا سلاطین سلجوقی سعی می کردند خود را مطیع و پشتیبان خلیفه نشان دهند؟

سلاطین سعی می کردند برای مشروعیت بخشیدن به حکومت خود و جلب نظر مردم، خود را مطیع و پشتیبان

دستگاه خلافت نشان دهند.

 

5-وی‍ژگی شاهان دوره سلجوقی چه بود؟

اگرچه شاهان در امور مختلف با وزرا مشورت می کردند اما رأی و نظر آنها مافوق همه بود. در این دوره نیز سلاطین با ظلم و خودکامگی حکومت می کردند و منتقدان و مخالفان خود را به سختی مجازات می کردند. سلاطین زندگی پرتجملی داشتند و صاحب املاک و ثروت زیادی بودند.

 

6-چرا سلجوقیان به وجود وزیران ایرانی برای اداره کشور  نیازمند بودند ؟

سلجوقیان، مردمانی گله دار(دامدار) و بیابا نگرد بودند که با زور شمشیر، امور سیاسی و نظامی را در اختیار گرفتند، آنها از شهرنشینی و کشورداری بی خبر بودند و برای ادارهٔ قلمروِ پهناور خود ناگزیر شدند از وزیران ایرانی استفاده کنند.

 

 

7-دو تن از وزیران مهم سلجوقیان را نام ببرید.

عمیدالملک کُندری  -  وزیر سلطان طغرل نقشی مؤثر در موفقیت های این سلطان داشت.

خواجه نظام الملک  -  وزیر آلب ارسلان و ملکشاه نیز چنان قدرت و نفوذی داشت که کمتر کاری بدون صلاحدید و مشورت او انجام می گرفت.

 

8- تنظیم رابطه سلطان با خلیفه ودیگر فرمانروایان از وظایف چه کسی بود؟

 از وظایف وزیران

 

9-دوره سلجوقیان از چه نظر از دوره های برجسته تاریخ ایران محسوب می شود؟

از نظر گسترش دانش و هنر و ادب

 

10-خواجه نظام الملک چه مدارسی را بنیان گذاشت ؟ مهمترین آنها در کدام شهرها بودند؟

مدارس نظامیه

مهم ترین آنها نظامیه های نیشابور، اصفهان و بغداد بودند. او اموال و املاک زیادی را وقف این مدارس کرد.

 

11-ویژگی مدارس نظامیه چه بود؟

به مدرسان، مدیران و کارکنان نظامیه ها، حقوق پرداخت می شد. این مدارس، مقررات خاصی داشتند و استادان و شاگردان با دقت خاصی گزینش می شدند و رقابت شدیدی برای رسیدن به مقام استادی در این مدارس وجود داشت.

 

12-دو تن از اساتید و دانش آموختگان مدارس نظامیه را نام ببرید.

اما م محمد غزالی، عاِلم بزرگ ایرانی از استادان نظامیه بود.

سعدی، شاعر معروف نیز از دانش آموختگان مدارس نظامیه بود.

 

13-در آستانه هجوم مغول ها کدام منطقه بزرگترین مرکز علمی و ادبی و مذهبی ایران بود ؟ چرا؟

خراسان -  زیرادر آن زمان در شهرهای خراسان بیش از سایر مناطق ایران مدرسه وجود داشت؛

 

14-زبان وادب فارسی در دوران غزنویان ، سلجوقیان و خوارزمشاهیان چه جایگاهی داشت؟

در هر سه دوره زبان و ادب فارسی مورد توجه و حمایت قرار گرفت و روز به روز علاقه به گسترش این زبان بیشتر شد

زبان فارسی با حمله محمود غزنوی در هند، و با توسعه قلمرو توسط سلجوقیان در آسیای صغیر رواج یافت .

به دنبال تغییر زبان از عربی به فارسی برای نوشتن نامه ها و فرما نهای حکومتی در دورهٔ سلجوقی

تعداد بیشتری از مورخان و دانشمندان علا قه مند به نوشتن کتاب های خود به زبان فارسی شدند.

 

)  در قرن های پنجم و ششم هجری، زبان ترکی که زبان فرمانروایان بود، نیز در ایران رواج پیدا کرد و برخی

از واژ ه های آن به زبان فارسی راه یافت.)

 

15-چه چیز سبب گسترش شهر وشهرنشینی در دوره سلجوقی شد ؟ و کدام شهرها پایتخت سلجوقیان بودند؟

آرامش و رونق بازرگانی، سبب گسترش شهر و شهرنشینی و به وجود آمدن شهرهای بزرگ و پرجمعیت شد.

پایتختهای  سلجوقیان :  ری، نیشابور و اصفهان

 

 

16-ویژگی معماری در دوره سلجوقی چه بود وچگونه  به اوج شکوفایی خود رسید؟

در ساختن مساجد ایرانی، ابتکار خاصی به کار رفت و حیاط و چهار ایوان اطراف آن معمول گردید.

در ساختن انواع گنبدها، بر جها و منار ه ها، کاروانسراها و مدارس نیز الگوهای جدیدی در معماری به کار گرفته شد .

در قر نهای پنجم تا هفتم هجری، «آجرکاری » و «کاشی کاری » در بناها به اوج زیبایی و شکوفایی رسید. کاشی کاری از ابتکارات مهم معماران ایرانی برای تزئین بناها بود.

 

17-نمونه هایی از نشانه های گسترش هنر در دوره سلجوقی را ذکر کنید .

-          ظروف زرین فام یا طلایی که با نقش و نگا رهای مختلف تزئین شده

-          ساختن جلد کتاب از چرم و نقش انداختن بر روی آن

-          ساختن ظروف سفالین لعا بدار و بدو ن لعاب

-          خوشنویسی

-          فلزکاری

-          تذهیب

 

درس    15                                                             

1-مغولان که بودند ؟

اقوام بیابانگرد مغولستان ، واقع در شمال چین و جنوب سیبری بودند. آب و هوای سرد و خشک منطقه، موجب شده بود که آنها شیوهٔ زندگی کو چنشینی و دامداری را برگزینند. قبایل مغول تا پیش از چنگیزخان پراکنده بودند و حکومتی نداشتند. این قبایل به سبب افزایش جمعیت و کمبود مراتع ناگزیر بودند برای تأمین زندگی، به غارت یکدیگر و همسایگان روی آورند.

 

2-چنگیز که بود و چه خصوصیات ومهارت هایی داشت و چه اقدامی انجام داد؟

چنگیز رئیس یکی از قبایل مغول بود که قبیله های مغول را زیر فرمان خود درآورد و حکومتی نیرومند تشکیل داد

چنگیز در فنون رزمی مهارت کامل داشت و در حیله های جنگی استاد بود. وی، مردی بی رحم بود و سربازان، سرداران و حتی فرزندانش باید بدون چون و چرا فرمانش را اطاعت می کردند. برای ادارهٔ کشور، مجموعه قوانینی را با عنوان یاسای چنگیزی٭ تدوین کرد و به اجرا گذاشت. یکی از اصول مهم «یاسا » آن بود کسانی که خود را تسلیم سپاه مغول می کردند، از قتل و غارت در امان بودند، اما آنان که مقاومت می کردند، باید قتل عام و غارت می شدند.

 

3-مغولان حمله به همسایه های خود را از چه زمانی واز کجا آغاز کردند؟

مغولان هم پس از آنکه متحد و قدرتمند شدند، به فکر حمله به سرزمین های آباد و تصاحب ثروت آنها افتادند. آنها نخست به چین حمله و شهر ثروتمند پکن را تسخیر و غارت کردند. مغولان سپس با فتح سرزمین هایی در غرب مغولستان، به مرزهای ایران نزدیک شدند.

 

4-حمله مغولان به ایران چه زمانی ، چرا وچگونه انجام شد؟

مغولان در زمان سلطان محمد خوارزمشاه به ایران هجوم آوردندچنگیزخان  در سال  ) 616  ق(.   به بهانه کشته شدن  اعضای یک کاروان تجاری مغول  به جرم جاسوسی به دستور حاکم یکی از شهرهای مرزی ایران به ایران هجوم آورد.  سلطان محمد در همان برخورد اول با سپاه مغول، چنان دچار بیم و هراس شد که فرار کرد. 1 فرار او، روحیهٔ سپاهیان و مردم را ضعیف کرد. لشکریان مغول به چند گروه تقسیم شدند و به تعداد زیادی از شهرها و آباد ی های ایران یورش بردند. هر جا که مقاومتی صورت می گرفت، ساکنان آنجا به طرز بی رحمانه ای قتل عام می شدند.

 

 

5-چرا مقاومت جلال الدین خوارزمشاه در برابر مغولان نتیجه نداد؟

سلطان جلال الدین، پسر و جانشین سلطان محمد خوارزمشاه، شهامتی از خود نشان داد و در یک جنگ بر مغولان

پیروز شد، اما به دلیل اختلافات و درگیری های داخلی، کاری از پیش نبرد. در آن شرایط حساس، برخی از سرداران و حاکمان محلی و نیز خلیفهٔ عباسی نه تنها جلا ل الدین را یاری نکردند، بلکه با وی وارد جنگ شدند.

 

 

6-مغولان در حمله به ایران چه صدماتی را وارد کردند؟

حمله چنگیز، یکی از فجایع تاریخ ایران بود.  شهرها و آبادی های زیادی را ویران کردند. مزارع  ، قنا تها ، مساجد، مدارس و کتابخانه ها را خراب کردند و کتا بها را سوزاندند. بسیاری از ایرانیان را اسیر ، آواره  و بسیاری راکشتند  ترس و وحشت سراسر ایران را فراگرفت و مردم دچار سرخوردگی شدند.   میل به گوشه گیری و دوری از اجتماع در جامعه، رواج یافت.

 

 

7-هلاکوخان که بود و چه اقداماتی انجام داد ؟

هلاکوخان نوهٔ چنگیز، مأمور شد فتوحات مغول را در ایران و دیگر بخش های جهان اسلام، کامل کند. او، نخست اسماعیلیان ایران را از بین برد و قلعه های آنان را ویران کرد؛ سپس با تسخیر بغداد و کشتن خلیفه ) 656 ق(، خلافت عباسی را برانداخت. هلاکوخان پس از نابودی خلافت عباسی، حکومت ایلخانان را تأسیس کرد. او به همراه فرزندان و نوادگانش، حدود هشتاد سال بر ایران فرمان راندند.

 

8- اوضاع سیاسی ایران در زمان فرمانروایی ایلخانان ورابطه آنان با اروپاییان چگونه بود؟

در دوران فرمانروایی سلسلهٔ ایلخانان، ایران از نظر سیاسی یکپارچه و متحد شد و حکام و سرداران محلی تحت حاکمیت و سلطهٔ مغولان، قرار گرفتند. حکومت ایلخانان با سایر حکومت های مغولی در آسیا و دولت های اروپایی ارتباط برقرار کرد. اروپاییان هم پس از جنگ های صلیبی، بیش از گذشته علاقه مند بودند که با کشورهای مسلمان و آسیایی، رابطهٔ سیاسی و بازرگانی داشته باشند.

 

9-اوضاع ایران پس از ایلخانان چگونه بود؟

پس از مرگ آخرین ایلخان مغول )ابوسعید(، حکومت ایلخانان فرو پاشید. ایران بار دیگر گرفتار هرج و مرج، آشوب، جنگ و قتل و غار تهای بی حساب شد؛ یکپارچگی و اتحاد سیاسی کشور ما از بین رفت و حاکمان محلی و سرداران مغول و غیرمغول، هر کدام بر بخشی از آن مسلط شدند و با یکدیگر به رقابت و ستیز برخاستند.

 

10-قیام سربداران تحت تأثیر تعلیمات چه کسانی ودر کجا شکل گرفت؟

قیام سربداران از روستای باشتین در سبزوار آغاز شد

 مردم سبزوار بر اثر تعلیمات شیخ خلیفه و شیخ حسن جوری، آمادهٔ مقابله با ظلم و ظالمان شده بودند .

 

 

11-قیام سربداران چگونه شکل گرفت ؟ وچگونه از بین رفت؟

ساکنان روستای باشتین که از زیاد ه خواهی و گستاخی مأموران حاکم مغولی خراسان به ستوه آمده بودند، به پا خاستند

و مأموران مغول را مجازات کردند. آنان سپس با شعار «سر به دار می دهیم، تن به ذلّت نمی دهیم »، سپاه حاکم مغول را در آن ولایت شکست دادند. قیام به سرعت گسترش یافت و سربداران پس از تصرف شهر سبزوار، حکومت خود را تأسیس کردند. آنان با پیروزی بر سرداران و حاکمان مغول در خراسان، قلمرو خود را به مناطق همجوار گسترش دادند. حکومت سربداران، پشتیبان مذهب شیعه بود. این حکومت محلّی پس از یورش تیمور به ایران از بین رفت.

 

12- چه زمانی ایران مورد هجوم و لشکرکشی تیمور قرار گرفت؟

در اواخر قرن هشتم هجری، از سمت شما ل شرق

 

13-تیمور که بود و چه خصوصیاتی داشت و چه اقداماتی انجام داد؟

تیمور گورکانی٭ یکی از فاتحان مشهور در تاریخ است که بخش وسیعی از آسیا را فتح کرد و امپراتوری تیموری را بنیان گذاشت. او خود را از خاندان چنگیز می دانست. تیمور در بی رحمی و خونریزی دست کمی از چنگیزخان مغول نداشت. او به هنر، علاقه نشان می داد و هر شهر و ولایتی را که می گشود، هنرمندان و صنعتگرانش را به پایتخت خود سمرقند )امروزی( می فرستاد. تیمور حرص و طمع بسیاری به کشورگشایی داشت و در اندیشهٔ فتح چین بود که مرگ، امانش نداد.

 

14-علت حمله های مکرر تیمور به ایران چه بود ومحدوده حکومت وی کدام مناطق بود؟

تیمور پس از آنکه بر ماوراءالنهر تسلط یافت، با سوء استفاده از اوضاع پریشان و آشفتهٔ ایران که بر هر گوشهٔ آن خانی و سرداری حکومت می کرد، چندین مرتبه به کشور ما یورش آورد که آسیب و صدمات فراوانی وارد کرد.    عدهٔ زیادی تلف شدند و اموال  مردم غارت گردید. امپراتوری تیمور از مرزهای چین تا شام گسترش یافته بود. پس از مرگ وی، فرزندان و نوادگانش هر کدام به بخشی از امپراتوری او مسلط شدند و با یکدیگر به دشمنی و ستیز پرداختند.

 

15-جانشین تیمور که بود و حکومت تیموریان چه زمانی از بین رفت؟

شاهرخ پسر تیمور، بر رقبیان خود برتری یافت و موفق شد بخش وسیعی از ایران را تحت تسلط خود درآورد. حکومت

تیموریان سرانجام با ظهور حکومت صفویان در ایران از میان رفت.

 

  

درس     16                                                          

 

1-چرا دانشمندان و بزرگان ایرانی کوشیدند به مغولان نزدیک شوند؟

  - آشنا کردن مغولان  با فرهنگ و تمدن ایرانی  اسلامی  

  - مهار کردن خوی خشن و ویرانگر بیابانگردان مغول  

  - آموختن راه و رسم کشورداری به آنان

  - جلوگیری از خونریزی بیشتر.

 

2-خواجه نصیر الدین طوسی که بود و چه جایگاهی نزد هلاکوخان داشت و چه اقداماتی انجام داد؟

از برجسته ترین دانشمندان مسلمان ایرانی  و مشاور هلاکوخان  بود .  او در جریان لشکرکشی هلاکو، تلاش زیادی برای حفظ جان مردم و کاهش قتل و غار تهای مغولان کرد. به تشویق او هلاکو  رصدخانۀ مراغه را ساخت که تبدیل به یک مرکز علمی و تحقیقاتی عظیم شد که منجمان و دانشمندان زیادی در آن فعّالیت می کردند رصدخانهٔ مراغه به وسایل اخترشناسی و کتابخانهٔ بزرگی، مجهز بود.

 

3-خواجه رشید الدین فضل ا... همدانی که بود و چه اقداماتی انجام داد و معروفترین کتاب وی چه نام دارد؟

از سیاستمداران و دانشمندان نامدار ایرانی در دورهٔ مغول بود . به عنوان پزشک به دربار ایلخانان راه یافت و ٔ به عمران  و آبادی و انجام کارهای خیریه علاقه داشت رَبْع رشیدی را در تبریز بنا کرد که شامل مسجد، مدرسه، بیمارستان، خانقاه و کتابخانه می شد را که تعداد زیادی از عالمان و پزشکان در آن  اشتغال داشتند، وقف کرد

. معرو فترین کتاب او جامع التواریخ رشیدی است. این وزیر دانشمند نیز به دستور ایلخان مغول به قتل رسید.

 

4-مغولان چه دینی داشتند؟

مغولان هنگامی که به ایران هجوم آوردند دین واحدی نداشتند؛ عد ه ای از آنها هنوز به آیین گذشتگان خود اعتقاد داشتند و گروه دیگری پیرو آیین بودایی   و دین مسیحیت بودند.

 

5-چرا مبلغان بودایی ومسیحی برای گسترش آیین خود در ایران (زمان ایلخانان )موفق نبودند؟

زیرا مردم ایران اعتقاد محکمی به اسلام داشتند. سرانجام بر اثر کوشش عالمان و وزیران ایرانی، ایلخانان به دین اسلام درآمدند و مسلمان شدند.

 

6-در زمان غازان خان چه اقدامتی انجام شد؟

غازان خان به تشویق و راهنمایی وزیر خود، خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی، اقدام به اصلاح امور اداری، مالی و قضایی کرد. این ایلخان، همچنین برای عمران و آبادانی تبریز بسیار کوشید. به روزگار او، شُنْب غازان در تبریز با دوازده بنای مهم مانند بیمارستان، مسجد، کاخ، مدرسه، کتابخانه و ... بر پا شد. هم زمان در بسیاری از شهرها مسجدی بزرگ و در کنار آن گرمابه ای برای تأمین هزینهٔ نگاهداری مسجد ساختند.

 

7-سلطان محمد خدابنده (اولجایتو) چا اقداماتی انجام داد؟

سلطان محمد خدابنده )اولجایتو( جانشین غازا ن خان نیز علاقه مند به عمران و آبادانی بود. او به پیشنهاد وزیرش

خواجه رشیدالدین فضل ا... ، پایتخت را به سلطانیه منتقل کرد و موجب آبادی آنجا شد. اولجایتو در آن شهر آرامگاهی برای خود بنا کرد که به گنبد سلطانیه معروف است و یکی از شاهکارهای معماری در جهان اسلام به شمار م یآید.

 

8-میزان توجه به عمران و آبادی ومعماری در زمان ابوسعید (آخرین ایلخان مغول ) چه اندازه بود؟

در دوران ابوسعید آخرین ایلخان مغول نیز بناهای باشکوهی ساخته شد.این بناها از نظر عظمت و بلندی گنبدها و ایوا نها ک م نظیر هستند. گچبر ی و کاشی کار یهای زیبا و اعجا ب انگیز بناهای مذکور، حکایت از ذوق و نبوغ معماران ایرانی در آن زمان دارد.

 

9-شاهرخ پسر تیمور چه تفاوتی با پدرش داشت و چه اقداماتی در زمان او انجام شد؟

شاهرخ پسر تیمور که تحت تأثیر فرهنگ و تمدن ایران قرار داشت، راه پدر را در جنگ و خونریزی ادامه نداد. در زمان او هرات به پایتختی تیموریان انتخاب و به یکی از بزر گترین و باشکوه ترین شهرهای ایران تبدیل شد. به سبب توجه و علاقهٔ شاهرخ به ادب و هنر، تعداد زیادی از شاعران، هنرمندان و معماران نامدار به این شهر آمدند. همچنین مدارس و کتابخانه های متعددی به فرمان او در هرات ساخته شد و جویندگان علم و دانش را از گوشه و کنار ایران به خود جذب کرد. گوهرشاد، همسر شاهرخ از زنان نیکوکار بود او بناهای متعددی در هرات و مشهد ساخت که مسجد گوهرشاد در جوار حرم حضرت امام رضا   یکی از آنهاست .

 

10- شاهنامهٔ بایْسُنْقُری نتیجه توجه تیموریان به کدام هنر می باشد؟

در دورهٔ تیموریان، هنر نگارگری )نقاشی( و خوشنویسی شکوفا شد و نگارگران و نقاشان آن زمان آثار هنری ارزشمندی از خود به جای گذاشتند. شاهنامهٔ بایْسُنْقُری یکی از نفیس ترین نسخه های کهن شاهنامه است که به سفارش بایْسُنْقُر میرزا، شاهزادهٔ تیموری نگارگری و تذهیب شد. این اثر از نظر کتاب آرایی و ارزش هنری، اهمیت فراوانی دارد.

 

 

درس    17                                                            

1-قاره آسیا از اطراف به کدام اقیانوس ها محدود می شود؟

از شرق به اقیانوس آرام یا کبیر

از شمال به اقیانوس منجمد شمالی

از جنوب به اقیانوس هند

 

2-آسیا چگونه از آمریکا ، آفریقا و اروپا جدا می شود؟

به وسیله تنگه برینگ از آمریکای شمالی

به وسیله کانال سوئز از افریقا

به وسیله رشته کوه اورال از اروپا

 

3- اوراسیا به کجا گفته می شود؟

در بین قاره های جهان، تنها دو قاره آسیا و اروپا به هم چسبیده اند به همین دلیل، بعضی از جغرافی دانان این دو قاره را یک قاره دانسته و آن رااوراسیا  نامیده اند.

 

4-وسیع ترین قاره جهان چه نام دارد و موقعیت آن بر روی کره زمین کجاست؟

قاره آسیا –در نیمکره شمالی (نسبت به اِستوا) – درنیمکره شرقی (نسبت به نصف النهار مبدأ) واقع شده است.

 

5-چند نوع ناهمواری در قاره آسیا وجود دارد؟

١ فلات  های بلند و کوه های مرتفع      ٢ سرزمین های پست         ٣ مجمع الجزایر آتشفشانی

 

6-فلات های آسیا را از غرب به شرق نام ببرید.   آناتولی، ایران، تبت و مغولستان

شرق   مغولستان"تبت " ایران "آناتولی    " غرب

 

 

7-بام دنیا کجاست؟

قلّهٔ اورست ) 8848 متر ( در رشته کوه هیمالیا، بلندترین قلّهٔ جهان است و به آن بام دنیا لقب داده اند.

 

8- چند مورد از جلگه های آسیا را نام ببرید.

جلگهٔ بزرگ سیبری، جلگهٔ گنگ و سند و جلگهٔ چین.

 

9-جلگه سیبری از آبرفت کدام رودها بوجود آمده اند؟ لِنا – یِنی سِئی – اُب – ایرتیش

 

10-جلگه های سِند وگنگ در کجا واقع شده ورودهای بوجود آورنده آنها از کجا سرچشمه میگیرند؟

در شمال شبه جزیرهٔ هند واقع شده و نام این جلگه از دو رود گنگ و سند  که از رشته کوه های هیمالیا سرچشمه می گیرند، گرفته شده است

 

11-جلگه های سند وگنگ کدام کشور ها را دربر میگیرد؟

شمال هند، بخش وسیعی از کشور پاکستان و بنگلادش را دربر می گیرد.

 

12-دلتا چیست و چگونه گسترش می یابد؟

گاهی رودها، آبرفتها را در مصب٭ خود انباشته می کنند و از انباشته شدن آبرفت ها در مصب رودها، سرزمین های مثلث شکلی به وجود می آید که به آنها دلتا     Δ می گویند. با انباشته شدن دائمی آبرفتها، دلتاها پیوسته توسعه  می یابند و در آب دریا پیش می روند.

 

13-دلتا ها از چه نظر مناسب و از چه نظر نامناسب می باشد؟

دلتاها زمین های مناسبی برای کشاورزی بوده و جمعیت انبوهی را در خود جای داده اند. با این حال ساکنان

این دلتاها همواره در معرض خطراتی چون طوفا ن های دریایی، طغیان رود و سیلاب هستند.

 

14-دلتا ی بنگال  از آبرفت کدام رودها بوجود آمده است؟ و کدام کشور ها را دربر میگیرد؟

از آبرفت رودهای گَنگ – براهما پوترا – میگهنا – پِدما

کشور بنگلادش را در برمی گیرد.

 

15-جلگه پهناور شرق آسیا چه نام دارد و از آبرفت کدام رودها بوجود آمده است؟

جلگه بزرگ چین  است که   از آبرفت رود «یانگ تسه کیانگ » پدید آمده است.

 

16-مجمع الجزایر های شرق و جنوب شرقی آسیا را نام ببرید.

ژاپن، فیلیپین و اندونزی

 

17-چرا در شرق وجنوب شرقی آسیا بلایای طبیعی و کوه های آتشفشانی بیشتر است؟

از آنجایی که این بخش از قارهٔ آسیاازناهمواریهایجوان٭است، کوه های آتشفشانی زیادی در آنها مشاهده می شود. همچنین در این مناطق، زمین لرزه های بسیاری رخ می دهد. بنابراین کشورهایی که در این منطقه واقع شد ه اند، همواره در معرض بلایای طبیعی٭ چون زمین لرزه، سونامی٭ و فعال شدن کوه های آتشفشانی هستند.

 

18- آسیا از نظر دما به چند بخش تقسیم می شود؟

-در سرزمینهای مجاور قطب شمال در سیبری، هوا در تمام روزهای سال سرد و دارای یخبندان های طولانی است.

-بخش های داخلی و مرکزی آسیا، آب و هوای قاره ای یا برّی دارند. در این نوع آب و هوا، زمستا نها بسیار سرد و تابستان ها بسیار گرم و خشک است.

-سرزمینهای مجاور دریاها از دریای سرخ تا جزیره تایوان در شرق چین، آب و هوای گرم دارند.

 

19-آسیا از نظر بارش به چند بخش تقسیم می شود و هر کدام چه مناطقی را شامل می شوند و چه وی‍‍ژگی هایی دارند؟

الف( آسیای مرطوب )سبز(: در شرق، جنوب و جنوب شرقی آسیا وزش بادهای باران آور موسمی (مونسون(در اواخر بهار و فصل تابستان سبب  بارش باران فراوان می شودکه زندگی روستایی و کشاورزی به آن  بستگی دارد البتهبارشکمیانامنظم آن  سبب  خسارت کشاورزان  وبارش  شدیدآن موجب طغیان رودخانه ها و بروز سیل می شوند.

ب( آسیای خشک : سرزمین های غرب و جنوب غربی آسیا از جمله عربستان، داخل فلات آناتولی و فلات ایران و

آسیای مرکزی به ویژه بیابان گُبی  را شامل می شود.

 

درس 18                                                     

1-وسیع ترین و پر جمعیت ترین قاره دنیا چه نام دارد؟

آسیا (60 درصد جمعیت دنیا را در خود جای داده است)

 

2-پراکندگی جمعیت در آسیا چگونه است؟

نواحی مرتفع چون فلات تبت و هیمالیا و بیابان های وسیع، خالی از جمعیت یا کم جمعیت است؛ در حالی که در جنوب و جنوب شرقی آسیا، جمعیت انبوهی به طور متراکم زندگی می کنند.

 

3-پرجمعیت ترین کشورهای جهان را نام ببرید.

چین )با حدود یک میلیارد و سیصد هزار نفر (  و هند با حدود یک میلیارد و دویست هزار نفر( در این منطقه واقع هستند. این دو کشور تنها کشورهای جهان اند که هر یک بیش از یک میلیارد نفر جمعیت دارند.

 

4-پرجمعیت ترین و متراکم ترین منطقه جهان کجاست؟

جزیرهٔ جاوه در اندونزی متراکم ترین منطقهٔ جهان از نظر جمعیت است. در این جزیرهٔ کوچک 141 میلیون نفر )یعنی به اندازهٔ جمعیت کشور روسیه( سکونت دارند.

 

5-مردم آسیا از چه نژادهایی هستند؟

بیشتر جمعیت آسیا از نژاد زردپوست و بقیه سفیدپوست هستند. البته در جنوب آسیا تیر ه های سیاه پوست و دورگه که

از ازدواج نژادهای مختلف با هم به وجود آمده اند نیز زندگی می کنند.

 

6- کدام دین ها در آسیا گسترش یافته اند؟

آسیا مهد ادیان بزرگ جهان است. سه دین بزرگ الهی یهود، مسیحیت و اسلام، علاوه بر آسیا در سایر قاره ها انتشار یافته اند.

 

7-دین اسلام در کدام مناطق آسیا گسترش بیشتری پیدا کرده است؟

حدود 60 درصد مسلمانان جهان در قارهٔ آسیا زندگی می کنند.

اگرچه خاستگاه دین اسلام کشور عربستان است، اما اسلام به تدریج همه کشورهای آسیای غربی را دربر گرفته و سپس به آسیای مرکزی و مشرق و جنوب شرقی آسیا نیز راه یافته است. به همین دلیل از غرب تا شرق آسیا می توان

چشم اندازها و مناظری را که نشان دهندهٔ فرهنگ و تمدن اسلامی است، مشاهده کرد. در آسیا مساجد باشکوهی که از شاهکارهای معماری اسلامی هستند، ساخته شده است.

 

8-کدام ادیان در آسیا پیروان بیشتری نسبت به قاره های دیگر دارد و  در قاره های دیگر کمتر نفوذ کرده اند؟

1 آیین برهمایی در شبه جزیرهٔ هند

2 آیین بودا که خاستگاه اصلی آن هند است اما درکشورهای شرق آسیا چون چین، ژاپن، کره و تایلند انتشار یافته است.

 

9-مهمترین محصول کشاورزی قاره آسیا چیست ؟ و مهمترین کشورهای تولید کننده آن را نام ببرید.

مهمترین محصول کشاورزی در قارهٔ آسیا برنج است که غذای اصلی مردم آسیا را تشکیل می دهد. 90 درصد برنج

جهان در آسیا تولید وبه دلیل جمعیت زیاد در همین قاره مصرف می شود.

چین، هند، پاکستان، تایلند، اندونزی، فیلیپین، بنگلادش و ویتنام از کشورهای تولیدکننده برنج هستند.

 

10- مهمترین کشور صنعتی آسیا کدام است و عضو کدام گروه اقتصادی جهان است؟

ژاپن است که از بزرگ ترین قدر تهای اقتصادی دنیا نیز به شمار می رود. ژاپن و روسیه عضو کشورهای گروه هشت٭ هستند.

 

11- چین از نظر اقتصادی چه تغییراتی کرده است؟

کشور چین در دو دهه اخیر توانسته است با برنامه ریز ی های جدید، میزان تولیدات و صادرات خود را به شدت افزایش بدهد و از این راه درآمد اقتصادی و وضع زندگی مردم خود را بهتر کند.امروزه تقریبا انواع کالاهای تولید شده در چین به کشورهای مختلف جهان صادر می شود و در اغلب بازارهای همهٔ کشورها می توان فروش کالاهای چینی را مشاهده کرد .

 

12-کدام کشورها ببرهای اقتصادی آسیا لقب گرفته اند ؟ چرا؟

چهار کشور کره جنوبی، تایوان، هنگ کنگ )بخشی از چین امروزی( و سنگاپور توانسته اند، صادرات را هدف اقتصادی خود قرار بدهند و از این راه درآمد بسیار زیادی به دست بیاورند. این کشورها به خصوص در تولید و صدور لوازم الکترونیکی و رایانه ای، لوازم خانگی و اتومبیل پیشرفت زیادی کرده اند. به این چهار کشور، «ببرهای اقتصادیآسیا » لقب داده اند.

 

13-چه چیز سبب گسترش شهرنشینی در آسیا شده است و پرجمعیت ترین شهر وپایتخت کشور های آسیا یی چه نام دارد؟

تحولات اقتصادی در آسیا موجب شده است که مهاجرت از روستا به شهرها در آسیا ادامه پیدا کند. امروزه شهرهای با جمعیت بیش از ده میلیون نفر در آسیا بیشتر از سایر قار ه ها است. این شهرها مراکز مهم تجارت و بازرگانی آسیا و جهان محسوب می شوند. توکیوپایتختژاپن با منطقهٔ شهری اطراف آن بیش از سی میلیون نفر را در خود جای داده پرجمعیت ترین شهر آسیا است.

 

14-اطلس چیست و چه کاربردی دارد؟

اطلس، کتابی است که مجموعه ای از نقشه ها در آن گردآوری شده است. در برخی از اطلسها، نمودارها و تصاویری نیز مشاهده می شود. ما با استفاده از انواع نقشه های مختلف یک اطلس می توانیم اطلاعات بیشتر و دقیق تری دربارهٔ کشورها یا نواحی مختلف جهان به دست بیاوریم.

 

 

15-برای هر قاره یا هر کشور چند نوع نقشه در اطلس دیده می شود؟

نقشه های طبیعی: بر روی این نقشه ها، رشته کو هها، فلا تها، دریاها، رودخانه ها و… نمایش داده شده و اطلاعات مربوط به شهرها و کشورها، بسیار کم است.

نقشه های سیاسی: بر روی این نقشه ها، مرز کشورها، ایالتها و استا نها، پایتختها و شهرهای مهم نمایش داده شده است

 

 

درس 19                                                   

1-حدود و موقعیت مثلث شکل منطقه جنوب غربی آسیا را ذکر کنید.

این مثلث از تنگهٔ ٭ بُسفر و داردانل در ترکیه تا کوه های پامیر در مشرق و از آنجا تاخلیج٭ عَدَن و بابُ المَندَب را دربر می گیرد.

 

2- سرزمین ها ی بلند و سرزمین های پست و هموار منطقه جنوب غربی آسیا

را نام ببرید؟

الف ) سرزمین ها ی بلند       !            کوه های بلند ایران که به ارتفاعات ترکیه وقفقاز می پیوندند

 

ب ) سرزمین های پست و هموار شامل:

1- پست جلگه ای : جلگه بین النهرین(از آبرفت رود دجله وفرات) در غرب ایران  

وجلگه سند(از آبرفت رود سند)  در شرق ایران

2- پست وخشک: بیابان بزرگ عربستان( رَبع الخالی 2/5برابر انگلستان) ، دشت کویر و دشت لوت 

 

3-منطقه جنوب غربی آسیا چند نوع آب وهوا دارد؟

نام آب وهوا

منطقه تحت پوشش آب و هوا

  ویژگی

سرد کوهستانی

 

نواحی مرتفع کوهستانی

 

  زمستان سرد وتابستان معتدل

  (وجود پوشش گیاهی فراوان در دامنه کوه ها)

 

گرم وخشک یا نیمه خشک

 

    نواحی بیابانی

 

  کمبود آب شیرین مسئله ی مهم ساکنان این      منطقه

 

گرم و شرجی

سواحل خلیج فارس و

دریای عمان و اقیانوس هند

 

  گرما همراه با رطوبت

 

مدیترانه ای

 سواحل مدیترانه

   زمستان معتدل و پرباران و تابستان گرم    وخشک

 

4-پرجمعیت ترین کشورهای منطقه جنوب غربی آسیا را نام ببرید.

پاکستان ایران ترکیه

 

5-پرتکلم ترین گروه های زبانی در منطقه جنوب غربی آسیا را نام ببرید.

عربی

فارسی

ترکی

اردو

عربستان

ایران

ترکیه

پاکستان

 

6-وضعیت اقتصادی کشورهای منطقه جنوب غربی آسیا چگونه است؟

الف)) کشورهای این منطقه دارای ذخایر نفت وگاز و وابسته به صادرات نفت هستند و

انواع کالاهای مصرفی را از کشورهای پیشرفته وارد می کنند . درآمد عربستان علاوه بر صادرات نفت از طریق مراسم حج می باشد .

ب )) کشورهایی مانند ترکیه وامارات متحده عربی از طریق گردشگری یا تجارت و بازرگانی

اقتصاد خود را متحول کرده اند .

ج))  کشور هایی مانند عراق وافغانستان به دلیل اشغال نظامی و نبودن امنیت از نظر اقتصادی

وضعیت مناسبی ندارند. 

 

درس 20                                                     

1- چرا منطقه جنوب غربی آسیا از مناطق استراتژیک و مهم جهان است؟

- محل اتصال سه قاره آسیا ، اروپا وآفریقا

- محل اتصال آبهای آزاد به یکدیگر از طریق تنگه های هرمز ، بُسفر ، داردانل و باب المندب

- داشتن موقعیت بندرگاهی زیاد

- انبار مهم منابع انرژی جهان ( دو سوم ذخایر نفت جهان و  یک سوم منابع گاز جهان)

- وابستگی اقتصاد و صنعت جهان به منابع انرژی این منطقه

- کانون جهان اسلام قرار گرفتن مکه ومدینه وانجام مراسم حج در این منطقه

 

2-چرا موقعیت بندرگاهی برای کشورها  اهمیت دارد؟

چون استفاده از حمل و نقل ارزان کالاها و انرژی را میسّر می سازد.

 

3-کشورهای عمده صادر کننده نفت منطقه جنوب غربی آسیا کدامند؟

عربستان، ایران، عراق، کویت و امارات متحده عربی

 

4-پیمان سازمان همکاری اقتصادی اِکو در چه سالی و میان کدام کشورها بسته شد و اعضای فعلی آن چند کشور است؟

نخست در سال 1341 بین ایران، پاکستان و ترکیه بسته شد و هم اکنون ده کشور منطقه عضو آن هستند.

 

5- چرا جنوب غربی آسیا از نظرسیاسی _نظامی منطقه ای پرتنش است؟

-به دلیل داشتن منابع فراوان انرژی و راههای مهم حمل ونقل دریایی مورد توجه قدرتهای بزرگ است.

-وابستگی سیاسی برخی کشورهای منطقه به قدرتهای بزرگ ونقش نداشتن مردم در امور سیاسی

-توطئه ودشمنی اسرائیل با مسلمانان این منطقه

-ایجاد پایگاههای نظامی توسط آمریکا وانگلیس در منطقه

 

6-چرا ایران در منطقه جنوب غربی جایگاه ویژه وخاصی دارد؟

- انقلاب اسلامی الگویی برای مردم دیگر کشورهاست ومدافع مردم مظلوم از جمله فلسطین

- وجود وحدت وهمبستگی میان اقوام مختلف کشور

- مقام دوم از نظر وسعت و جمعیت  در منطقه

- مقام چهارم منابع نفت و مقام اول منابع گاز در منطقه

- پیشرفت های علمی وفناوری فراوان

- داشتن سواحل طولانی و موقعیت بندرگاهی

 

7-طول سواحل جنوبی ایران در خلیج فارس و دریای عمان )مُکران( چقدر است ؟ ومحدوده آن کجاست؟

با در نظر گرفتن بریدگیهای ساحل،2043 کیلومتر است که از اروندرود در جنو ب غرب تا تنگه هرمز و از آنجا تا بندر گُواتر در جنوب شرق امتداد دارد. در این سواحلطولانی، بنادر مهم بازرگانی و نفتی به وجود آمده اند

 

8- نام جزایر ایران در آبهای خلیج فارس چیست؟ از چه نظر اهمیت دارند؟

خارک، کیش، قشم، لارک، لاوان، تنب بزرگ، تنب کوچک، ابوموسی

 این جزیره ها از نظر استخراج نفت، بازرگانی تجارت و نظامی اهمیت دارند.

 

9-نام آبراهه بین الملی جنوب ایران چیست؟ و کشورهای دیگر چگونه می توانند از آن عبور کنند؟

تنگهٔ هرمز _ همهٔ کشورها حق دارند بر طبق قوانین رفت و آمد در تنگه ها با کشتی  از آ ن عبورکنند.

 

 

10- نیروی دریایی ایران در آبهای جنوب ایران و آبهای بین الملی چه اقداماتی انجام داده است؟

-جلوگیری از ایجاد مشکل در رفت و آمد کشتی های ایران در زمان جنگ

-حفظ منافع ایران در دریاها در زمان صلح

-کمک به کشتی ها در حوادث ایجاد شده در آبهای بین الملی

 

 

11-فلسطین چه مقدار وسعت دارد و چه مقدار آن توسط اسرائیل اشغال شده است؟

حدود ٢٧٠٠٠ کیلومتر مربع وسعت دارد حدود ٢٠٠٠٠ کیلومتر مربع از خاک آن رایهودیان صهیونیست٭ اشغال کرده و آن رااسرائیل نامیده اند

.

 

12-سرزمین مقدس کجاست ؟در میان مسلمانان  ویهودیان به چه نامی معروف است؟برای کدام دین ها مقدس است؟ و چرا برای مسلمانان اهمیت دارد؟

_ شهری کهن در کشور فلسطین است

_ مسلمانان به آن بیت المقدس(قدس( و یهودیان و مسیحیان به آن اورشلیم می گویند.

_ برای یهودیان، مسیحیان و مسلمانان شهری مقدس است  

_  زیرا خاستگاه پیامبران بزرگ بوده است. مسجد الاقصی که در بیت المقدس  قرار  دارد،  پس از مسجد الحرام در مکه و مسجدالنبی در مدینه، سومین مسجد مهمّ اسلام است و در آغاز ظهور اسلام قبله اول مسلمانان بوده است.

 

درس بیست ویک                                         

اروپا    

1-قاره ی ....اروپا..... را می توان دنباله ی قاره پهناور آسیا یا بخشی از اوراسیا دانست.

2-اروپا از اطراف به کدام اقیانوس ها ودریاها محدود می شود؟ ازمغرب به اقیانوس اطلس ازشمال به اقیانوس منجمدشمالی ازجنوب به دریای مدیترانه

3-به طور کلی اروپا ازنظرناهمواری ها به چندبخش تقسیم می شود؟الف) اروپای پیر        ب) اروپای جوان

4-اروپای پیر به کدام بخش از اروپا گفته می شود؟ چرا ؟ به مناطق شمالی اروپا زیرا طیّ هزاران سال فرسایش موجب شده است که کوه کم ارتفاع شوند وقله ها گنبدی شکل و دره ها باز باشند.(به شکل حرف  v باز  ) دراین منطقه جلگه های وسیع و دریاچه های بسیاری وجود دارد.

5-اروپای جوان به کدام بخش از اروپا گفته می شود ؟توضیح دهید. به جنوب اروپا که چین خوردگی های جوان ورشته کوه های بلند دیده می شود. وقله کوه ها نوک تیز ودامنه ها ی پرشیب و دره های عمیق وتنگ دارند( به شکل V ) و زلزله ها وآتش فشان های زیادی درآن دیده می شود، اروپای جوان گفته می شود.

6- دورشته کوه اروپا را نام برده ودر کدام بخش قرار دارند؟ رشته کوههای آلپ  و  پیرنه در اروپای جوان( جنوب اروپا) – بلندترین قله اروپا  قله  مون بلان با ارتفاع 4808متر در رشته کوه های آلپ قرار دارد.

7- اروپای پیر و جوان را با یکدیگر مقایسه کنید.

اروپای پیر

اروپای جوان

کوه های کم ارتفاع

کوه های بلند

قله ها گنبدی شکل

 قله های بلند و نوک تیز

چین خوردگی های بسیار قدیمی

چین خودگی های جوان

دامنه های ملایم وکم شیب

دامنه های تند وپرشیب

 دره های کم عمق وباز

 دره های عمیق و تنگ

زلزله ها وآتش فشان های به ندرت اتفاق می افتد

زلزله ها وآتش فشان های زیادی رخ می دهد

 

8-ویژگی های کلی آب وهوای اروپا را بیان کنید. به طور کلی اروپا دارای آب وهوای معتدل ، سرسبز  و بدون بیابان است.

9- انواع آب و هوای اروپا را با مشخصات هریک بیان کنید:

نوع آب وهوا

محدوده وقلمرو

ویژگی ها ومشخصات

آب وهوای قطبی وسرد

شمال اروپا( شمال اسکاندیناوی و ایسلند)

تقریبا درتمام طول سال سرد با یخبندان های طولانی

آب وهوای معتدل اقیانوسی

مجاور اقیانوس اطلس کشورهایی مانند انگلستان وایرلند

به علت عبور جریان آب گرم گلف استریم در تابستان وزمستان معتدل، مه آلود وپرباران است

آب وهوای مدیترانه ای

جنوب اروپا (سواحل مدیترانه) کشورهایی مانند اسپانیا، ایتالیا ویونان

-          زمستان های معتدل ومرطوب

-          تابستان های گرم وخشک

آب وهوای قاره ای (برّی)

مرکز و شرق اروپا

-به دلیل دوری ازدریا رطوبت کم است

- تابستان های گرم و زمستان های سرد

 

 

 

 

10-از رودهای اروپا چه استفاده هایی می شود؟ آبیاری زمین های کشاورزی تولید برق  - حمل ونقل وکشتیرانی

11-مهم ترین رودهای اروپا رانام برده و طویل ترین رود اروپا چه نام دارد؟دانوب ، ولگا، راین، دُن  و  اِلب – که دانوب طولانی ترین رود اروپاست 

افریقا                          

12-دومین قاره وسیع جهان بعداز آسیا ...افریقا..... است

13-قاره افریقا بین کدام اقیانوس ها واقع است؟ بین اقیانوس اطلس درمغرب  و  اقیانوس  هند درمشرق

14-موقعیت قاره افریقا را بیان کنید.

الف) در دونیمکره شمالی وجنوبی گسترده شده است 

ب) مدار اِستوا از وسط آن می گذرد 

ج)از سواحل مدیترانه در شمال  تا  دماغه ی امیدنیک در جنوب امتداد یافته است.

15-قاره افریقا به وسیله ی کدام  تنگه ها وکانال از آسیا و اروپا جدا شده است؟ 

الف) به وسیله ی کانال سوئز و تنگه باب المندب از قاره آسیا     ب) به وسیله ی تنگه جبل الطارق از اروپا

16- از نظر ناهمواری ها قاره آفریقا چگونه سرزمینی است؟ قاره افریقا فلاتی وسیع وکم ارتفاع است که کوه های بلند و جلگه های وسیع درآن کمتر دیده می شود.

17- گُسَل ها (شکستگی های پوسته ی زمین) درکدام سمت افریقا دیده می شود؟ وچه پدیده هایی را به وجود آورده است؟  در مشرق افریقا ،     1   - قله های بلندی مانند کنیا(5200متر) و کلیمانجارو(5900متر)     2- دریاچه ها        3- آبشارها وتنداب ها

18-نام چند دریاچه در شرق افریقا را نوشته و بگویید این دریاچه ها چگونه شکل گرفته اند؟  دریاچه ویکتوریا ، تانگانیکا  و نیاسا ---  در اثرشکستگی های بزرگ پوسته ی زمین

19-چرا کناره های افریقا برای ساخت بندر وپهلوگرفتن کشتی ها مناسب نیست؟ زیرا کناره های افریقا صاف و بدون بریدگی(خلیج) است.

20-چرا افریقا قاره ای گرم وبدون زمستان است؟ زیرا خط استوا از وسط افریقا می گذرد وخورشید بر خط استوا  ونواحی اطراف آن( مداررأس السرطان و مدار رأس الجَــــدی) عمود می تابد و گرمای بیشتری به زمین می بخشد.

21-ازنظر بارندگی افریقا به چندقسمت تقسیم میشود؟

الف- افریقای سبز    ب افریقای خشـــک

22- افریقای سبز به کدام بخش از افریقا گفته میشود؟ چرا ؟ نواحی اطراف خط استوا یعنی ازدریاچه چاد درشمال تا رود زامبز درجنوب به علت آب وهوای گرم ومرطوب ، باران فراوان می بارد  و رشد گیاهان درطول سال متوقف نمی شود( درتمام طول سال سرسبز است).

23- اگر ازمرکز افریقا به سمت شمال یا جنوب حرکت کنیم ، چه تغییرات آب وهوایی حاصل می شود؟

هرچه از منطقه استوایی( مرکزافریقا) به سمت جنوب یاشمال حرکت کنیم، ازمیزان بارندگی کاسته شده وبه تدریج به آب وهوای گرم وخشک تبدیل می شود.

24- بیابان های افریقا را نام ببرید. صحرای بزرگ در شمال افریقا ،  بیابان کالاهاری در جنوب افریقا.

25- آب وهوای مدیترانه ای در کدام بخش افریقا مشاهده می شود؟

بخش کوچکی از شمال افریقا درمجاورت دریای مدیترانه.

26- رودهای بزرگ افریقا را نام ببرید؟

نیل، کنگو، نیجر، اُرانژ  و  زامبِز

27- رود.....نیل..... با 6695کیلومتر، طولانی ترین رود جهان است.

28- چرا بیشتر روهای افریقا برای کشتیرانی مناسب نیستند؟ زیرا اغلب رودخانه های افریقا درمسیر خود چندین تنداب و یا آبشار دارند، بنابراین برای کشتیرانی مناسب نیستند.

 

 درس بیست ودوم                                 

  اروپا                  

1-چه عواملی موجب شده که قاره اروپا  قاره ای پرجمعیت باشد( جمعیت متراکم)؟ آب وهوای معتدل، ریزش باران کافی، رودهای پرآب وقابل کشتیرانی، جلگه های پهناور وحاصلخیز و پیشرفت علم وفناوری.

2- چرا تعداد جمعیت سالمندان اروپا افزایش یافته است؟

به علت کاهش رشد جمعیت وکاهش زاد و ولد.

3- مردم اروپا از نژاد..... سفیدپوست..... هستند.

4- بیشتر مردم اروپا پیروچه دینی هستند؟ سه مذهب بزرگ این دین را نام ببرید.* پیرو دین حضرت مسیح  ***کاتولیک ،  اُرتودوکس  و  پروتستان

5- کاتولیک ها ازرهبر مذهبی وروحانی خود، ....پاپ.... که محل اقامت او در.....واتیکان..... است،پیروی می کنند.

6- مسلمانان اروپا در کدام بخش آن زندگی می کنند؟ در همه جای اروپا پراکنده اند اما بیشترآنها در شبه جزیره بالکان زندگی می کنند.

7- وضعیت کشاورزی ودامداری اروپا را توضیح دهید.

-- تقریبا درهمه جای اروپا رایج است 

-- با استفاده ازماشین آلات مدرن وصنعتی و شیوه های علمی صورت می گیرد بنابراین بازدهی بسیار بالایی دارند

-- درجنوب اروپا به علت آب وهوای مدیترانه ای محصولات ویژه ای چون زیتون، مرکبات وانگور به عمل می آید

-- کشورهایی چون هلند ودانمارک از تولیدکنندگان وصادرکنندگان بزرگ محصولات گوشتی ولبنی هستند.

8- مهم ترین کشورهای صنعتی اروپا را نام ببرید.

آلمان،  انگلستان،  فرانسه و  ایتالیا

9- چرا کشورهای اروپایی درگذشته به استعمار دیگر کشورها دست زده اند؟

چون منابع زیرزمینی ومعادن قاره اروپا محدود است وپاسخگوی نیازصنایع بزرگ نیست .بنابراین کشورهای صنعتی اروپا برای تأمین مواد اولیه ارزان برای صنایع خود به استعمار دیگرکشورها پرداخته اند.

10- چرا قاره اروپا گردشگران زیادی را از سراسر جهان جذب کرده است؟      

الف) داشتن جاذبه طبیعی مانند سواحل طولانی وآفتابی ، ورزش های زمستانی درکوه های آلپ   

 ب)جاذبه های فرهنگی وتاریخی مانند: موزه ها وکلیساها      

ج) مراکز صنعتی ودانشگاهی وامکان کار وفعالیت اقتصادی

11- مهم ترین کشورهای اروپایی ازنظر جذب گردشگر کدامند؟  اسپانیا ، فرانسه و ایتالیا

 

افـــــریقـــــا             

12- چه بخش هایی از افریقا خالی از جمعیت است؟ بخش های وسیعی از صحرای بزرگ افریقا وجنگل های انبوه استوایی

13- درطول سالیان دراز چه عواملی از افزایش جمعیت در افریقا جلوگیری کرده است؟ عدم رعایت بهداشت _  شیوع بیماری های مختلف _ خشکسالی ها و قحطی ها _ جنگ ها ودرگیری های قومی و...

14- چراامروزه رشدجمعیت درافریقا افزایش یافته است؟ به علت بهبود واکسیناسیون وبهداشت و کاهش میزان مرگ ومیر

15- نژاد وزبان مردم افریقا را توضیح دهید.

_ بیشترمردم افریقا ازنژادسیاه پوست هستند

_ مردم شمال صحرای بزرگ  و منتهی الیه جنوب افریقا سفیدپوست هستند.

_ کشورهای شمال صحرامانند:مصر، لیبی،الجزایر و... به زبان عربی صحبت می کنند

_ سایرکشورهای افریقایی به زبان محلی و یا به زبان کشورهای اروپایی که قبلا تحت استعمارآنها بوده اند، صحبت می کنند.

16- دین مردم افریقا را توضیح دهید.  بیشترمردم شمال افریقا مسلمانند ومردمان سایر مناطق به دین مسیحیت ویا به مذاهب ابتدایی اعتقاددارند.

17- منابع ومعادن مهم افریقا را نام ببرید. معادن نفت، طلا،  الماس ،  مس  و جنگل های وسیع

18- دلایل توسعه نیافتگی قاره افریقا را بیان کنید :

الف)) عوامل خارجی مانند: غارت منابع آنها به وسیله کشورهای استعمارگر اروپایی ،  جنگ ها وبحران های سیاسی- اجتماعی ناشی از دخالت کشورهای قدرتمند.

ب)) عوامل داخلی که عبارتند از:

 1- عوامل سخت محیطی مانند: جنگل های انبوه، بیابان های وسیع، آب وهوای گرم وخشک

2- عوامل انسانی مانند: شیوع انواع بیماری ها، پایین بودن سطح سواد وآگاهی، جنگ های داخلی،  حکومت های وابسته واستبدادی.

19- چرا صنعت درافریقا چندان پیشرفت نکرده است؟ زیرا باتوجه به سیاست های استعماری کشورهای قدرتمند ، کشورهای افریقایی بیشتر تولیدکننده وصادرکننده محصولات معدنی وکشاورزی به صورت اولیه وخام برای کارخانه های کشورهای صنعتی هستند.

20- مهم ترین محصولات کشاورزی افریقا را نام ببرید.

_ محصولات گرمسیری واستوایی مانند: قهوه، کاکائو وکائوچو

_ پنبه دراطراف دره نیل(پنبه مصر مرغوب ترین پنبه جهان است که به طلای سفیدمعروف است)

_ دراطراف دریای مدیترانه محصولاتی چون زیتون، مرکبات وانگور

 

21- سه مورد از جاذبه های گردشگری افریقا را نام ببرید.   الف))سواحل دریای مدیترانه درشمال افریقا   

ب)) مناطق حفاظت شده وپارک های ملی وحش     

ج)) آثارباستانی کشورهای قدیمی چون مصر، تونس و......

 

 

 

درس بیست و سوم( 23 )                          

 

1-موقعیت قاره امریکا را بیان کنید. این قاره ازقطب شمال تانزدیکی قطب جنوب کشیده شده و به دو قسمت امریکای شمالی و جنوبی تقسیم می شود . این دو قسمت به وسیله باریکه ای به نام امریکای مرکزی به هم متصلند.

2- قاره امریکا بین کدام اقیانوس ها واقع شده است؟ بین اقیانوس اطلس درمشرق  و اقیانوس آرام درمغرب

3- ساخت کانال پاناما چه اهمیتی دارد؟ قبل از حفر این کانال کشتی ها مجبوربودند امریکای جنوبی را دور بزنند اما با ساخت این آبراهه این فاصله به 80کیلومتر( مدت 8-10ساعت) کاهش پیداکرد.

4- به طورکلی ناهمواریهای قاره امریکا به چندنوع تقسیم می شود؟ به سه نوع:

الف) چین خوردگی های جوان ومرتفع 

ب) کوه های کم ارتفاع وقدیمی

 ج) سرزمین های پست وجلگه ای

5- رشته کوه های بلند امریکا را نام برده و این کوه ها درامتداد کدام اقیانوس کشیده شده اند؟ رشته کوه های راکی درامریکای شمالی ،  رشته کوه های آند در امریکای جنوبی ------ اقیانوس آرام

6- چه بخش هایی از قاره امریکا به سرزمین آتش فشان ها وزلزله ها معروف است؟ چـــــــــــرا ؟ رشته کوه های بلند، امریکای مرکزی و جزایر دریای آنتیل _____ به دلیل نا آرام بودن پوسته ی زمین.

7- دو توده ی کم ارتفاع وقدیمی قاره امریکا را نام ببرید؟ 

الف) کوه های آپالاش در شرق امریکای شمالی    

ب) توده برزیل در شرق امریکای جنوبی

8- معروف ترین جلگه های قاره امریکا را نام ببرید.

1- جلگه می سی سی پی در امریکای شمالی   

2- جلگه های آمازون  و پارانا در امریکای جنوبی

9- علت تنوع آب وهوا وپوشش گیاهی درقاره امریکا چیست؟ به کشیدگی این قاره از قطب شمال تا قطب جنوب

10- چه بخش هایی از قاره امریکا آب وهوای سرد وقطبی دارند؟ نواحی مجاور قطب شمال وکانادا در امریکای شمالی ونواحی مجاور قطب جنوب درامریکای جنوبی.

11- سواحل قاره امریکا چه نوع آب وهوایی دارد؟ آب وهوای معتدل اقیانوسی.

12- آب وهوای گرم ومرطوب درچه قسمت های قاره امریکا مشاهده می شود؟ اطراف خط استوا، امریکای مرکزی و جنوبی که پوشیده از جنگل های انبوه گرمسیری است.

13- الف) نام بیابان های معروف قاره امریکا را نوشته   ب)) بگویید چه نوع آب وهوایی دارند؟   ج))کدام مدارها از این بیابان ها عبور می کند؟

الف) بیابان نوادا در امریکای شمالی  و بیابان آتا کاما در امریکای جنوبی   ب)) آب وهوای گرم وخشک   ج) مدار رأس السرطان از بیابان نوادا   و مدار رأس الجَدی ازبیابان آتاکاما.

14- مهم ترین رود آمریکای شمالی چه نام دارد؟ به کجا می ریزد؟ اهمیت این رود را بیان کنید. رود می سی سی پی __ به خلیج مکزیک __این رود نقش مهمی در حمل ونقل کالا ومنابع وتجارت از طریق کشتیرانی دارد.

15- رود آمازون را به طور خلاصه معرفی کنید.

_ درمیان جنگل های استوایی درامریکای جنوبی قراردارد.

_ پرآب ترین رود جهان است.

_ به تنهایی برابر با ده رود بزرگ جهان آب دارد

_ به اقیانوس اطلس می ریزد

16- در رود آمازون چه جانورانی زندگی می کنند؟

ماهی های آب شیرین ، مارهای آبی  و  گربه ماهی های غول پیکر

17- چه قدر ازجمعیت جهان در قاره امریکا زندگی می کند؟ حدود 15درصد

18- بیشتر جمعیت قاره امریکا درچه مناطقی زندگی می کنند ؟  چـــــــرا؟ جلگه های حاصلخیز می سی سی پی ، بنادر  و شهرهای ساحلی به دلایل آب وهوای مناسب ، خاک های قابل کشت، آب و باران کافی، پوشش گیاهی سرسبز و ارتباط وحمل ونقل سریع وآسان .

19- مهم ترین گروه های نژادی قاره امریکا را نام ببرید.

بومیان  سیاه پوستان  سفیدپوستان – دورگه ها

20- بومیان امریکا به چه نامی معروفند؟ چه سرنوشتی داشته اند؟همان سرخ پوستانی هستند که کریستف کلمب آنها را هندی نامید .تاریخ امریکا حکایت از سال ها کشتار ورفتار خشونت آمیز وغیرانسانی اروپاییان مهاجر با آنها دارد. امروزه تعداد بسیارکمی از آن ها باقی مانده اند.

21- منشاء سیاه پوستانی که امروزه درقاره امریکا زندگی می کنند، کجاست؟ سیاه پوستان درواقع فرزندان و نوادگان بردگان افریقا یی اند که در دوران استعمار توسط اروپاییان به اجبار برای کاردر مزارع ومعادن به این قاره آورده شده اند.

22- ریشه ی سفیدپوستان امریکا کجاست؟   اروپائیان که بعد از کشف این قاره به طور گسترده به این قاره مهجرت کردند وبا ازبین بردن بومیان جایگزین آن ها شدند.

23- فرهنگ آنگِــــلوساکسون در کدام قسمت قاره امریکا غلبه دارد؟ چرا ؟ امریکای شمالی ( دو کشور ایالات متحده امریکا و کانادا) به علت مهاجرت انگلیسی ها به این بخش که زبان مردم آن انگلیسی است.

24- امریکای لاتین به کدام بخش از قاره امریکا گفته می شود ؟ چرا ؟ به امریکای مرکزی وجنوبی . به سبب مهجرت اسپانیایی ها وپرتغالی ها به این بخش که زبان مردم آن اسپانیایی و یا پرتغالی است.

25- دین مردم امریکا را توضیح دهید.  بیشتر مردم قاره امریکا مسیحی هستندکه در امریکای شمالی مذهب پروتستان  و در امریکای لاتین مذهب کاتولیک رواج بیشتری دارد . تعداد زیادی مسلمان نیز در قاره امریکا ( مخصوصا" کشور ایالات متحده امریکا) زندگی زندگی می کنند.

26- کشورهای امریکای شمالی(کانادا وکشور امریکا) را از نظر اقتصادی با کشورهای امریکای لاتین مقایسه کنید.

الف) ازنظر شرایط ، امکانات و منابع طبیعی تفاوت زیادی ندارند.

ب) امریکای شمالی جزء کشورهای پیشرفته وصنعتی جهان هستند ولی امریکای لاتین از نظر اقتصادی توسعه چندانی ندارند.

ج) کشاورزی و دامداری امریکای شمالی صنعتی وتجاری است ولی امریکای لاتین از شیوه ی سنتی فاصله ی زیادی نگرفته است.

د) امریکای شمالی تولید کننده وصادرکنندگان مهم محصولات صنعتی، ماشین آلات ، خودرو، موادشیمیایی و اسلحه است ولی امریکای لاتین بیشتر تولید کننده وصادر کننده یک یا دو نوع محصول کشاورزی ویا معدنی بصورت اولیه وخام هستند.

27- مهم ترین عوامل پیشرفت وتوسعه ی اقتصادی کشورهای امریکای شمالی را بیان کنید.

1-به کار گرفته شدن دانش ها ، مهارت ها وسرمایه های اروپائیان مهاجر

2- داشتن امکانات طبیعی زیادی مانند: معادن، منابع طبیعی، وسعت زمین های قابل کشت، رودهای پرآب و آب وهوای مناسب.

3- دور بودن از صحنه اصلی جنگ جهانی دوم که آسیب کمتری دید.

4- غارت منابع وثروت های کشورهای ضعیف.

5- جذب دانشمندان ومتخصصان سایر کشورها مخصوصا" کشورهای درحال توسعه.

( توجه: از عوامل بالا ، مورد دوم جزء عوامل طبیعی ، بقیه ی موارد جــــــــزءِ عوامل انسانی هستند.)

 

28- جذب دانشمندان ومتخصصان دیگر کشورها به وسیله امریکای شمالی چه آثاری دارد؟

الف)) موجب پیشرفت اقتصادی وصنعتی کشورهای امریکای شمالی گردیده   

ب)) کشورهای دیگر با وجود صرف هزینه های زیاد برای تحصیل متخصصان خود، ازکار وفکر آنها محروم شده وازنظر اقتصادی عقب افتاده اند.

29- علت رشدشهرها در کانادا و ایالات متحده امریکا چیست؟ به دلیل رونق تجارت داخلی وجهانی

30- بزرگترین شهر کشورامریکا چه نام دارد؟ واز چه جهاتی در جهان مشهور است؟ 

بندر نیویورک

1- مرکز تجارت جهانی است

2- با داشتن 50آسمان خراش رتبه اول جهانی را دارد.  

3- مرکز اصلی سازمان ملل متحد درآن قراردارد. 

4- مجسمه ی آزادی که نماد امریکاست ، درآن قراردارد.

31- چرا کشورهای امریکای لاتین ازنظر اقتصادی توسعه وپیشرفت چندانی نکرده اند؟

سلطه ی کشورهای استعماری- وجودعقاید وباورهای غلط بین مردم حکومت های استبدادی و وابسته به بیگانه

32- دومحصول استوایی امریکای لاتین را نام برده وکشورهای فعال درتولید این محصول را بیان کنید.

الف) قهوه و نیشــــــکـــر    ب) آرژانتین، برزیل، کوبا

33- کدام کشورهای امریکای لاتین ازنظر اقتصادی وضعیت نسبتا" بهتری دارند؟ برزیل، آرژانتین، ونِزوئلا و کلمبیا

34- چرا قاره امریکا توانسته است گردشگران زیادی را از سراسر جهان جذب کند؟ 

الف)) عوامل طبیعی ومحیطی مانند: تنوع زیستی، داشتن غارها، آبشارها، سواحل، رودها وجنگل ها

ب)) عوامل انسانی مانند: مراکزتفریحی، پارک ها، موزه ها، کاخ ها، مراکزخرید، مراکزعلمی وصنعتی و نمایشگاه ها

 

 

 درس بیست و چهارم                              

 

1-کوچکترین قاره جهان چه نام دارد؟

اقیانوسیه( استرالیا و جزایری را که در نزدیکی آن در اقیانوس آرام قرار گرفته) کوچکترین قارهٔ کره زمین است   . برخی دیگر استرالیا را قاره ای مستقل

 به حساب آورده اند. در هر صورت، استرالیا و اقیانوسیه، کم وسعت ترین

 و کم جمعیت ترین قار ه های مسکونی جهان هستند.

 

2-استرالیا واقیانوسیه در کجا واقع شده است؟

این قاره در منتهی الیه جنوب شرقی قارهٔ آسیا قرار دارد.. همان طور که

مشاهده می کنید، در واقع استرالیا، سرزمین اصلی قارهٔ اقیانوسیه است

 کههمچون جزیره ای پهناور در اقیانوس آرام واقع شده.

 

3- بیشترین جزایر استرالیا در کدام سمت این قاره قرار دارند ؟

نام مهمترین جزیره آن چیست؟

در شرق استرالیا در آب های اقیانوس آرام، جزایر بیشماری به صورت

 پراکنده وجود دارد. تعداد این جزایر به 20 تا 30 هزار می رسد. یکی از جزایر

 مهم و بزرگ اقیانوسیه، کشور نیوزیلند است.

 

4-استرالیا از نظر ناهمواری چگونه است؟

استرالیا تقریباً سرزمینی هموار است. فقط در شرق این کشور، رشته 

کوههایی به موازات ساحل کشیده شده است.

 

5-بزرگترین صخره مرجانی دنیا در کدام سمت استرالیا قرار دارد و

ویژگی و فواید آن چیست؟

در شمال شرقی استرالیا بزرگ ترین صخرهٔ مرجانی  دنیا، به شکل

 دیواری ازآب های اقیانوس آرام سر برآورده است. این صخره

 بیش از 2000 کیلومتر طول دارد و صدها نوع ماهی در اینجا زندگی میکنند. 

 در این منطقه، امکانات خوبیبرای گردشگرانی که از این صخرهٔ مرجانی بازدید می کنند 

 به وجود آمده است.

 

6-نیوزیلند (زلاند نو) چگونه کشوری است و بلندترین قله آن چه نام دارد؟

نیوزیلند، کشوری کوهستانی است. رشته کو ههای آلپ جنوبی در این

کشور، قرار دارند-----بلندترین قلهٔ نیوزیلند کوک نام دارد

 

7-جمعیت استرالیا نسبت به وسعت آن چگونه است و چه مقدار از آنان را بومیان تشکیل داده اند؟

استرالیا با وجود وسعت زیاد ( ٧ میلیون و ۶٨۶ هزار و ٨۵٠ کیلومترمربع)

جمعیتبسیار کمی (حدود 20 میلیون نفر)دارد. اکثریت جمعیت استرالیا

 و نیوزیلندرا مهاجران اروپایی )انگلیسی وایرلندی( تشکیل می دهند و درصد

 بسیارکمی ازجمعیت نیز بومیان هستند.

  

8-زبان و دین مردم استرالیا و نیوزیلند چیست؟

زبان رسمی استرالیاو  نیوزیلند ، انگلیسی است، اما به دلیل مهاجرپذیربودن، 

زبا نهای مختلفی در این کشور، تکلم می شود . استرالیا و نیوزیلند 

از کشورهای مسیحی محسوب می شوند،اگر چه پیروان سایر ادیان

نیزدراینکشورهازندگیمیکنند استرالیا و نیوزیلند توسط دریانورد بریتانیایی، 

جیمز کوک در سال1770 میلادی کشف شدند. استرالیا تا 

سال 1901 مستعمره بریتانیا)انگلستان( بود. مهاجران اروپایی 

که به این قاره وارد شدند نیز  

همانند مهاجران اروپایی در قاره آمریکا، با بومیان بد رفتاری نمودند

 و آنها را بهبند کشیدند. نیز در این کشورها زندگی می کنند. 

 

9-استرالیا و نیوزیلند از نظر اقتصادی چه وضعیتی دارند؟

 قارهٔ استرالیا دارای منابع و معادن فراوانی است.مهاجران اروپایی 

با انتقال سرمایه و فناوری های خود به این سرزمین ها،موجب 

پیشرفت های اقتصادی در این قاره شده اند.

 

10-استرالیا ونیوزیلند از نظر کشاورزی  ودامپروری  چه وضعیتی دارند؟

 

استرالیا تولیدکننده و صادرکنندهٔ بزرگ گندم در جهان است. 

همچنین باغ های انگور و مرکبات فراوانی دارد و کشاورزی در این کشور به روش 

صنعتی و بااستفاده از ماشین آلات، صورت می گیرد. استرالیا و 

نیوزیلند هر دو ازمراکز مهم پرورش دام در جهان اند و محصولات دامی 

به ویژه گوشت وپشم، از صادرات مهم این دو کشور است.

 

11-بنادر مهم استرالیا که از مراکز مهم صنایع کشتی سازی و صنایع شیمیایی هستند را نام ببرید.

سیدنی و ملبورن

 

12-چه عواملی سبب جذب گردشگران به استرالیا و نیوزیلند شده است؟

 

استرالیا و نیوزیلند به دلیل وجود سواحل طولانی و تنوع محیطی و

 گونه هایجانوری جاذبه های طبیعی زیادی برای گردشگران دارند و ساختن امکانات تفریحی و گردشگری باعث شده است که گردشگران بتوانند به خوبی

 از این محیط ها استفاده کنند.

  

 

 خدایا چنان کن سرانجام کار که تو خشنودباشی وما رستگار

 

.التماس دعا