معرفی سازمان کشورهای گروه( D8)

معرفی سازمان کشورهای گروه(  D8) --گروه هشت کشور مسلمان درحال توسعه که اندونزی، ( بقیه درادامه مطلب)


مقدمه
  
علیرغم این که آزادسازی تجاری و جهانی شدن اقتصاد، دو مشخصه اصلی نظام تجارت جهانی در عصر حاضر به شمار می روند، از اهمیت رویکرد به تشکل ها وسازمان های اقتصادی و تجاری بین کشورها کاسته نشده است. انگیزه هایی همچون توسعه تجارت ، نیل به منافع مادی ، همکاری های متقابل در زمینه های تجاری، اقتصادی و سیاسی ، تامین ملاحظات امنیتی و سیاسی از جمله عوامل روی آوردن به این گونه همکاری های گروهی هستند. پس از اتمام دور مذاکرات اروگوئه و تاسیس سازمان تجارت جهانی بعد دیگری به موارد فوق افزوده شده است،که شامل آماده سازی کشورها برای استفاده از فرصت ها و تجهیز آنان برای فایق آمدن بر مشکلاتی است که نظام جدید تجارت جهانی پیش روی کشورها و بالاخص کشورهای در حال توسعه گشوده است. از زمینه های نام برده شده می توان برای سهولت در پیوستن این کشورها به نظام جدید تجارت جهانی استفاده نموده و از مزایای این نظام در خصوص دسترسی به بازارها به نحو بهتر بهره برد.
  
سازمان کنفرانس اسلامی یکی از تشکل هایی است که به لحاظ سیاسی و اقتصادی دارای اهمیت ویژه ای میباشد. هرچند این سازمان در گذشته گام های مفید و مهمی در جهت افزایش همکاری های اقتصادی و تجاری در بین اعضا برداشته است، هنوز نتایج مورد انتظار در خصوص توسعه تجاری و همکاری های اقتصادی حاصل نشده است
  
بی تردید یکی از راه های افزایش همکاری ها در این سازمان، ایجاد بازار مشترک اسلامی است. برای رسیدن به این هدف و ایجاد زمینه و بستر مناسب برای فعالیت موثر ، استفاده از تشکیلاتی چون گروه هشت کشور اسلامی مفید بوده و می توان از پیوستن زیر گروه های کشورهای اسلامی چون اکو، شورای همکاری خلیج فارس و گروه هشت کشور اسلامی در جهت اهداف اقتصادی و تجاری سود برد و از تجربیات آنان استفاده نمود

 

.

فصل اول- معرفی گروه D8


   1-1. نحوه شکل گیری 
  
گروه هشت کشور مسلمان درحال توسعه که اندونزی، ایران، بنگلادش، پاکستان، ترکیه، مالزی، مصر و نیجریه در آن عضویت دارند، از جمله پیمان هایی است که به منظور ایجاد روابط مستحکم اقتصادی و تقویت نفوذ این کشورها در بازارهای جهانی و برقراری گفت وگو با هشت کشور صنعتی تشکیل گردیده است و پایه گذار آن نجم الدین اربکان نخست وزیر اسبق اسلام گرای ترکیه است که با سفر به کشور های عضو در تیرماه سال 1375 ، زمینه تأسیس این گروه را فراهم نمود. گروه کشورهای موسوم به D8در واقع از تشکیلات جانبی سازمان کنفرانس اسلامی است.
  
این کشورها با جمعیتی بالغ بر 980 ملیون نفر ، که هر کشور به جز مالزی دارای جمعیتی معادل 70 ملیون نفر است، دارای منابع طبیعی بسیار غنی میباشد، با این وجود به دلیل عواملی چون وقوع جنگ به اندازه کافی توسعه نیافته اند.
  
پس از یک سلسله نشست های مقدماتی ، نخستین اجلاس سران D8 با حضور سه رئیس جمهور و چهار نخست وزیر و یک وزیر خارجه با هدف تقویت همکاری اقتصادی میان کشورهای مزبور و برقراری گفتگو با گروه هشت کشور پیشرفته صنعتی G8 رسما در تاریخ 25 خرداد ماه 1376 ( 15 ژوئن 1997) در استانبول آغاز به کار کرد
   
   
   1-2. اهداف
  
در بیانیه منتشر شده در اولین اجلاس سران، اهداف اصلی، چگونگی همکاری و همفکری اعضای گروه، ایجاد امکان عضویت سایر کشورهای در حال توسعه، برقراری رابطه با سایر سازمان های بین المللی به ویژه سازمان کنفرانس اسلامی و نحوه انتصاب مدیر اجرایی آن به تصویب رسید.
  
از اهداف اصلی این تشکل می توان به موارد زیر اشاره کرد:
   -
توسعه اقتصادی و اجتماعی
   -
تقویت موقعیت کشورهای در حال توسعه در اقتصاد جهانی
   -
ایجاد تنوع و موقعیت های جدید در روابط بازرگانی


   -
تقویت حضور در تصمیم سازی در سطح بین المللی 
   -
ارتقای سطح زندگی مردم درکشورهای عضو ،
  
که اهداف فوق الذکر با تکیه بر اصول زیر می باشد:
  
صلح، گفتگو، همکاری، عدالت، تساوی و مردم سالاری.

 

ایران : اهداف کلی خود را در این سازمان به شرح زیر اعلام کرده است
   -
تقویت هرچه بیشتر نقش اسلام در میان اعضای گروه
   -
همکاری اقتصادی با کشورهای عضو در جهت تحقق اهداف اقتصادی نظام از طریق بهره گیری از امکانات گسترده آنها
   -
همکاری و همیاری با کشورهای عضو در عرصه سیاسی، فرهنگی و اقتصادی و تحکیم پیوندهای سیاسی
   -
همکاری و اتخاذ مواضع مشترک اقتصادی در میان کشورهای در حال توسعه مسلمان در عرصه روابط اقتصادی بین المللی 
   -
همکاری و هماهنگی در امور صنعتی و فناوری
   -
تحکیم پیوندهای سیاسی از طریق همکاری های همه جانبه 
   -
استفاده از تجارب کشورهای عضو در جهت رفع تنگناهای اجتماعی و اقتصادی و بهره گیری از گروه به منظور برخورد با تهدیدها و چالش های بین المللی.

    عضویت :

در این گروه برای دیگر کشورهای در حال توسعه که به اهداف و اصول آن پایبند باشند امکان پذیر است و مانعی نیز جهت عضویت آنان در سازمان های منطقه ای و بین المللی نخواهد بود.بر اساس تصمیمات اجلاس سران این هشت کشور که در 15 ژوئن 1997 در ترکیه برگزار شد، ساختار تشکیلاتی سازمان مزبور به شرح زیراست:


  
الف) اجلاس سران: به عنوان ارگان عالی متشکل از روسای جمهور و نخست وزیران، هر دو سال یک بار تشکیل جلسه می دهند. اولین اجلاس سران گروه در سال 1376( 1997) در استانبول، دومین اجلاس در سال 1377( 1999) در داکا، سومین آن در اسفند ماه 1379( 2001) در قاهره و چهارمین نشست سران در بهمن 1383( 2004) در تهران برگزار شد.
   
  
ب) شورای وزیران: این شورا به عنوان « رکن سیاسی» و تصمیم گیری با حضور وزرای خارجه هشت کشور سالی یک بار تشکیل جلسه خواهد داد. شورای وزیران تاکنون هشت اجلاس رسمی و چهار نشست غیر رسمی برگزار نموده است. هفتمین نشست رسمی وزرای خارجه در تاریخ 27 بهمن 82 به فاصله دو روز قبل از چهارمین اجلاس سران در تهران تشکیل گردید. هشتمین اجلاس رسمی وزرای خارجه نیز در تاریخ 6 مهر ماه 1383 در نیویورک برگزار شد.
  
ج) کمیته متشکل از کارشناسان ارشد هر کشور: به عنوان «رکن اجرایی و نظارتی» با حضور معاونان وزرای خارجه هشت کشور سالی دوبار برگزار می شود. کمیسیون نیز تعداد 17 اجلاس رسمی و دو اجلاس غیر رسمی و یک اجلاس ویژه داشته است. پانزدهمین نشست کمیسیون در تاریخ 26 بهمن 82 قبل از هفتمین نشست وزیران خارجه و چهارمین اجلاس سران در تهران تشکیل گردید . شانزدهمین نشست مزبور در تاریخ 21-20 تیر ماه 83 در تهران و هفدهمین نشست در تاریخ 6 مهر ماه 1383 در نیویورک برگزار شد. هجدهمین نشست کمیسیون مقامات ارشد، نیز در تاریخ دوم خرداد ماه 1384 در تهران برگزار گردید.
  
د) نحوه هماهنگی تصمیم گیری: کلیه تصمیمات در ارکان D8 بر اساس نظرسنجی جمعی اتخاذ می شود
  
هر یک از اعضای کیمسیون مقامات ارشد مسئول هماهنگی ملی در کشور خود خواهند بود.

 

 

به منظور انجام هماهنگی و حفظ تماس منظم بین کشورهای عضو، میزبان اجلاس فعلی به عنوان رئیس اجلاس بعدی عمل نموده و یک مدیر اجرایی برای هماهنگی امور گروه منصوب خواهد نمود. مدیر اجرایی نسبت به مکاتبه و ارتباط کارآمد بین کشورهای عضو، تسریع در تبادل اطلاعات و نظارت بر ارائه خدمات به جلسات اقدام خواهد نمود.
  
اجلاس سران با شرکت رؤسای دولت های کشورهای عضو و شورای وزیران امورخارجه در سال یکبار و اجلاس کارشناسان ارشد در سال دو بار برگزار می شود. رئیس اجلاس سران تا برگزاری اجلاس بعدی ریاست را کماکان به عهده خواهد داشت. وزرای خارجه این هشت کشور نیز شورای وزیران و رکن سیاسی گروه را تشکیل می دهد و نشست سالانه آنان قبل از اجلاس سران برگزار میشود. همچنین کمیسیون مقام های ارشد متشکل از مقام های ارشد وزارت خارجه هشت کشور عضو است و رکن اجرایی گروه را تشکیل می دهند. دومین اجلاس سران در نوامبر 1998 در داکا پایتخت بنگلادش برگزار شد.
  
در اعلامیه تصویب شده در اولین اجلاس سران، اهداف و انگیزه های این گروه تشریح شده است. این اعلامیه موارد متعدد همکاری را در برمی گیرد، ولی هدف اصلی همان توسعه اقتصادی و اجتماعی است که برای نیل به این اهداف انجام همکاری هایی در زمینه صنعت، تجارت، حذف موانع تجاری، استفاده از توانمندی ها برای اعتلای سهم این کشورها در تصمیم گیری های جهانی، توسعه کشاورزی، فقرزدایی، توسعه ارتباطات و اطلاع رسانی، انتقال علوم و تکنولوژی، مالیه، بانکداری، انرژی، محیط زیست …. پیشنهاد شده است
   
   1-3.
زمینه های همکاری 
  
همکاری و همفکری در قالب گروه D8 شامل تمامی زمینه ها از جمله هماهنگی و مشورتهای سیاسی در عرصه های بین الملللی می باشد در اولین اجلاس سران ،گروه های کاری زیر مشخص و مسئولیت هر یک از آنها به یکی از اعضا سپرده شد:
  
جمهوری اسلامی ایران: « اطلاعات و ارتباطات، علوم و فن آوری »
  
ترکیه: «صنعت، بهداشت و محیط زیست» 
  
مصر: «تجارت»
  
مالزی: « مالیه و بانکداری خصوصی سازی»
  
اندونزی: «فقر زدایی و توسعه منابع انسانی»
  
پاکستان: «کشاورزی»
  
بنگلادش: «توسعه روستایی»
  
نیجریه: «انرژی
»
  
زمینه های همکاری در گروه کاری تجارت که به مصر سپرده شده است عبارتند از ایجاد شرکت بازاریابی و بازرگانی بین المللی D8، ایجاد پایگاه اطلاعات تجاری، همکاریهای کشتیرانی، همکاریهای بانکی، همکاریهای گمرکی، موافقتنامه تسهیل تشریفات اعطای روادید به بازرگانان کشورهای عضو گروه ، همکاری در زمینه بنگاه های کوچک و متوسط.
  
بیانیه ای که در جریان دومین اجلاس سران گروه در داکا منتشر شد، نشانگر توجه جدی اعضا به مسائل اقتصادی جهان بود. به عنوان مثال گروه بر همکاری اقتصادی و فنی با سازمان ملل تاکید کرد و خواستار ایفای نقش دولت های عضو، در توسعه و مدیریت نهادهای مالی بین المللی شد. از سوی دیگر به صراحت بر لزوم هماهنگی اعضا با روند جهانی شدن تاکید گردید و همکاری و هماهنگی با سازمان تجارت جهانی امری در راستای منافع اعضای گروه دانسته شد. لذا می توان گفت که این سازمان در راستای همکاری های اقتصادی منطقه و با توجه به فرآیند کلی جهانی شدن اقتصاد تشکیل گردیده است. اما صرف نظر از بیانیه ها و اهداف ذکر شده باید دید که این گروه تا چه حد در دستیابی به اهداف خود موفق بوده است.
  
مهمترین نکته مثبت در مورد گروه دی هشت هدف از تشکیل آن است. نگاهی به تاریخچه فعالیت سازمان های منطقه ای نشان می دهد که این سازمان ها معمولاً با دو هدف تشکیل شده اند، اهداف ایدئولوژیک در یک سو و اهداف سیاسی، نظامی، اقتصادی و امنیتی در سوی دیگر. تاریخ نشان می دهد آن دسته از سازمان های منطقه ای که با اهداف صرف ایدئولوژیک تاسیس شده اند، در دستیابی به اهداف خود چندان موفقیتی کسب نکرده اند. نمونه عینی این مسئله پیمان ورشو است که نتوانست کشورهای بلوک شرق سابق را یکپارچه و همگون سازد، ولی در آن سو ناتو به علت آنکه در پس تشکیل خود هدف مهم تری را پیگیری می کرد، به نتیجه رسید. این هدف عبارت بود از ایجاد محیطی امن در اروپای غربی به منظور توسعه و رشد اقتصادی. گروه دی هشت نیز اهدافی اقتصادی دارد، ولی آیا صرف وجود چنین اهدافی برای موفقیت یک پیمان کافی است؟

«کارل دویچ» نظریه پرداز سیاسی عوامل زیر را برای ایجاد همگرایی در یک منطقه لازم می داند، مسلماً وجود این عوامل برای ایجاد یک پیمان موفق منطقه ای نیز ضروری است. این عوامل عبارتند از وجود نوعی طرز زندگی مشترک در همه کشورهای منطقه، نبود تخاصم و تعارض در باورها، فرهنگ ها، ارزش ها و مذهب و سنت این کشورها، وابستگی و منافع متقابل اقتصادی کشورهای عضو، وجود حداقلی از توانایی های سیاسی و اداری، تشابه نخبگان سیاسی آن کشورها و وجود عقلانیت در آنان و همچنین وجود حداقلی از شبکه های ارتباطی و مبادلاتی شامل شبکه های بزرگراه ها، قطار و هواپیما، گمرک و غیره.
   با توجه به نکات بالا و یادآوری نام هشت کشور عضو که در نقاط مختلف قاره های آسیا و آفریقا پراکنده هستند، مشکلات زیر بر سر راه همکاری گسترده آنان وجود دارد: ناآگاهی اعضا از توانمندی های اقتصادی یکدیگر، بعد مسافت و پراکندگی جغرافیایی، بی نیازی به کالاها و تولیدات یکدیگر و غیر ممکن بودن اقتصاد کشورهای گروه، وجود موانع تعرفه ای و غیر تعرفه ای، کمبود تسهیلات اعتباری برای تامین مالی، بهای صادرات یا واردات، کیفیت پایین کالاهای تولیدی، اختلافات داخلی و تیرگی روابط سیاسی برخی کشورهای عضو با همدیگر و ناهمگونی شدید توسعه اقتصادی این کشورها.
   شاید مناسب بود که سه کشور کلیدی گروه D8در آسیا یعنی پاکستان، ایران و ترکیه به هنگام تشکیل این سازمان به تجربه ناموفق «اکو» توجه می کردند. اکو که جانشین اتحادیه «آر. سی.دی»، بازوی اقتصادی پیمان ضد کمونیستی سنتو، محسوب می شد، به دنبال پیروزی انقلاب اسلامی ایران و نیز عدم حمایت آمریکا از آن کارآمدی وکارکرد سابق خود را از دست داد. زیرا کشورهای عضو فاقد حداقل شرایط لازم بودند. علاوه بر این به دنبال فروپاشی اتحاد شوروی و در راستای رقابت و تضاد و نه همکاری ایران و ترکیه در آسیای مرکزی تعداد اعضای اکو از سه به ده کشور رسید و همین مسئله شکاف های موجود در این پیمان را تشدید کرد و تحقق تمام مصوبات اقتصادی و سیاسی آن را به رویایی دست نیافتنی مبدل کرد.
   با توجه به آنکه همین مشکلات در سازمان دی هشت نیز وجود دارد، شایسته است که اعضا با درک دشواری های سازماندهی یک پیمان منطقه ای موفق به تجربه موفق ترین سازمان منطقه ای یعنی اتحادیه اروپا توجه کنند. این اتحادیه که در سال ???? و به دنبال سخنرانی وزیر خارجه وقت فرانسه «رابرت شومان» تشکیل شد، اولا کار خود را تنها با شش عضو آغاز کرد و به تدریج و پس از کسب موفقیت های کوچک اما پایدار اعضای خود را افزایش داد. علاوه بر این چنانچه از نام آغازین این اتحادیه یعنی «جامعه ذغال و فولاد اروپا» پیداست، هدف اولیه تنها همکاری در یک عرصه کوچک اقتصادی- زغال و فولاد- بوده است و طی مدت زمانی طولانی یعنی ? دهه به دیگر زمینه های همکاری اقتصادی و سیاسی توجه گردید. 
   به طوری که امروز شاهد دستاوردهای بزرگ این اتحادیه و وحدت رویه فضایی، اقتصادی، تجاری بازرگانی، سیاسی و اقتصادی آن هستیم. لذا شایسته است که کشورهای عضو گروه دی هشت نیز فارغ از صدور بیانیه های طویل و کشدار که در آنها بر همکاری در کلیه زمینه ها تاکید شده است، عرصه ای کوچک اما مهم را برای همکاری انتخاب کنند و تا زمان حل اختلافات خود و پیشبرد اهداف آغازین، از پذیرش اعضای جدید امتناع ورزند. امید است که توجه به این نکات موجب شود تا کشورهای عضو گروه دی هشت بتوانند نقش اقتصادی مهم تری را در سطح نظام بین الملل ایفا کنند.
   
   1-4. اقتصاد و ساختار تولید و تجارت 
   همان طور که قبلاً اشاره شد گروه D8، شامل هشت کشور مسلمان(اندونزی، ایران، بنگلادش، پاکستان، ترکیه، مالزی، مصر و نیجریه) می باشد. طبق تقسیم بندی بانک جهانی در گزارش های توسعه جهانی، می توان این کشورها را بر اساس شاخص های عمده اقتصادشان در سه گروه جای داد:
   - کشورهای صادرکننده نفت که شامل سه کشور اندونزی، ایران و نیجریه می شود.
   - کشورهای با درآمد متوسط که چهار کشور پاکستان، ترکیه، مالزی و مصر را شامل می شود.
  
- کشورهای کمتر توسعه یافته(ldc )که در میان این 8 کشور تنها کشور بنگلادش در این گروه قرار می گیرد

 

 1-4-1. ساختار تولید
  
با نگاهی به ترکیب تولید ناخالص داخلی این کشورها می توان به ساختار تولید و سهم بخش ها در اقتصاد این کشورها پی برد. در هر هشت کشور بخش خدمات، بیش ترین سهم را در ترکیب تولید ناخالص داخلی دارا می باشد. اما در ارتباط با نقش سایر بخش ها در بین این 8 کشور، تفاوت هایی وجود دارد. به طوری که در بین کشورهای صادرکننده نفت (اندونزی، ایران، نیجریه)، بخش صنعت بعد از بخش خدمات بیش ترین سهم را به خود اختصاص داده است.
  
در مورد کشور اندونزی تفاوت سهم بخش صنعت و کشاورزی زیاد بوده که خبر از اهمیت بخش صنعت در اقتصاد این کشور می دهد. لازم به ذکر است که سهم نسبی محصولات کارخانه ای از کل صنعت در این کشور بالا می باشد. ولی در مورد ایران و نیجریه سهم بخش صنعت مشابه و تنها اندکی بیش تر از سهم کشاورزی است و بیش تر فعالیت ها در بخش صنعت مربوط به استخراج نفت بوده و در واقع فعالیت غالب در بخش صنعت را تشکیل می دهد.
  
در میان کشورهای با درآمد متوسط(پاکستان، ترکیه، مالزی، مصر) به استثنای پاکستان، بخش صنعت مهم ترین بخش اقتصاد بوده و محصولات کارخانه ای بیش از نیمی از این بخش را در بر می گیرد. اما در پاکستان بخش پیشتاز، بخش کشاورزی می باشد. در کشور بنگلادش که جزو کشورهای کمتر توسعه یافته به حساب می آید بخش کشاورزی با وزنی حدود 2 برابر بخش صنعت مهم ترین بخش اقتصادی به حساب می آید.
  
بنابراین در این گروه، کشورهایی با اقتصاد تک محصولی وابسته به صادرات نفت و یا فعالیت های کشاورزی وجود دارد. تک محصولی بودن اقتصاد این کشورها باعث شده است که آنها در مقابل شوک های بین المللی و تغییرات نسبی قیمت های جهانی آسیب پذیر باشند و چنین عواملی تاثیرات زیانباری بر کل اقتصاد آنها داشته باشد. لازم به ذکر است که مدتهاست این کشورها به مشکلات ناشی از تک محصولی بودن، پی برده اند و سعی دارند که با متنوع کردن تولیدات خود، اقتصادشان را بازسازی کنند.
  
در کشورهای صادرکننده نفت، تا حدود زیادی، منابع لازم برای تحقق این هدف همانند پس اندازهای داخلی، سرمایه گذاری در رشته های مختلف تولیدی و ایجاد انگیزه لازم برای تغییرات به منظور داشتن آینده بهتر، فراهم شده است. که البته چنین زمینه هایی در کشورهای کمتر توسعه یافته(ldc) وجود ندارد. به طور کلی سهم بخش صنعت در کشورهای گروه هشت حدود 31% است که محصولات کارخانه ای تقریباً یک دوم آن را تشکیل می دهد، در حالی که در این گروه کشورها سهم کشاورزی حدود 25% می باشد.
   
   1-4-2.
ساختار تجارت
  
با وجود این که کشور بنگلادش جزو کشورهای کمتر توسعه یافته کشاورزی می باشد قاعدتاً بایستی اقلام صادراتی آن را، محصولات کشاورزی تشکیل دهد، ولی محصولات کارخانه ای 4/78 درصد اقلام صادراتی این کشور را تشکیل می دهد.
  
در کشورهای با درآمد متوسط ، به استثنای کشور مصر که در آن سهم سوخت در صادرات بالاترین رقم را به خود اختصاص داده است، سهم محصولات کارخانه ای بالاترین رقم اقلام صادراتی را تشکیل می دهد. اهمیت محصولات کارخانه ای در صادرات این کشورها نشان می دهد اگر کشورهای مزبور کیفیت محصولات خود را بهبود بخشند و بتوانند با استانداردهای بین المللی رقابت کنند شانس خوبی برای سود بردن از فرصت های جدید دسترسی به بازار خواهند داشت.
  
در کشورهای صادرکننده نفت عضو گروه هشت، به جز اندونزی که صادرات محصولات کارخانه ای سهم نسبتاً بالایی از اقلام صادراتی را به خود اختصاص می دهد، صادرات دو کشور ایران و نیجریه به نفت متکی می باشد که البته در سال های اخیر سعی شده است که به میزان زیادی از این اتکا کاسته شود.

در ارتباط با کشورهای با درآمد متوسط در گروه D8، میتوان گفت که محصولات کارخانه ای با سهمی بالای 55% از کل واردات مهم ترین اقلام وارداتی این کشورها را تشکیل می دهد.هنگامی که واردات این گروه از کشورها با ساختار صادراتی آنها مقایسه میشود می توان چنین نتیجه گرفت که کل ساختمان تجارت خارجی آنها تحت تاثیر محصولات کارخانه ای قرار دارد. در حقیقت این گروه کشورها در میان هشت کشور متنوع ترین ساختار تولید و تجارت خارجی را دارند و در مورد کشورهای صادرکننده نفت، نیز مهم ترین اقلام وارداتی محصولات کارخانه ای هستند. 
   
   1-5. واحدهای هماهنگی 
   در حال حاضر امور دبیرخانه ای D8 به صورت موقت و محدود در یک دفتر تحت عنوان واحد هماهنگی در استانبول انجام می شود. این دفتر با دو نیروی اصلی و دو نیروی پشتیبانی تحت نظارت مدیر اجرایی، وظایف محوله را به طور موثر و کارا انجام می دهد. ریاست گروه D8دوره ای بوده و با برگزاری چهارمین اجلاس سران در تهران ، ریاست گروه از مصر به مدت دو سال به جمهوری اسلامی ایران واگذار گردیده است. 


   
   فصل دوم -کلیات D8


   2-1.جغرافیا
   از نظرمختصات جغرافیایی این کشورها بین عرض های جغرافیایی ? 47 ?10- جنوبی تا ? 42 شمالی و طول های جغرافیایی ?30 ? 2 تا ? 58 ? 140 شرقی گسترده شده اند. این کشورها وسعتی بالغ بر 7539879 کیلومترمربع را دربرگرفته اند. پهناورترین کشور عضو این گروه اندونزی با 1904569 کیلومترمربع و کم وسعت ترین آن بنگلادش با 143998 کیلومترمربع است. با توجه به پراکنش جغرافیایی، شرایط اقلیمی این کشورها گوناگون بوده وبدین شرح می باشد:
  

 

همان طور که در نمودار فوق مشاهده می شود کشورهای اندونزی و ایران بیشترین سطح را در بین کشور های گروه D8 اشغال کرده اند. بحث کشاورزی در میان این کشورها به لحاظ شرایط محیطی، رشد چندانی نداشته مگر در کشورهایی که در مناطق استوایی قرار گرفته اند. نموداری که در پایین ارائه شده است صحت این موضوع را در بر دارد.

 

 

2-2. آمار جمعیتی
   براساس آمار منتشره در سال 2007، جمعیت کشورهای عضو گروه D8 1/940 میلیون نفر می باشد. اندونزی ، پاکستان و بنگلادش که از پرجمعیت ترین این اعضا هستند ، سهم چشمگیری در جمعیت این گروه دارند. کم جمعیت ترین کشور این گروه مالزی با 2/27 میلیون نفر است. نسبت جمعیت گروه D8 به کل جهان 14 درصد می باشد. 
   
   
   بررسی نرخ رشد جمعیت در این کشورها نشان می دهد که دارای نرخ رشد بیشتری نسبت به دیگر نقاط جهان بوده اند به طوریکه نرخ رشد جمعیت D8 برابر با 8/1 درصد و درجهان برابربا 18/1 درصد بوده است. دراین میان، بیشترین رشد جمعیت متعلق به نیجریه با 5/2 درصد و کمترین رشد متعلق به ایران و ترکیه با 2/1 درصد می باشد
.

 

 

در نمودار زیر نسبت جمعیت کشورهای D8 به جمعیت جهان نشان داده شده است.
   
  
تراکم جمعیت در این گروه بالاتر از میزان جهانی است که در این میان کشور بنگلادش بیشترین و کشور ایران کمترین میزان تراکم جمعیت را به خود اختصاص داده اند. بد نیست بدانیم که تراکم جمعیت در جهان 44.3 نفر، در حالیکه این میزان برای D8 124.7 نفر در کیلومتر مربع می باشد.

 

 

 

فصل سوم- معرفی کشورهای گروه D8


   3-1.
نیجریه
  
کشور نیجریه یکی از بزرگترین کشورهای آفریقایی و پرجمعیت ترین و از لحاظ جغرافیایی، اجتماعی و فرهنگی یکی از متنوعترین و به طور بالقوه یکی از ثروتمندترین آنهاست. با وجود اینکه این کشور دارای منابع طبیعی و انسانی فراوانی بوده و از بازار داخلی قدرتمندی برخورداراست اما به هر حال به مقدار زیادی بر روی بخش اقتصاد خارجی و به طور ویژه به درآمد نفتی حاصل از فروش و صادرات آن تکیه کرده است. بیش از 60 درصد از جمعیت این کشور به شغل کشاورزی مشغول میباشند که این خود باعث فراهم آمدن حجم عمده ای از منابع غذایی و ذخایر مواد خام و صادرات غیرنفتی گردیده است.کشور نیجریه در سال 1960 استقلال خود را بدست آورد .تاریخچة پس از استقلال این کشور همواره با عنادهای قومی منطقه ای و وجود تضاد میان قوانین نظامی و غیرنظامی همراه بوده است. کشور نیجریه در مرحله بازسازی و تعدیل و هماهنگی اجتماعی و اقتصادی قرار دارد. وضعیت حاکم بر کشور نیجریه باعث افزایش جمعیت 2/3 درصدی، کاهش میانگین سنی عمر به 51 سال و محدود شدن نرخ سواد کشور در میان اشخاص بالغ (چه زن، چه مرد) به 31/54 درصد گردیده است.
  
بر طبق شاخص توسعه بشری، کشور نیجریه در میان 160 کشور جهان در رتبة 129 قرار دارد. ساختار اداری فدرال در 21 ایالت کشور نیجریه شکل گرفت. کشور نیجریه به تعداد 3 ایالت و در سال 1975 به 19 ایالت تجزیه گردید. نظام حکومتی فدرال نیجریه بر تمرکز قدرت مرکزی بر ایالتهای فدرال و ارتش (نیروی نظامی) و تجزیه همسان کشور به ایالتهای کوچک که خود نماد رهایی و نجات گروه های قومی و نژادی نیجریهای میباشد استوار گردیده است.
  
تنوعات قومی و نژادی به معنای واقعی آن در کشور نیجریه وجود دارد چرا که در این کشور بالغ بر 250 گروه قومی تمرکز یافته اند. از جمله مهمترین و بزرگترین تنوعات قومی کشور نیجریه می توان به 3 قوم Yoruba ، Ibo و Hausa ِ Fulani در شمال کشور اشاره نمود. لازم به ذکر است که 50 درصد از جمعیت کشور نیجریه را مسلمانان، 35 درصد از جمعیت را مسیحیان و 15% باقی مانده آن را روح گرایان تشکیل میدهند.
  
در قانون اساسی کشور، فعالیتهای مختلف نیجریه ای ها در جهت رشد و توسعة فرهنگ کشور مورد توجه قرار گرفته و از جانب دولتهای نظامی و غیرنظامی کشور حمایت میگردد اما با این وجود سیاست فرهنگی غنی در خصوص ایالتهای این کشور عرضه نگردیده است. از جملة دستورالعمل های مشخص سیاست فرهنگی کشور نیجریه می توان به موارد ذیل اشاره نمود:
   -
تجزیه و تحلیل و درک زندگی فرهنگی نیجریه ای، ارزشهای فرهنگی و برآورده نمودن نیازها و انتظارات فرهنگی مردم
   -
تأیید و تصدیق ارزشهای فرهنگی اصیل و میراث فرهنگی کشور
   -
تجلّی هویت فرهنگ ملی و حمایت یکسان از هویتهای فرهنگی قومیت های مختلف کشور
   -
توسعة زیرساختهای فرهنگی و ارائه فنآوریهای جدید در فعالیتهای فرهنگی کشور
   -
برقراری ارتباط میان فرهنگ و آموزش و همچنین میان آموزش و صنایع فرهنگی گوناگون بالاخص رسانه های گروهی کشور
  
سیاست فرهنگی ملی کشور نیجریه عموماً به عنوان ابزاری در جهت ارتقاء هویت ملی و برقراری اتحّاد و ارتباط میان فرهنگهای مختلف نیجریه ای و آفریقایی موجود در کشور میباشد و این در حالی است که سیاست فرهنگی دولت های فدرال بر تأیید، تصدیق و رشد و توسعه فرهنگ های قومی خاص موجود در کشور استوار گردیده است.

 3-2. بنگلادش
   کشور بنگلادش در شمال شرقی جنوب آسیا واقع شده است. این کشور بعد از جنگ آزادی بخش سال 1971 به کشوری مستقل تبدیل گردد . این کشور از سه طرف شمال، غرب و شرق با کشور هندوستان ، از جهت جنوب شرقی با کشور برمه و از جانب جنوب با خلیج بنگال دارای مرز مشترک میباشد.بنگلادش کشوری ساحلی است که دارای شش فصل در طول سال میباشد.یعنی هر دو ماه نمایندة یک فصل میباشند. تراکم جمعیت در بنگلادش بالاست بطوری که در هر کیلومتر مربع از خاک این کشور 755 نفر سکونت دارند. جمعیت این کشور بالغ بر 120 میلیون نفر میباشد که تقریباً نیمی از جمعیت متعلق به زنان کشور است. بیشتر زمین های این کشور زمین های قابل کشت میباشند در نتیجه 68/5 از جمعیت این کشور کشاورز هستند.79/5درصد از مردم این کشور یعنی 68000000 نفر در روستا زندگی میکنند. . ساکنین اولیة این کشور اغلب از قبایل آسیایی میباشند که بعدها اقوامی از هندغربی نیز به این اقوام ملحق گردیده اند. به تدریج با گذشت زمان مردمی از قبایل دیگر مثل سیاهپوستان، مغولها و... یکی پس از دیگری به این سرزمین مهاجرت نمودند. در برهه ای از زمان ازدواج های نژادی مختلف منتج به پیدایش نژاد جدیدی تحت عنوان بنگالی گردید. زبان این کشور نیز پس از پیدایش نژاد بنگالی زبان این کشور به صورت فرم جدیدی تحت عنوان زبان بنگالی درآمد که امروزه زبان ملی و همچنین زبان ایالتی این کشور محسوب میگردد. قبایل مختلف با وجود زبان رسمی بنگالی هر یک با زبان های محلی خود به تکلم میپردازند . 
   افراد تحصیل کرده کشور بنگلادش قادر به تکلم به زبان های انگلیسی، هندو، اردو و عربی میباشند. مذهب اکثریت مردم این کشور اسلام است و مذاهب دیگر چون هندو، بودایی و مسیحیت در اقلیت قرار دارند. بدین ترتیب از تعداد کل جمعیت کشور 88/3 درصد مردم مسلمان 5/10 درصد هندو و 6/0 درصد بودایی و 3/0 درصد مسیحی هستند.
   با وجود اقوام مختلف در کشور، دولت بنگلادش دولتی وحدت طلب میباشد. اولین قانون اساسی کشور بنگلادش با یک سیستم پارلمانی در سال 1972 به تصویب رسید. در سال 1975 قانون اساسی اصلاح یافته و سیستم ادارة کشور به جمهوری تغییر یافت. 
   فرهنگ کشور بنگلادش در جامعه ای با ساکنین آسیایی پایه ریزی گردید، بعدها با ورود قبایل متهاجم، نژاد های گوناگون و فرهنگ های مختلف پدید آمد. عقاید مذهبی حکمرانان کشور نقش بسیار مهمی در شکل گیری و توسعة فرهنگ کشور بنگلادش داشته است . با اینکه فرهنگ کشور بنگلادش تمامی عناصر قابل پذیرش نظیر (مذهب و غیره) را در طول فرآیند درازمدت رشد خود پذیرفته امّا بعد از جنگ آزادیبخش سال 1971 به یک حکومت غیرمذهبی مبدّل گردید. کشور بنگلادش دارای تعداد متعددی فرهنگ های بومی در سراسر حیات ملّی خود میباشد که همه روزه در فعالیت های روزانة مردم مشاهده میگردد. بررسی این قبیل فرهنگ های بومی و تنوعات گسترده موجود در آن در جهت بدست آوردن تصویر مشخص از فرهنگ کشور بسیار کارآمد میباشد.
   
   3-3. پاکستان
   جمهوری اسلامی پاکستان یکی از کشور های جنوب آسیاست که در همسایگی ایران، افغانستان، چین و هند قرار دارد. پایتخت آن اسلام آباد است و بزرگترین شهر آن کراچی است. مردم پاکستان به زبان اردو سخن می گویند.پاکستان هفت استان دارد: بلوچستان، سر حد شمالی، سند، پنجاب، مناطق شمالى، مناطق قبیلهاى، کشمیر آزاد و اس?مآباد پاکستان ششمین کشور پرجمعیت جهان است و دومین کشور پرجمعیت در بین کشور های مسلمان. این کشور تا سال 1947 تحت سلطه انگلیس بود. در سال 1956 در این کشور جمهوری اسلامی اعلام شد. پاکستان تاریخی غنی دارد و طی سالیان قومیت های مختلفی چون سیک، عرب، افغان، ترک، بلوچ و مغول به آن کوچ کرده اند. این کشور بیش از پنج هزار سال تاریخ دارد. در قرن 18 میلادی انگلیسی ها آن را تحت سلطه خود در آوردند و به عنوان بخشی از هند قرار دادند. پس از آنکه در سال 1947 این کشور اعلام استقلال کرد جدال های هند با پاکستان هم آغاز شد. این دو کشور در سال های 1947 تا 1948 و در سال 1965 بر سر مالکیت کشمیر با هم جنگیدند و این دعوا تا امروز هم ادامه دارد. جنگ سوم بین این دو کشور در سال 1971 روی داد که نتیجه آن جدایی بخش شرقی پاکستان و اعلام موجودیت کشوری به نام بنگلادش بود.

 

 آب و هوای این کشور گرم و بیابانی است. در شمال و شمال غربی آن جغرافیای کوهستانی حاکم است. منابع وسیع گاز طبیعی، اندکی نفت، زغال سنگ نامرغوب، سنگ آهن، مس، نمک و سنگ آهک همه آن منابعی است که زمین در اختیار پاکستانی ها قرار داده است. امید به زندگی دراین کشور برای مردان 62.73 سال و برای زنان 64.83 سال است. یک دهم درصد از بزرگسالان این کشور HIVمثبت هستند . 
   97 درصد مردم آن مسلمان، (77 درصد سنی) و بقیه هندو و مسیحی هستند. قانون اساسی آنها بر اساس قانون انگلستان نوشته و قوانین اسلامی به آن افزوده شده است. پاکستان کشوری در حال توسعه است که طی چند دهه اخیر از ناهماهنگی های سیاسی داخلی رنج می برد. به همین دلیل و به دلیل بروز فجایع طبیعی فراوان در این کشور از جمله زلزله، در طی این سال ها اقتصاد آن نتوانسته به رشد چشمگیری دست یابد. تورم یکی از مهمترین معضلات پیش روی دولتمردان این کشور است. 24 درصد از مردم آن زیر خط فقر زندگی می کنند و 6.5 درصد از مردم بیکار هستند.
   پنبه، گندم، برنج، شکر، میوه، سبزیجات، شیر، تخم مرغ و گوشت گوسفند مهمترین محصولات کشاورزی این کشور هستند. پوشاک و منسوجات، دارو، کاغذ، کود، میگو و مصالح ساختمانی مهمترین محصولات صنعتی این کشورند. 
   
   
   
   3-4. اندونزی
   کشوری است دارای حکومت جمهوری که ازمجموعه ای جزایر (قریب 3000 جزیره بزرگ و کوچک ) تشکیل یافته است .اندونزی در جنوب شرقی آسیا در اقیانوس کبیر قرار دارد و خط استوا از وسط این جزایر میگذرد. از قدیم این نامها بر مجموعه جزایر اندونزی اطلاق شده : 1- نوسنتارا مرکب از «نوسا» بمعنی جزایر یا وطن و «انتارا» به معنی بین و شاید مقصود از آن جزایر یا وطن میان دوقاره یعنی آسیا و استرالیا و بین دو اقیانوس ساکن و هند است . 2 اینسولیند بمعنی جزایر هند. 3- جزایر مالایا. 4- جزایر هند شرقی 5- قدمای عرب و هم اکنون برخی از آنان جاوه را بر مجموعه جزایر اندونزی از باب اطلاق جزء بر کل اطلاق کرده اند. 6- اندونزی که مرکب از دو کلمه «اندو» محرف هندو و «نیزی» جزایر است. این کلمه از سال 1850م متداول شده است . معرب آن «اندونسیا» است. جزایر بزرگ و معروف آن عبارتند از: سوماترا ، جاوه ، جزایر سولاوزی ، جزایر ملوک و بالی. علاوه براین قسمت عمده جزیره کالیمانتان ، برنئو و قسمت غربی گینه جدید بنام ایریان و نیمه غربی جزیره تیمر جزء این کشور است. اوضاع طبیعی : در جزایر اندونزی یک رشته کوه های آتشفشانی از مغرب به مشرق کشیده شده و جلگه های ساحلی آن در کنار دریا باریک و کم وسعت است . این کوه ها اغلب دارای قلل متعدد آتشفشانی و برخی از آنها روشن است .خاک جزایر اندونزی چون در بیشتر جاها از لایه های آتشفشانی تشکیل شده حاصلخیز و برای کشت انواع محصولات استوایی استعداد دارد. آب و هوای اندونزی گرم و مرطوب است و باران در آن فراوان می بارد و رود های پرآب و متعدد ولی کم عرض در آن جاری است .
   مردم اندونزی از شاخه های نژاد زردند که با اقوام زردپوست جنوب آسیا اختلاط پیدا کرده اند. در سراسر اندونزی قریب 131 قوم مختلف زندگی می کنند. 
   زبان مردم اندونزی مالایایی است و زبان هلندی نیز بر اثر تسلط چند صدساله هلند در این کشور رایج است و نیز زبان های محلی در جزایر مختلف معمول است بیش از 95 میلیون نفر از مردم اندونزی مسلمان و دو میلیون مسیحی و عده ای نیز پیرو دین بودا و برهمااند.

 

پایتخت اندونزی جاکارتا با 3 میلیون نفر جمعیت در جزیره جاوه است . و شهر های مهم آن سورابایا ،باندونگ ،سمارنگ ،جوک جاکارتا ، مدان. بمناسبت وجود زمین های حاصلخیز و وفور باران کشاورزی این کشور دارای رونق فراوان است بطوری که در برخی از جاها سالی سه مرتبه محصول از زمین برداشته میشود. قریب 70 درصد مردم به کار کشت و زرع اشتغال دارند. محصولات عمده اندونزی برنج ، ذرت ، سیب زمینی ، نخود، باقلا، نیشکر، چای ، کاکائو، قهوه ، نارگیل ، گنه گنه ، موز، نیل و اقسام ادویه از قبیل فلفل ، میخک ، دارچین ، جوز، زنجبیل و جز آنهاست . در قرون اخیر ادویه اندونزی باندازه ای در جهان شهرت داشته که این جزایر را جزایر ادویه می گفته اند. قسمت بیشتر اندونزی پوشیده از جنگل است واز آن اقسام چوبها و میوه های جنگلی بدست می آید 
   معادن مهم اندونزی ، عبارتند از: نفت ، زغال سنگ، قلع، نیکل ، منگنز، نمک و اورانیوم . استخراج نفت در این کشور رونق دارد در سال 1963م . 3/22 میلیون تن نفت از معادن آن استخراج شده است . صنایع اندونزی بسیار جوان است و از سال 1930 به ایجاد کارخانه های متعدد از قبیل کارخانه تصفیه شکر، بافندگی ، کشتی سازی ، کاغذسازی ، تهیه نوشابه ، روغن نباتی ، صابون سازی و لاستیک سازی اقدام شده است . سرزمین اندونزی درنخستین قرون میلادی تحت نفوذ کاهنان هندی و بودایی و تمدن هندی قرار گرفت . امپراتوری های محلی که از قرن هفتم میلادی به بعد در این سرزمین تشکیل شد بستگی نزدیک با آیین های هندی و بودایی داشت . اسلام از قرن سیزدهم میلادی بتوسط سوداگران مسلمان از جانب هند وارد این جزایر شد و بتدریج سایر ادیان را تحت الشعاع قرار داد. در قرن شانزدهم میلادی که بازرگانان پرتقالی به اندونزی آمدند، این سرزمین به چندین حکومت ضعیف منقسم شده بود. در اواخر همین قرن شرکت هند شرقی هلند، پرتغالیها را بیرون راند. از این تاریخ تا سال 1798م . اندونزی عرصه فعالیت های این شرکت بود. دراین سال شرکت مزبور منحل شد و اندونزی تحت حکومت مستقیم هلند درآمد. در اواخر قرن نوزدهم بر اثر بدرفتاری های عمال دولت هلند احساسات ضدهلندی در این جزایر گسترش یافت ولی دولت هلند در مقابل آزادیخواهان و استقلال طلبان سختگیری نشان می داد تا اینکه در جنگ جهانی دوم دولت ژاپن اندونزی را اشغال کرد و حکومتی به ظاهر ملی در آن ایجاد نمود که تا سال 1945م ادامه داشت . در طی جنگ نهضت جمهوری خواهان روزبروز تقویت یافت تا آنجا که مقارن شکست ژاپن از دول متفق جمهوری خواهان سراسر جزایر جاوه و سوماترا را از دست حکومت دست نشانده ژاپن خارج ساختند ولی قوای متفقین که قسمت عمده آن را قشون هندی بریتانیا تشکیل می داد به پشتیبانی دولت هلند، با قوای جمهوری خواهان به جنگ پرداختند تا سرانجام مذاکرات دولت هلند وملیون به نتیجه رسید و قراردادی بسته شد که بموجب آن در سال 1949م . می بایستی اتحادیه ای از هلند، و دولت متحده اندونزی تشکیل می شد ولی قبل از اینکه این قرارداد بمرحله اجرا گذاشته شود بار دیگر بین دو طرف جنگ واختلاف درگرفت تا اینکه در دسامبر 1949م . اساسنامه اتحادیه هلند با جمهوری متحده اندونزی بمرحله اجرا درآمد و در سال 1956م . اتحادیه هلند بااندونزی از بین رفت 
   اندونزی از نظر مواد معدنی و نفت ، گاز طبیعی ، قلع ، نیکل ، زغال سنگ، بوکسیت و مس نیز ثروت فراوانی دارد، ولی به دلیل جمعیت زیاد نسبتا فقیر است. بیش از 50% مردم این کشور زارعین معیشتی هستند و برنج محصول اصلی به شمار میرود. ولی هم کشاورزان مزارع بزرگ و هم روستاییان مقادیر زیادی لاستیک ، چای ، قهوه ، تنباکو و ادویه صادراتی تولید میکنند.
   بخش صنعت بیشتر به فرآوری مواد معدنی و محصولات کشاورزی میپردازد. اندونزی در دهه 1980 و اوایل دهه 1990 به میزان رشد اقتصادی بالایی دست یافت.توریسم از منابع مهم درآمدهای ارزی اندونزی به شمار می رود.

 

 3-5. مصر
   کشور مصر در شمال قاره آفریقا و در کنار دریای مدیترانه و سرخ قرار دارد و وسعت آن از لحاظ بزرگی، بیست و هشتمین کشور جهان محسوب می شود. مرزهای این کشور از غرب به لیبی و از شرق به دریای مدیترانه و دریای سرخ و از شمال به فلسطین اشغالی و از جنوب به سودان محدود می شود. 
   هوای مصر تقریباً در تمام فصل ها غبار آلود است. علاوه بر گرد و غبار، ذرات معلق شن نیز هوای بیابانی مصر را همراهی می کنند. آب و هوای مصر در نقاط مختلف متفاوت است در تابستان در صحراها هوا گرم و در سایر نواحی خشک و مرطوب است .کانال سوئز یکی از مهمترین کانالهای ارتباطی جهان به شمار می آید این کانال دریای مدیترانه را به دریای سرخ مرتبط می کند.از نظر پراکندگی جمعیت در مصر ، 47 درصد در شهرها و 52 درصد در روستاها اسکان دارند، در بعد فرهنگی تنها 44 درصد از مردم مصر با سواد هستند و 56 درصد باقی بی سوادی می باشند که در میان بیسوادان 21 درصد زن و 42 درصد مرد وجود دارد. 
   نژاد مردم مصر از قرنها پیش یعنی از زمان فراعنه بیشتر سفید پوست و از نژادهای (مصری، بدوی و نوبه ای) بوده اند، نژادهای مختلف در مصر وجود ندارند و غالب مردم مصر از نژاد «سامی» هستند. بافت جمعیتی در مصر روستایی و شهری است که وجه تمایز آن را فرهنگ روستا مشخص می کند. همچنین شهرهای دور از مرکز تا اندازه ای همچنان متأثر از فرهنگ بومی مربوط به خود هستند. لذا مردم مصر با یکدیگر روابط عاطفی خوبی دارند. زبان و خط طبق قانون اساسی آن کشور عربی است جمهوری عربی مصر از لحاظ وسعت، موقعیت جغرافیایی، تعداد جمعیت و پیشرفت مهمترین کشور عربی و مصر از نظر تاریخی از کشورهای با قدمت تاریخی است.
   فرهنگ مصر فرهنگی اسلامی و غنی است که از زمانهای قدیم دانشمندان و اندیشمندان بسیاری در معروفترین دانشگاه مصر دانشگاه الازهر فعالیت داشته اند. مصر تنها کشور عربی است که اقتصاد آن نسبت به دیگر کشورهای عربی و آفریقایی پیشرفت چشمگیری داشته است. اکثر جمعیت مصر کشاورز می باشند که در دره و یا دلتای نیل که قابل کشاورزی است، زندگی می کنند. مهمترین نقش تعیین کننده از عوامل طبیعی و جغرافیایی در مصر، کانال سوئز است. موقعیت جغرافیایی و شرایط اقلیمی مصر سبب شده این کشور در منطقه خاورمیانه و قاره آفریقا نقش مهمی ایفا نماید. از دیگر مشخصه های عمده مصر، رود نیل است که بر بسیاری از جنبه های زندگی مردم از جمله سیاسی، اقتصادی و حتی نظامی، تأثیر گذاشته است. 


   3-6. مالزی
   مالزی کشوری است در جنوب شرقی آسیا که پایتخت آن کوالالامپور می باشد.مرکز حکومت و وزارت خانه های این کشور در شهر جدید پوتراجایا (پایتخت اداری) این کشور واقع است. مالزی عضو سازمان ملل متحد و اتحادیه کشورهای همسود می باشد. این فدراسیون شامل سیزده ایالت در جنوب شرقی آسیا است. نام "مالزی " زمانی که فدارسیون مالیا ؛ سنگاپور، ساباح و ساراواک یک اتحادیه متشکل از ?? ایالت را تشکیل دادند انتخاب شد. در سال ???? سنگاپور از مالزی جدا شد و به کشوری مستقل تبدیل گردید. مالزی شامل دو ناحیه جغرافیائی است که توسط دریای چین جنوبی از هم جدا می شود:
   ·شبه جزیره مالزی یا مالزی غربی که بر روی شبه جزیره مالایی قرار دارد و از شمال با تایلند مرز خشکی دارد و از طریق جاده شوسه جوهور از جنوب به سنگاپور متصل می گردد. این کشور شامل سلطان نشینهای جوهور ، کداه ، پاهنگ ، نگری سمبیلان ، کلانتان ، پراک ، سلانگور ، پرلیس و ترنگانا بوده و دو ایالت آن تحت ریاست فرمانداران ملاکا و پنانگ و دو منطقه فدرال پوتراجایا و کوآلالامپور قرار دارد. 
   ·بورنئوی مالزی یا مالزی شرقی که بخش شمالی جزیره بورنئو را اشغال نموده و ضمن داشتن مرز با اندونزی ، تحت حکومت سلطان نشین برونئی قرار دارد. مالزی شرقی شامل ایالات ساباح و ساراواک و حوزه فدرال لابوآن می باشد.

 

اگرچه از لحاظ سیاسی این ناحیه تحت اشغال مالایی ها قرار گرفته، اما جمعیت جدید مالزیایی با وجود اقلیتهای چینی و هندی یکدست نیست. سیاست های مالزی برای بیان ماهیت ادعاشده مشاوره ای آن ذکر شده است و سه حزب اصلی تشکیل دهنده ناسیونال باریسان ، هریک عضویت خود را به یکی از گروه های نژادی محدود ساخته است. تنها تنش عمده مشاهده شده در این کشور، از زمان استقلال آن تا کنون، شورشهای نژادی ??می در آستانه مبارزه انتخاباتی و بر اساس موضوعات نژادی بوده است. با این وجود، مالزی به عنوان الگویی از هماهنگی نژادی به حساب می آید.
   کوه کینابالو با بلندی 4100 متر، بلندترین نقطه در آسیای جنوب شرقی است. لاک پشت های بسیار بزرگ و گونه های زیبای ارکیده از جانداران شاخص این کشور هستند. درختان کائوچوی بسیاری در جنگل های این کشور وجود دارد که مردم شیره های آن ها را برداشت می کنند. کاکائو، آناناس و الوار از دیگر فراورده های طبیعی این کشور است که صادر می شود.
   مردم مالزی از نژاد مالی هستند که بخشی از نژاد خاکستری را تشکیل می دهند که در اثر مخلوط شدن با نژاد زرد در طول تاریخ با چشمانی مورب و صورتی گندمگون مایل به تیره، نمایانگر اختلاط نژادی با مردم سیلان، هند و چین است. بخشی از مردم مالزی با مائوری های ساکن جزیر ه های اقیانوسیه نیز مخلوط شده اند. زبان رسمی این کشور مالائی می باشد اما زبان انگلیسی به صورت گسترده در محاورات استفاده میگردد. سایر زبانها مانند مانداریان - تامیل و پنجابی نیز متداول می باشد.
   
   
   
   
   
   3-7. ایران
   ایران کشوری در جنوب غربی آسیا و در منطقه خاورمیانه است. نام رسمی آن جمهوری اسلامی ایران و پایتخت آن تهران است.
   در شمال با جمهوری آذربایجان، ارمنستان، و ترکمنستان؛ در شرق با افغانستان و پاکستان؛ و در غرب با ترکیه و عراق مرز زمینی دارد و همچنین دارای مرز دریایی در شمال با دریای خزر و در جنوب با خلیج فارس و دریای عمان است، که دو منطقه نخست از مناطق مهم استخراج نفت و گاز در جهان هستند. ایران به واسطه قرار گرفتن در منطقه میانی اوراسیا دارای موقعیتی راهبردی است. ایران یک قدرت منطقه ای در جنوب غربی آسیا است و جایگاه مهمی را در اقتصاد جهانی به دلیل در اختیار داشتن صنعت نفت، صنعت پتروشیمی و گاز طبیعی برای خود بدست آورده است.
   ایران از لحاظ آب و هوایی یکی از منحصر به فردترین کشورهاست.اختلاف دمای هوا در زمستان میان گرمترین و سردترین نقطه گاهی به بیش از 50 درجه سانتی گراد می رسد. به طور کلی ایران در منطقه ای قرار گرفته است که از دید بارندگی در سطح نیمه خشک و خشک قرار می گیرد.

    3-8.ترکیه
   این کشور از نظر استراتژیکی اهمیت به سزایی دارد، زیرا حلقه ی رابط بین اروپا و آسیا می باشد. فلات مرکزی آناتولی در شمال و جنوب و شرق، توسط سلسله جبال آناتولی محصور شده، و قله آرارات با ارتفاع 5165 متر در شرق این فلات واقع شده است. سواحل شمال، جنوب و غرب ترکیه، دارای آب و هوای مدیترانه با زمستانهای کوتاه و معتدل، وتابستانهای گرم و طولانی است. قسمتهای مرکزی ترکیه، خشک ولم یزرع بوده و میانگین بارش سالانه آن، کمتر از 25 سانتی متر است. علاوه بر دامپروری، کشاورزی نیز درآن معمول است و محصولات عمده آن عبارتند از: گندم ـ جو ـ تنباکو ـ زیتون ـ نیشکر ـ چای ومیوه. ترکیه از لحاظ تولید آهن ـ فولاد ـ کروم ـ زغال سنگ و لیگنیت در خاورمیانه، موقعیت والایی دارد
   ترکیه یکی از پیشروترین کشور های در حال توسعه در زمینه اقتصاد و فناوری است. توسعه این کشور به ویژه در سال های اخیر، شتاب رشد بالاتری را تجربه کرده است. فضا یکی از زمینه هایی است که ترک ها برای رشد اقتصاد، علم و فناوری در کشور خود بر روی آن حساب ویژه ای باز کرده اند. در بعد اقتصادی، ترکیه به توسعه خدمات مخابراتی ماهواره ای خود می اندیشد و در بعد دانش و فناوری، برنامه ساخت ماهواره های کوچک و متوسط را با همکاری سایر کشورها دنبال می کند. رابطه نزدیک با اتحادیه اروپا و همچنین عضویت در ناتو، مسیر ترکیه را در کمک گرفتن از کشور های پیشرفته هموار کرده است.
  

 ترکیه کشوری است مسلمان، با موقعیت راهبردیِ جغرافیایی و سیاسی. این کشور به لحاظ جغرافیایی نقش یک پل بین اروپا و آسیا را ایفا می کند و علی رغم عدم توفیق در عضویت دائم در اتحادیه اروپا، دارای پیوند های قوی سیاسی، اقتصادی و نظامی با جهان غرب است .
   ترکیه کشوری است با فرهنگی غنی، مردمی اصیل و طبیعتی زیبا و متنوع. این سرزمین زیبا همچنین به عنوان مهد بسیاری از تمدن ها در طول تاریخ شناخته شده است. در نتیج? موقعیت جغرافیایی این کشور، ترکیه در واقع به عنوان پل ارتباطی شرق و غرب ایفای نقش نموده است و ملت ترکیه دائماً با فرهنگ های بسیاری در ارتباط بوده اند. در طی قرون، سلاطین بسیاری آمده و رفته اند و هر کدام از خود ردّی در این کشور بر جای نهاده اند. یک بخش فوق العاده و بسیار مهم تاریخ ترکیه مربوط به مرحل? رشد کلیسای اولیه در این کشور است. در دوران امپراتوری روم، پولس رسول سفرهای بشارتی زیادی به سرزمینی که اکنون ترکیه خوانده می شود داشت. حتی هفت کلیسای ذکر شده در کتاب مکاشفه در ترکیه امروزی واقع شده اند.
   امپراتوری عثمانی بزرگترین و مقتدرترین امپراتوری اسلامی در طول تاریخ بوده است. این امپراتوری تا اوایل ده1920 ترکیه را تحت کنترل خود داشت. در بحبوحه آشوب های جهانی و داخلی، به رهبری مصطفی کمال یا آتاتورک ( به معنای لغوی پدر ترک)، ترکیه به سوی دوران پیشرفت نوینی هدایت شد. نفوذ و ایده های وی آنچه را ما امروزه به نام ترکیه می شناسیم شکل بخشید.
   ترکیه نقطه تلاقی دو قاره مهم آسیا و اروپایی می باشد. ترکیه در جنوب شرقی اروپا و جنوب غربی آسیا واقع شده است و بین 5/36 و 42 درجه عرض شمالی و 26 و 45 درجه طول شرقی در نیمکره شمالی قرار گرفته است ، سرزمین ترکیه بصورت مستطیلی قابل تصور است که طول آن از شرق تا غرب 1660 کیلومتر و عرض آن بطور متوسط 550 کیلومتر می باشد. ترکیه از سه طرف به وسیله دریا احاطه شده است. از وسعت ترکیه با 578/814 کیلومتر مربع مساحت (کمتر از نصف مساحت ایران) سی و پنجمین کشور جهان محسوب می گردد.. ترکیه در همسایه اروپایی و شش همسایه آسیای دارد. از شمال با کشورهای مشترک المنافع با 610 کیلومتر ، در شرق با جمهوری اسلامی ایران 454 کیلومتر ، با عراق 331 کیلومتر در جنوب با سوریه 877 کیلومتر در قسمت غربی با یونان 212 کیلومتر با بلغارستان 269کیلومتر مرز مشترک دارد.



تاريخ : شنبه ۱۳٩۳/۱٢/۱٦ | ٩:٢۱ ‎ب.ظ | نویسنده : عـــــزیــــــزی | نظرات ()